ΥΓΕΙΑ - ΟΜΟΡΦΙΑ

Εξελίξεις στην εξωσωματική γονιμοποίηση

Το ΙΑΚΕΝΤΡΟ δίνει τις απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα

 27/06/2019 11:03

Εξελίξεις στην εξωσωματική γονιμοποίηση

Υπάρχουν καινούργιες εξελίξεις στον τομέα της εξωσωματικής ;

Ο τομέας της εξωσωματικής γονιμοποίησης βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη στην προσπάθεια βελτίωσης του τελικού στόχου που δεν είναι άλλος από την αύξηση του ποσοστού κύησης και της γέννησης υγιών παιδιών.

Θα μας αναφέρετε τις κυριότερες από αυτές τις εξελίξεις ;

Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις αφορούν στην κρυοβιολογία και στις δυνατότητες που αυτή μας εξασφαλίζει για τη μελλοντική διατήρηση της γονιμότητας σε γυναίκες για κοινωνικούς (ηλικία, καριέρα) ή ιατρικούς (καρκίνος) λόγους . Για να γίνουμε πιο αναλυτικοί ας αναφέρουμε ορισμένα στοιχεία:

Υαλοποίηση (Vitrification)- Κρυοσυντήρηση ωαρίων και ωοθηκικού ιστού

Η μονάδα μας "ΙΑΚΕΝΤΡΟ" ήταν από τις πρώτες που εφάρμοσαν την τεχνική της υαλοποίησης στην Ελλάδα. Πρόκειται για την πλέον σύγχρονη και αποτελεσματική μέθοδο κρυόψυξης και φύλαξης γενετικού υλικού για μελλοντική χρήση. Επιτρέπει την υπερταχεία ψύξη σε υαλώδη μορφή ζωντανών ιστών (ωοθήκης) και κυττάρων (ωαρίων, σπερματοζωαρίων) με αποφυγή δημιουργίας ενδοκυτταρικού πάγου, μέσω της χρήσης ειδικών κρυοπροστατευτικών μορίων. Η υαλοποίηση έδωσε άριστα αποτελέσματα, με την επιβίωση των ωαρίων να πλησιάζει το 100% και τα ποσοστά εγκυμοσύνης αθροιστικά να προσεγγίζουν το 80%. Έχουμε λοιπόν στα χέρια μας μια εξαιρετική τεχνική που προτείνεται ανεπιφύλακτα ως απαραίτητη επιλογή σε όλες τις γυναίκες που στην ηλικία των 36 ετών δεν σκέφτονται ακόμη την τεκνοποίηση.

Η κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού επιχειρείται σε γυναίκες που πρόκειται να υποβληθούν σε χημειοθεραπεία ή σε χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών. Αρχικά, αφαιρούνται λαπαροσκοπικά τμήματα της ωοθήκης που περιέχουν άωρα ωοθυλάκια τα οποία στη συνέχεια ψύχονται. Μετά την αντιμετώπιση του προβλήματος, ακολουθεί η μεταμόσχευση του αποψυχθέντος ωοθηκικού ιστού συνήθως στην ανατομική θέση της ωοθήκης. Ο ωοθηκικός αυτός ιστός ανακτά, τουλάχιστον παροδικά, τη λειτουργία του και απαντά στην ορμονική διέγερση. Πρόσφατα, η ομάδα μας πραγματοποίησε με επιτυχία επανεμφύτευση ωοθηκικού ιστού ο οποίος είχε κρυοσυντηρηθεί στο ΙΑΚΕΝΤΡΟ, με σκοπό την διατήρηση γονιμότητας σε ασθενή με γυναικολογικό καρκίνο.

Εκτός από την κρυοβιολογία υπάρχουν εξελίξεις σε άλλους τομείς ;

Οι γνώσεις μας διαρκώς αυξάνουν και οι τεχνικές μας εξελίσσονται σε τομείς που αφορούν όλα τα στάδια της εξωσωματικής διαδικασίας, από την λήψη και επεξεργασία του γενετικού υλικού, τη γονιμοποίηση των ωαρίων, την επώαση καθώς και τις τεχνικές επιλογής των εμβρύων προς εμβρυομεταφορά. Ενδεικτικά μπορεί να αναφέρει κανείς:

In vitro ωρίμανση των ωαρίων

Πρόκειται για λήψη ανώριμων ωαρίων από ωοθυλάκια μεγέθους 5-10mm, μετά από ήπια ορμονική διέγερση και τελική ωρίμανση αυτών στο εργαστήριο. Η διαδικασία της γονιμοποίησης και της εμβρυομεταφοράς είναι ίδιες όπως στην κλασική εξωσωματική. Η μέθοδος είναι τεχνικά δύσκολη με χαμηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης (≈20%) σε σύγκριση την κλασική εξωσωματική (≈40%). Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις γυναικών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών για την αποφυγή του συνδρόμου υπερδιέγερσης και σε ιατρική αντένδειξη χρήσης ορμονικής διέγερσης.

