Όπως προκύπτει από τη λίστα των 25 καλύτερα αμειβόμενων αφεντικών της δεκαετίας, την οποία κατήρτισε η “Wall Street Journal”, δεύτερος κατά σειρά κατατάσσεται ο Μπάρι Ντίλερ της εταιρείας IAC/InterActive και της ταξιδιωτικής ιστοσελίδας expedia.com, ο οποίος το διάστημα 2000-2009 εισέπραξε σχεδόν 1,14 δισ. δολάρια. Ακολουθούν ο Ρέι Ιρανί της Occidental Petroleum Corp. με 857.000.000 δολάρια, ο Στιβ Τζομπς της Apple Inc. με 749.000.000 δολάρια και στην πέμπτη θέση ο διευθύνων σύμβουλος της Financial Corp. Ρίτσαρντ Φέρμπανκ, με 569.000.000 δολάρια.
Η ανάλυση της εφημερίδας περιλαμβάνει τους μισθούς, τα μπόνους και άλλα διευθυντικά προνόμια. Όπως προκύπτει, μερικά μόνο από τα ονόματα που βρίσκονται στη λίστα οδήγησαν τις εταιρείες τους σε άνοδο της αξίας της μετοχής μέσα στη δεκαετία που εξετάζεται.
Το ύψος των μισθών των διευθυντικών στελεχών και οι τρόποι με τους οποίους οι εταιρείες επιχειρούν να ευθυγραμμίσουν τους μισθούς των αξιωματούχων τους με τα κέρδη των μετόχων έχει αποτελέσει καυτό πολιτικό θέμα αρκετές φορές τα τελευταία δέκα χρόνια, ιδιαίτερα όταν ξέσπασαν μεγάλα λογιστικά σκάνδαλα, στις αρχές της δεκαετίας, αλλά και κατά την κατάρρευση της Γουόλ Στριτ το 2008. Σύμφωνα με επικριτές, κάποια stock options (αμοιβή με τη λήψη μετοχών) αποφέρουν σημαντικά κέρδη και ωθούν τα στελέχη σε ριψοκίνδυνες επιλογές, που αυξάνουν την τιμή της μετοχής βραχυπρόθεσμα, ωστόσο καταλήγουν να βλάπτουν την επιχείρηση.
Οι μέτοχοι της Oracle είδαν την αξία των μετοχών τους να τριπλασιάζεται, ενώ εκείνοι της Apple είδαν τις μετοχές τους να εκτοξεύονται στο δωδεκαπλάσιο της αξίας που είχαν στην αρχή της δεκαετίας. Ωστόσο, οι μέτοχοι του κολοσσού της τεχνολογίας Dell Inc. έχασαν το 66% της αξίας των μετοχών τους, τη στιγμή που ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Μάικλ Ντελ αύξησε τον προσωπικό του λογαριασμό κατά 454.000.000 δολάρια. Εκπρόσωπος της Dell ανέφερε πως το μεγαλύτερο μέρος της αμοιβής του Ντελ αφορά κέρδη σε options που δόθηκαν τη δεκαετία του 1990, όταν οι μετοχές της εταιρείας βρίσκονταν στα ύψη, και πρόσθεσε ότι ο διευθύνων σύμβουλος δεν έχει λάβει μπόνους τέσσερα χρόνια τώρα και stock options εδώ και έξι χρόνια.
Τέσσερις από τους δέκα πιο ακριβοπληρωμένους διευθύνοντες συμβούλους διευθύνουν εταιρείες, οι μέτοχοι των οποίων έχασαν λεφτά από το 2000 έως το 2009: της IAC/InterActive, της Countrywide, της Capital One και της Cendant Corp. Η διαφορά μεταξύ των περιουσιών αυτών των στελεχών και των μετόχων τους είναι “αρκετά καταθλιπτική” και “καταδεικνύει ότι είθισται κάποιοι να πληρώνονται χωρίς να αποδίδουν”, όπως ανέφερε ο Τσέσι Φριντ, καθηγητής νομικής στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Ωστόσο, σύμφωνα με τον καθηγητή της Οικονομικής σχολής του Πανεπιστημίου του Σικάγο Στίβεν Κάπλαν, σε γενικές γραμμές “όσοι παίρνουν τα πολλά λεφτά αποδίδουν”.
