ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Πάνος Ερμείδης: "Ανοίξαμε τα ραδιόφωνο και ακούσαμε τους ήχους στρατιωτικών εμβατηρίων"

Η ανάρτησή του στο facebook για το πώς βίωσε την 21η Απριλίου του 1967 στη Θεσσαλονίκη

 21/04/2021 13:58

Πάνος Ερμείδης: "Ανοίξαμε τα ραδιόφωνο και ακούσαμε τους ήχους στρατιωτικών εμβατηρίων"
«Θυμάμαι καλά εκείνη την Παρασκευή της 21ης Απριλίου του 1967. Ο πατέρας μου ήταν στην Αθήνα. Γύρω στις 6:30 η ώρα το πρωί χτυπάει το τηλέφωνο, στο σπίτι. Ξυπνάω εγώ, το σηκώνω. Ήταν ο αδελφός του πατέρα μου και με ρωτάει: «Πάνο, ο πατέρας σου που είναι;». «Λείπει, είναι στην Αθήνα», του απαντώ. «Κάτι έγινε, βγήκα να πάω στη δουλειά μου και βρήκα τανκς στους δρόμους και στρατιώτες». Εγώ -15 χρονών τότε- δεν ήμουν σε θέση να καταλάβω εκείνη τη στιγμή τι ακριβώς συμβαίνει, πιθανόν και ο θείος μου δεν το κατάλαβε, νόμιζε ίσως ότι είναι κάποια άσκηση ή ακόμη – ακόμη επιβολή στρατιωτικού νόμου από την ίδια την κυβέρνηση. Δεν υπήρχε ακόμη η συνειδητοποίηση του στρατιωτικού πραξικοπήματος.

Ξανακοιμήθηκα, σηκώθηκα μετά από λίγο, ξύπνησα και τη μητέρα μου, ανοίξαμε τα ραδιόφωνο και ακούσαμε τους ήχους στρατιωτικών εμβατηρίων. Τότε ακούσαμε και την πρώτη ανακοίνωση, ότι ο στρατός ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας. Ετοιμάστηκα, πήγα στο σχολείο, αλλά από εκεί μας έδιωξαν, μας είπαν ότι δεν θα γίνουν μαθήματα. Έτσι λοιπόν, εγώ και οι συμμαθητές μου, πανευτυχείς που δεν θα κάνουμε μάθημα, αρχίσαμε να περιφερόμαστε στο κέντρο της πόλης. Πρώτη εικόνα, ένα τανκ σταματημένο μπροστά στο κτίριο του ΟΤΕ, Καρόλου Ντηλ και Ερμού γωνία. Δεύτερη εικόνα, στην οδό Αριστοτέλους, βλέπουμε ομάδες στρατιωτών να κατεβαίνουν από το ύψος της Βενιζέλου και να αναπτύσσονται σε διάφορες θέσεις. Ένας συμμαθητής μου, μάλλον κεντροαριστερών απόψεων, μου ψιθυρίζει στο αυτί: «Τρομοκρατικά μέτρα της δεξιάς, είναι».

Γύρισα σπίτι, ακούσαμε τα νέα, ότι έγινε «επανάσταση» με συμμετοχή του στρατού, ότι ορκίστηκε από τον βασιλιά Εθνική Κυβέρνηση. Ότι ισχύει στρατιωτικός νόμος και αναστέλλονται τα άρθρα του Συντάγματος που αφορούν τις προσωπικές ελευθερίες. Ότι «επιτρέπεται η σύλληψις και φυλάκισις παντός προσώπου άνευ τηρήσεως οιασδήποτε διατυπώσεως, ήτοι άνευ εντάλματος της αρμοδίας αρχής και χωρίς να συντρέχει αυτόφορος κατάληψις. Απαγορεύεται πάσα συνάθροισις ή συγκέντρωσις εν κλειστώ χώρο ή εν υπαίθρω. Πάσα τοιαύτη θα διαλύεται δια των όπλων. Μέχρι νεωτέρας διαταγής απαγορεύεται η κυκλοφορία εις τας οδούς της πόλεως πάσης φύσεως οχημάτων και πεζών. Οι εξελθόντες εις τας οδούς να επανέλθουν αμέσως εις τας οικίας των. Υπ’ όψιν ότι μετά την δύσιν του ηλίου πας κυκλοφορών εις τας οδούς θα πυροβολείται άνευ προειδοποιήσεως».

Πολύ σύντομα άρχισε να ξεκαθαρίζει το τοπίο, ότι έχει γίνει δηλαδή στρατιωτικό πραξικόπημα από μια ομάδα μεσαίων – ανώτερων αξιωματικών, η οποία χρησιμοποίησε -εκβιαστικά όπως λέγεται- και τον τότε νεαρό και άπειρο βασιλιά Κωνσταντίνο. Στην κοινή καθομιλουμένη αυτό λέγεται στρατιωτική χούντα ή σκέτο χούντα. Πολλές φορές, για να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση, γίνεται αναφορά σε φασιστική χούντα. Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι λάθος, πρόκειται για διαφορετικές έννοιες που δεν πρέπει να συγχέονται. Το φασιστικό κίνημα, που αναπτύχθηκε από τον Μουσολίνι μετά την Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε ιδεολογικό υπόβαθρο. Όλοι οι «ισμοί» έχουν ιδεολογικό υπόβαθρο. Στην περίπτωση τη δική μας είχαμε με την χρήση των όπλων κατάληψη της εξουσίας από μια ομάδα στρατιωτικών, απλώς για τη νομή της εξουσίας, και αυτό ονομάζεται πραξικόπημα».