Time lapse

Πρόκειται για τεχνική παρακολούθησης και καταγραφής της εξελικτικής πορείας των εμβρύων, εντός των επωαστικών κλιβάνων, με μικροκάμερες σε 24ωρη βάση, μέχρι και τη στιγμή της εμβρυομεταφοράς. Επιδιώκεται αξιολόγηση και επιλογή των δυνητικά καλύτερων εμβρύων, στη βάση των μορφοκινητικών τους γνωρισμάτων, χωρίς να εκτίθενται σε αλλαγές των συνθηκών καλλιέργειάς τους.

Προεμφυτευτική διάγνωση εμβρύων

Έλεγχος του γενετικού υλικού των εμβρύων για τη διαπίστωση χρωμοσωμικών και γονιδιακών ανωμαλιών πριν από την εμβρυομεταφορά, με βιοψία κυττάρων του εμβρύου την 3η ή 5η ημέρα της καλλιέργειας. Η εξέλιξη του εμβρύου συνήθως συνεχίζεται απρόσκοπτα με πολύ καλά αποτελέσματα. Η εφαρμογή της νέας τεχνικής next generation sequencing (NGS) διασφαλίζει τη διαγνωστική ακρίβεια στον έλεγχο των χρωμοσωμικών ανωμαλιών και των εμβρύων με μωσαικό αυξάνοντας τα ποσοστά εμφύτευση και κλινικής κύησης σε σχέση με παλαιότερες τεχνικές. Συστήνεται σε ζευγάρια με ιστορικό βιοχημικών κυήσεων, πολλαπλών αποβολών, αποτυχημένων εξωσωματικών, γνωστής γενετικής ανωμαλίας ή γέννησης παιδιού με γενετικό σύνδρομο.

Βιοψία ενδομητρίου (Scratcing)

Στην προσπάθεια καλύτερης κατανόησης των μηχανισμών εμφύτευσης έχουν δημιουργηθεί και εφαρμόζονται τεχνικές προσδιορισμού μοριακών βιοδεικτών που συνδέονται με την υποδεκτικότητα του ενδομητρίου και την αποτελεσματικότερη εμφύτευση του εμβρύου.

Οικογένεια τριών γονέων

Πρόκειται για τεχνική αντιμετώπισης των κληρονομούμενων μιτοχονδριακών νοσημάτων. Πρακτικά μεταφέρονται τα χρωμοσώματα (μιτωτική άτρακτος) από ένα ωάριο με το παθολογικό μιτοχονδριακό γενετικό υλικό σε ένα ωάριο δότριας με φυσιολογικό μιτοχονδριακό υλικό αφού έχει πρώτα αφαιρεθεί ο αντίστοιχος πυρήνας. Δημιουργείται λοιπόν ένα υβρίδιο ωάριο που προέρχεται από τη δότρια αλλά με τα χρωμοσώματα της λήπτριας, απαλλαγμένο από την κληρονομούμενη νόσο.

Η πορεία προς το μέλλον τι επιφυλάσσει ;

Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες σε όλους τους τομείς της εξωσωματικής γονιμοποίησης, αναμφισβήτητα όμως το κύριο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα βλαστικά κύτταρα (stem cells).

Πρόκειται για πολυδύναμα αδιαφοροποίητα κύτταρα που μπορούν να καλλιεργηθούν για πολλές γενιές και κάτω από κατάλληλες συνθήκες και μοριακά ερεθίσματα (αυξητικοί παράγοντες) εκτρέπεται η διαφοροποίησή τους προς συγκεκριμένες κυτταρικές σειρές. Η χρήση τους στην εξωσωματική είναι πειραματική αλλά πολλά υποσχόμενη σε τομείς όπως η αναγέννηση των γεννητικών κυττάρων στην ωοθήκη και η βελτίωση του ενδομήτριου περιβάλλοντος. Ήδη αρχέγονα εμβρυϊκά κύτταρα από ωοθηκικό ιστό έχουν χρησιμοποιηθεί πειραματικά για τη δημιουργία ώριμων ωαρίων. Τα αρχικά αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά ωστόσο απαιτείται ακόμη δρόμος για την εφαρμογή των μεθόδων στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη.

