Του Φώτη Κουτσαμπάρη
fkoutsamparis@makthes.gr

Σε δεινή κατάσταση έχουν περιέλθει περισσότεροι από 12.000 δικαιούχοι του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ) στη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι λάμβαναν την επιδότηση ενοικίου, καθώς και δεκάδες οικογένειες που ζήτησαν χρηματοδότηση για στεγαστικό δάνειο, μετά την απόφαση της διοίκησης του Οργανισμού να διακόψει όλες τις χορηγήσεις.
Εργαζόμενοι με ελάχιστα εισοδήματα, οι οποίοι στηρίζονταν για χρόνια στην επιδότηση του ΟΕΚ, προκειμένου να μπορούν να πληρώνουν το ενοίκιο της οικογένειάς τους, αλλά και δικαιούχοι που αναζήτησαν κατοικία και κατέθεσαν αίτηση για δάνειο αγοράς, καθώς και πολύτεκνοι που ελπίζανε ότι θα πάρουν άτοκο δάνειο, έχουν εγκλωβιστεί στην οικονομική αδυναμία του Οργανισμού να χρηματοδοτήσει τις παροχές.
Η διοίκηση του ΟΕΚ, με επείγον έγγραφο που απέστειλε σε όλα τα περιφερειακά γραφεία της χώρας, ζητά από τους κατά τόπους διευθυντές να μην κάνουν στο εξής δεκτές αιτήσεις για χορήγηση στεγαστικών ή επισκευαστικών δανείων και να αναστείλουν όλες τις διαδικασίες ακόμη και για δάνεια που έχουν εγκριθεί.
Εξάλλου, ακόμα δεν ξεκίνησε να υλοποιείται το πρόγραμμα επιδότησης ενοικίου 2010, το οποίο, κανονικά, έπρεπε να ανακοινωθεί στις αρχές του τρέχοντος μηνός. “Μας ζήτησαν να σταματήσουμε προσωρινά να χορηγούμε δάνεια και να κάνουμε καταγραφή όλων των υποχρεώσεων που έχουμε, ώστε να αποστείλουμε αναλυτική κατάσταση στη διοίκηση που να δείχνει το οικονομικό μας άνοιγμα. Στο τέλος της εβδομάδας ή στις αρχές της επομένης θα πάρουμε συγκεκριμένες οδηγίες για το τι μέλλει γενέσθαι”, περιγράφει στη “Μ” στέλεχος της περιφερειακής διεύθυνσης Θεσσαλονίκης του ΟΕΚ.
Όπως εξάλλου αναφέρει προϊστάμενος των κεντρικών γραφείων στην Αθήνα, “υπάρχουν στεγαστικά δάνεια που έχουν μεν εγκριθεί, αλλά έχουμε την εντολή να παγώσουμε κάθε ενέργεια, δηλαδή να μη δεχτούμε τα σχέδιά του προς αγορά διαμερίσματος, για να γίνει αυτοψία από μηχανικό”. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η πρόεδρος του ΟΕΚ κ. Κωττίδου ζήτησε από τον υπουργό Εργασίας κ. Λοβέρδο να εγκρίνει την προσωρινή διακοπή των προγραμμάτων. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται να ληφθούν από τον υπουργό τις επόμενες ημέρες.

Εξαφανίστηκε το αποθεματικό!
Ο λόγος της οικονομικής αδυναμίας του ΟΕΚ είναι η μείωση του αποθεματικού του, από τα 750 εκ. ευρώ το 2006 στα 150 εκ. ευρώ φέτος. Τα χρήματα αυτά δεν φτάνουν, όπως είναι εύλογο, ούτε για την υλοποίηση του προγράμματος επιδότησης ενοικίου, που κοστίζει περίπου 220 εκ. ευρώ.
Τα ταμεία του ΟΕΚ άρχισαν να αδειάζουν από το 2007, όταν θεσπίστηκαν τα δάνεια με μηδενικά επιτόκια στους τρίτεκνους και τους πολύτεκνους. Την ίδια ώρα, όμως, δεν υπήρχαν εισροές, καθώς το ΙΚΑ, που παρακρατά υπέρ του ΟΕΚ ποσοστό 1,75% από τους μισθούς των εργαζομένων (συμμετοχή: 0,75% εργαζόμενος, 1% εργοδότης), δεν κατέβαλε τις οφειλές του προς τον οργανισμό, οι οποίες έφτασαν τα τελευταία έξι χρόνια το 1,6 δισ. ευρώ. Το ΙΚΑ, αν και είχε κάνει συμφωνία με τον ΟΕΚ για τη σταδιακή απόδοση των εισφορών που κρατούσε, δεν την έχει τηρήσει μέχρι σήμερα, αφού και το ίδρυμα έχει περιέλθει σε δεινή οικονομική κατάσταση.