Ο Λάρι Έλισον είναι ένας 65χρονος λάτρης της ιστιοπλοΐας, ο οποίος ίδρυσε την Oracle το 1977. Στα δέκα χρόνια που συμπληρώθηκαν στις 31 Μαΐου 2009, την πιο πρόσφατη οικονομική χρονιά κατά την οποία η Oracle δημοσίευσε λεπτομέρειες πληρωμών, η κεφαλαιοποίηση της εταιρείας σχεδόν τριπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 98 δισεκατομμύρια δολάρια από 36 δισεκατομμύρια. Έκτοτε έχει αυξηθεί και άλλο. Το μερίδιο του Έλισον στην εταιρεία φτάνει το 23% και αποτιμάται σχεδόν στα 28,8 δισεκατομμύρια. Τα κέρδη του σε options αντιστοιχούν στο 97% του συνόλου της αμοιβής του.
Πάντως, ακόμη και σε εταιρείες με θετική πορεία, κάποιοι μέτοχοι υποστηρίζουν ότι οι διευθύνοντες σύμβουλοι αμείβονται με υπερβολικά ποσά. Οι μετοχές της Occidental είδαν την αξία τους να εφταπλασιάζεται κατά την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο τον περασμένο Μάιο οι μέτοχοι αντιτάχθηκαν στο μισθολογικό πρόγραμμα της πετρελαϊκής εταιρείας στη διάρκεια μιας μη δεσμευτικής ψηφοφορίας. Οι επενδυτές που δεν στήριξαν το πρόγραμμα υποστήριξαν πως ο Ρέι Ιρανί λαμβάνει σχεδόν τριπλάσιο μισθό από τα λοιπά στελέχη της εταιρείας και υπογράμμισαν πως το διοικητικό συμβούλιο θέτει για τον διευθύνοντα σύμβουλο τον μισθολογικό πήχη πολύ υψηλά και τους στόχους αποδοτικότητας πολύ χαμηλά.


ΤΑ 25 ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΜΕΙΒΟΜΕΝΑ ΑΦΕΝΤΙΚΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ

α/α / Όνομα / Ποσό / Εταιρεία
1 / Λάρι Έλισον / 1,84 δισ. δολ. / Oracle Corp
2 / Μπάρι Ντίλερ / 1,14 δισ. δολ. / IAC/InterActive
3 / Ρέι Ιρανί / 857 εκατ. δολ / Occidental Petroleum Corp.
4 / Στιβ Τζομπς / 749 εκατ. δολ. / Apple Inc.
5 / Ρίτσανρτ Φέρμπανκ / 569 εκατ. δολ. / Financial Corp.
6 / Άντζελο Μοζίλο / 528 εκατ. δολ. / Countrywide Financial
7 / Γιουτζίν Άιζενμπεργκ / 518 εκατ. δολ. / Nabors Industries
8 / Τέρι Σέμελ / 490 εκατ. δολ.  / Yahoo
9 / Χένρι Σίλβερμαν / 481 εκατ. δολ. / Cendant
10 / Γουίλιαμ ΜακΓκουάιρ / 469 εκατ. δολ.  / Unitedhealth Group
11 / Ρίτσαρντ Φαλντ Τζ. / 457 εκατ. δολ. / Lehman Brothers Holdings
12 / Μάικλ Ντελ  / 454 εκατ. δολ. / Dell
13 / Ντουάιτ Σαρ / 452 εκατ. δολ. / NVR
14 / Τζορτζ Ντέιβιντ  / 448 εκατ. δολ. / United Technologies
15 / Ίρβιν Μαρκ Τζέικομπς / 437 εκατ. δολ. / Qualcomm
16 / Γουίλιαμ Φόλεϊ  / 430 εκατ. δολ. / Fidelity National Financial
17 / Τζον Τσέιμπερς  / 393 εκατ. δολ. / Cisco Systems
18 / Χάουαρντ Σόλομον / 386 εκατ. δολ. / Forest Laboratories
19 / Σάνφορντ Γουάιλ / 361 εκατ. δολ. / Citigroup
20 / Χάουαρντ Σουλτς / 358 εκατ. δολ. / Starbucks
21 / Ρούμπεν Μαρκ / 358 εκατ. δολ. / Colgate- Palmolive
22 / Μπομπ Σίμπσον / 351 εκατ. δολ. / XTO Energy
23 / Ρόμπερτ Ούλριχ / 342 εκατ. δολ. / Target
24 / Τζέιμς Μόφετ / 332 εκατ. δολ. / Freeport-Mcmoran Cop&Gold
25 / Όμπρεϊ ΜακΚλέντον / 332 εκατ. δολ. / Chesapeake Energy