Υπάρχουν καινούργιες εξελίξεις στον τομέα της εξωσωματικής ;

Ο τομέας της εξωσωματικής γονιμοποίησης βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη στην προσπάθεια βελτίωσης του τελικού στόχου που δεν είναι άλλος από την αύξηση του ποσοστού κύησης και της γέννησης υγιών παιδιών.

Θα μας αναφέρετε τις κυριότερες από αυτές τις εξελίξεις ;

Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις αφορούν στην κρυοβιολογία και στις δυνατότητες που αυτή μας εξασφαλίζει για τη μελλοντική διατήρηση της γονιμότητας σε γυναίκες για κοινωνικούς (ηλικία, καριέρα) ή ιατρικούς (καρκίνος) λόγους . Για να γίνουμε πιο αναλυτικοί ας αναφέρουμε ορισμένα στοιχεία:

Υαλοποίηση (Vitrification)- Κρυοσυντήρηση ωαρίων και ωοθηκικού ιστού

Η μονάδα μας "ΙΑΚΕΝΤΡΟ" ήταν από τις πρώτες που εφάρμοσαν την τεχνική της υαλοποίησης στην Ελλάδα. Πρόκειται για την πλέον σύγχρονη και αποτελεσματική μέθοδο κρυόψυξης και φύλαξης γενετικού υλικού για μελλοντική χρήση. Επιτρέπει την υπερταχεία ψύξη σε υαλώδη μορφή ζωντανών ιστών (ωοθήκης) και κυττάρων (ωαρίων, σπερματοζωαρίων) με αποφυγή δημιουργίας ενδοκυτταρικού πάγου, μέσω της χρήσης ειδικών κρυοπροστατευτικών μορίων. Η υαλοποίηση έδωσε άριστα αποτελέσματα, με την επιβίωση των ωαρίων να πλησιάζει το 100% και τα ποσοστά εγκυμοσύνης αθροιστικά να προσεγγίζουν το 80%. Έχουμε λοιπόν στα χέρια μας μια εξαιρετική τεχνική που προτείνεται ανεπιφύλακτα ως απαραίτητη επιλογή σε όλες τις γυναίκες που στην ηλικία των 36 ετών δεν σκέφτονται ακόμη την τεκνοποίηση.

Η κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού επιχειρείται σε γυναίκες που πρόκειται να υποβληθούν σε χημειοθεραπεία ή σε χειρουργική αφαίρεση των ωοθηκών. Αρχικά, αφαιρούνται λαπαροσκοπικά τμήματα της ωοθήκης που περιέχουν άωρα ωοθυλάκια τα οποία στη συνέχεια ψύχονται. Μετά την αντιμετώπιση του προβλήματος, ακολουθεί η μεταμόσχευση του αποψυχθέντος ωοθηκικού ιστού συνήθως στην ανατομική θέση της ωοθήκης. Ο ωοθηκικός αυτός ιστός ανακτά, τουλάχιστον παροδικά, τη λειτουργία του και απαντά στην ορμονική διέγερση. Πρόσφατα, η ομάδα μας πραγματοποίησε με επιτυχία επανεμφύτευση ωοθηκικού ιστού ο οποίος είχε κρυοσυντηρηθεί στο ΙΑΚΕΝΤΡΟ, με σκοπό την διατήρηση γονιμότητας σε ασθενή με γυναικολογικό καρκίνο.

Εκτός από την κρυοβιολογία υπάρχουν εξελίξεις σε άλλους τομείς ;

Οι γνώσεις μας διαρκώς αυξάνουν και οι τεχνικές μας εξελίσσονται σε τομείς που αφορούν όλα τα στάδια της εξωσωματικής διαδικασίας, από την λήψη και επεξεργασία του γενετικού υλικού, τη γονιμοποίηση των ωαρίων, την επώαση καθώς και τις τεχνικές επιλογής των εμβρύων προς εμβρυομεταφορά. Ενδεικτικά μπορεί να αναφέρει κανείς:

In vitro ωρίμανση των ωαρίων

Πρόκειται για λήψη ανώριμων ωαρίων από ωοθυλάκια μεγέθους 5-10mm, μετά από ήπια ορμονική διέγερση και τελική ωρίμανση αυτών στο εργαστήριο. Η διαδικασία της γονιμοποίησης και της εμβρυομεταφοράς είναι ίδιες όπως στην κλασική εξωσωματική. Η μέθοδος είναι τεχνικά δύσκολη με χαμηλότερα ποσοστά εγκυμοσύνης (≈20%) σε σύγκριση την κλασική εξωσωματική (≈40%). Εφαρμόζεται σε περιπτώσεις γυναικών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών για την αποφυγή του συνδρόμου υπερδιέγερσης και σε ιατρική αντένδειξη χρήσης ορμονικής διέγερσης.