*Ο Πάνος Ερμείδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1952. Φοίτησε στο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων και αποφοίτησε από το Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης το 1970. Σπούδασε Πολιτικός Μηχανικός στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ και συμμετείχε στην κατάληψή της το 1973.

«Θυμάμαι καλά εκείνη την Παρασκευή της 21ης Απριλίου του 1967. Ο πατέρας μου ήταν στην Αθήνα. Γύρω στις 6:30 η ώρα το πρωί χτυπάει το τηλέφωνο, στο σπίτι. Ξυπνάω εγώ, το σηκώνω. Ήταν ο αδελφός του πατέρα μου και με ρωτάει: «Πάνο, ο πατέρας σου που είναι;». «Λείπει, είναι στην Αθήνα», του απαντώ. «Κάτι έγινε, βγήκα να πάω στη δουλειά μου και βρήκα τανκς στους δρόμους και στρατιώτες». Εγώ -15 χρονών τότε- δεν ήμουν σε θέση να καταλάβω εκείνη τη στιγμή τι ακριβώς συμβαίνει, πιθανόν και ο θείος μου δεν το κατάλαβε, νόμιζε ίσως ότι είναι κάποια άσκηση ή ακόμη – ακόμη επιβολή στρατιωτικού νόμου από την ίδια την κυβέρνηση. Δεν υπήρχε ακόμη η συνειδητοποίηση του στρατιωτικού πραξικοπήματος.

Ξανακοιμήθηκα, σηκώθηκα μετά από λίγο, ξύπνησα και τη μητέρα μου, ανοίξαμε τα ραδιόφωνο και ακούσαμε τους ήχους στρατιωτικών εμβατηρίων. Τότε ακούσαμε και την πρώτη ανακοίνωση, ότι ο στρατός ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας. Ετοιμάστηκα, πήγα στο σχολείο, αλλά από εκεί μας έδιωξαν, μας είπαν ότι δεν θα γίνουν μαθήματα. Έτσι λοιπόν, εγώ και οι συμμαθητές μου, πανευτυχείς που δεν θα κάνουμε μάθημα, αρχίσαμε να περιφερόμαστε στο κέντρο της πόλης. Πρώτη εικόνα, ένα τανκ σταματημένο μπροστά στο κτίριο του ΟΤΕ, Καρόλου Ντηλ και Ερμού γωνία. Δεύτερη εικόνα, στην οδό Αριστοτέλους, βλέπουμε ομάδες στρατιωτών να κατεβαίνουν από το ύψος της Βενιζέλου και να αναπτύσσονται σε διάφορες θέσεις. Ένας συμμαθητής μου, μάλλον κεντροαριστερών απόψεων, μου ψιθυρίζει στο αυτί: «Τρομοκρατικά μέτρα της δεξιάς, είναι».

Γύρισα σπίτι, ακούσαμε τα νέα, ότι έγινε «επανάσταση» με συμμετοχή του στρατού, ότι ορκίστηκε από τον βασιλιά Εθνική Κυβέρνηση. Ότι ισχύει στρατιωτικός νόμος και αναστέλλονται τα άρθρα του Συντάγματος που αφορούν τις προσωπικές ελευθερίες. Ότι «επιτρέπεται η σύλληψις και φυλάκισις παντός προσώπου άνευ τηρήσεως οιασδήποτε διατυπώσεως, ήτοι άνευ εντάλματος της αρμοδίας αρχής και χωρίς να συντρέχει αυτόφορος κατάληψις. Απαγορεύεται πάσα συνάθροισις ή συγκέντρωσις εν κλειστώ χώρο ή εν υπαίθρω. Πάσα τοιαύτη θα διαλύεται δια των όπλων. Μέχρι νεωτέρας διαταγής απαγορεύεται η κυκλοφορία εις τας οδούς της πόλεως πάσης φύσεως οχημάτων και πεζών. Οι εξελθόντες εις τας οδούς να επανέλθουν αμέσως εις τας οικίας των. Υπ’ όψιν ότι μετά την δύσιν του ηλίου πας κυκλοφορών εις τας οδούς θα πυροβολείται άνευ προειδοποιήσεως».

Πολύ σύντομα άρχισε να ξεκαθαρίζει το τοπίο, ότι έχει γίνει δηλαδή στρατιωτικό πραξικόπημα από μια ομάδα μεσαίων – ανώτερων αξιωματικών, η οποία χρησιμοποίησε -εκβιαστικά όπως λέγεται- και τον τότε νεαρό και άπειρο βασιλιά Κωνσταντίνο. Στην κοινή καθομιλουμένη αυτό λέγεται στρατιωτική χούντα ή σκέτο χούντα. Πολλές φορές, για να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση, γίνεται αναφορά σε φασιστική χούντα. Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι λάθος, πρόκειται για διαφορετικές έννοιες που δεν πρέπει να συγχέονται. Το φασιστικό κίνημα, που αναπτύχθηκε από τον Μουσολίνι μετά την Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε ιδεολογικό υπόβαθρο. Όλοι οι «ισμοί» έχουν ιδεολογικό υπόβαθρο. Στην περίπτωση τη δική μας είχαμε με την χρήση των όπλων κατάληψη της εξουσίας από μια ομάδα στρατιωτικών, απλώς για τη νομή της εξουσίας, και αυτό ονομάζεται πραξικόπημα».

*Ο Πάνος Ερμείδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1952. Φοίτησε στο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων και αποφοίτησε από το Ε΄ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης το 1970. Σπούδασε Πολιτικός Μηχανικός στην Πολυτεχνική Σχολή του ΑΠΘ και συμμετείχε στην κατάληψή της το 1973.

ΣΧΟΛΙΑ

Επιλέξτε Κατηγορία