Time lapse

Πρόκειται για τεχνική παρακολούθησης και καταγραφής της εξελικτικής πορείας των εμβρύων, εντός των επωαστικών κλιβάνων, με μικροκάμερες σε 24ωρη βάση, μέχρι και τη στιγμή της εμβρυομεταφοράς. Επιδιώκεται αξιολόγηση και επιλογή των δυνητικά καλύτερων εμβρύων, στη βάση των μορφοκινητικών τους γνωρισμάτων, χωρίς να εκτίθενται σε αλλαγές των συνθηκών καλλιέργειάς τους.

Προεμφυτευτική διάγνωση εμβρύων

Έλεγχος του γενετικού υλικού των εμβρύων για τη διαπίστωση χρωμοσωμικών και γονιδιακών ανωμαλιών πριν από την εμβρυομεταφορά, με βιοψία κυττάρων του εμβρύου την 3η ή 5η ημέρα της καλλιέργειας. Η εξέλιξη του εμβρύου συνήθως συνεχίζεται απρόσκοπτα με πολύ καλά αποτελέσματα. Η εφαρμογή της νέας τεχνικής next generation sequencing (NGS) διασφαλίζει τη διαγνωστική ακρίβεια στον έλεγχο των χρωμοσωμικών ανωμαλιών και των εμβρύων με μωσαικό αυξάνοντας τα ποσοστά εμφύτευση και κλινικής κύησης σε σχέση με παλαιότερες τεχνικές. Συστήνεται σε ζευγάρια με ιστορικό βιοχημικών κυήσεων, πολλαπλών αποβολών, αποτυχημένων εξωσωματικών, γνωστής γενετικής ανωμαλίας ή γέννησης παιδιού με γενετικό σύνδρομο.

Βιοψία ενδομητρίου (Scratcing)

Στην προσπάθεια καλύτερης κατανόησης των μηχανισμών εμφύτευσης έχουν δημιουργηθεί και εφαρμόζονται τεχνικές προσδιορισμού μοριακών βιοδεικτών που συνδέονται με την υποδεκτικότητα του ενδομητρίου και την αποτελεσματικότερη εμφύτευση του εμβρύου.

Οικογένεια τριών γονέων

Πρόκειται για τεχνική αντιμετώπισης των κληρονομούμενων μιτοχονδριακών νοσημάτων. Πρακτικά μεταφέρονται τα χρωμοσώματα (μιτωτική άτρακτος) από ένα ωάριο με το παθολογικό μιτοχονδριακό γενετικό υλικό σε ένα ωάριο δότριας με φυσιολογικό μιτοχονδριακό υλικό αφού έχει πρώτα αφαιρεθεί ο αντίστοιχος πυρήνας. Δημιουργείται λοιπόν ένα υβρίδιο ωάριο που προέρχεται από τη δότρια αλλά με τα χρωμοσώματα της λήπτριας, απαλλαγμένο από την κληρονομούμενη νόσο.

Η πορεία προς το μέλλον τι επιφυλάσσει ;

Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες σε όλους τους τομείς της εξωσωματικής γονιμοποίησης, αναμφισβήτητα όμως το κύριο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα βλαστικά κύτταρα (stem cells).

Πρόκειται για πολυδύναμα αδιαφοροποίητα κύτταρα που μπορούν να καλλιεργηθούν για πολλές γενιές και κάτω από κατάλληλες συνθήκες και μοριακά ερεθίσματα (αυξητικοί παράγοντες) εκτρέπεται η διαφοροποίησή τους προς συγκεκριμένες κυτταρικές σειρές. Η χρήση τους στην εξωσωματική είναι πειραματική αλλά πολλά υποσχόμενη σε τομείς όπως η αναγέννηση των γεννητικών κυττάρων στην ωοθήκη και η βελτίωση του ενδομήτριου περιβάλλοντος. Ήδη αρχέγονα εμβρυϊκά κύτταρα από ωοθηκικό ιστό έχουν χρησιμοποιηθεί πειραματικά για τη δημιουργία ώριμων ωαρίων. Τα αρχικά αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά ωστόσο απαιτείται ακόμη δρόμος για την εφαρμογή των μεθόδων στην καθ’ ημέρα κλινική πράξη.

ΣΧΟΛΙΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Επιλέξτε Κατηγορία