Αντιδράσεις
Στην απόφαση της διοίκησης του ΟΕΚ έχει αντιδράσει ήδη η Ομοσπονδία Οικοδόμων Ελλάδας, η οποία επισημαίνει, εκτός των άλλων, ότι το ΙΚΑ που εισπράττει τις εισφορές των εργαζομένων υποχρεούται να τις αποδώσει. Η ομοσπονδία ζητά να μη γίνει καμία περικοπή παροχών στους δικαιούχους, να αυξηθούν οι εισφορές των εργοδοτών προς τον ΟΕΚ και να δοθεί γενναία κρατική επιχορήγηση στον οργανισμό. Την έντονη διαφωνία της σχετικά με το ενδεχόμενο διακοπή των προγραμμάτων στεγαστικής συνδρομής λόγω χρηματοπιστωτικού προβλήματος στον Οργανισμό Εργατικής Εστίας εκφράζει εξάλλου και η ΓΣΕΕ και ζητά από τον υπουργό Εργασίας απόρριψη του σχετικού αιτήματος της διοίκησης. "Σε μια εποχή που η ανεργία στον κλάδο της οικοδομής χτυπάει κόκκινο και την ώρα που ο οργανισμός εισπράττει εισφορές από τους εργαζόμενους και μάλιστα ποσά καθόλου ευκαταφρόνητα, είναι απαράδεκτο να τους στερεί το δικαίωμα των παροχών. Αν ο ΟΕΚ αντιμετωπίζει οικονομικό πρόβλημα, γι’ αυτό δεν ευθύνονται σε καμία περίπτωση οι εργαζόμενοι. Επίσης θεωρούμε απαράδεκτη την ψήφιση της διάταξης στο ασφαλιστικό που προβλέπει την περαιτέρω οικονομική ασφυξία του ΟΕΚ με μείωση των δικαιούμενων ποσών, ρύθμιση που δεν προβλέπεται από το απεχθές μνημόνιο", τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση.
 

• Κόβονται 30 εκατ. ευρώ από τη Θεσσαλονίκη. Στη Θεσσαλονίκη για το 2009 έλαβαν επιδότηση περίπου 12.200 δικαιούχοι, που έπαιρναν από 15 έως 265 ευρώ τον μήνα. Το συνολικό ποσό που υπολογίστηκε για τους δικαιούχους αυτούς είναι 30 εκ. ευρώ. Για το 2010, αναμενόταν ότι ο αριθμός των αιτήσεων θα αυξανόταν, καθώς η κρίση έχει πλήξει ακόμη και οικονομικά εύρωστα νοικοκυριά, που θα ζητούσαν να επιδοτηθούν, για να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες της επιβίωσής τους. Επίσης, υπολογίζεται ότι αυξήθηκε ο αριθμός των ανέργων που, ως δικαιούχοι, προσέτρεχαν στον ΟΕΚ και έπαιρναν κατά 50% μεγαλύτερη επιδότηση. Σε ολόκληρη τη χώρα οι δικαιούχοι επιδότησης ενοικίου ξεπέρασαν τις 120.000, το δε ποσό που δόθηκε για το 2009 ξεπέρασε τα 220 εκ. ευρώ.

Τα προγράμματα και οι δικαιούχοι του ΟΕΚ

Δικαιούχοι για τις στεγαστικές παροχές του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας είναι:
1. Εργάτες ή υπάλληλοι που κατοικούν και εργάζονται στην Ελλάδα, εφόσον είναι ασφαλισμένοι σε οργανισμό κύριας ασφάλισης μισθωτών (ΙΚΑ ή υπάλληλοι σε ΟΤΕ, ΔΕΚΟ και τράπεζες), καταβάλλουν εισφορές υπέρ του ΟΕΚ και καλύπτουν τις βασικές ασφαλιστικές προϋποθέσεις για στεγαστική συνδρομή από τον ΟΕΚ.
2. Συνταξιούχοι οργανισμών κύριας ασφάλισης μισθωτών, που έχουν καταβάλει ως εργαζόμενοι εισφορές υπέρ του ΟΕΚ. Η ιδιότητα του ασφαλισμένου ή του συνταξιούχου πρέπει να συντρέχει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης για τις παροχές.

Τα προγράμματα για τους δικαιούχους του ΟΕΚ είναι:
1. Επιδότηση ενοικίου. Δικαίωμα συμμετοχής στο πρόγραμμα επιδότησης ενοικίου του ΟΕΚ έχουν οι Έλληνες και οι αλλοδαποί, εργατοϋπάλληλοι ή συνταξιούχοι, που έχουν καταβάλει εισφορές υπέρ του ΟΕΚ και έχουν ανώτατο όριο ετήσιου εισοδήματος μέχρι 12.000 ευρώ ο άγαμος και ο έγγαμος χωρίς παιδιά, μέχρι 14.000 ο έγγαμος με ένα παιδί, μέχρι 16.000 ευρώ ο έγγαμος με δύο παιδιά, μέχρι 18.000 ο έγγαμος με τρία παιδιά και μέχρι 20.000 ευρώ ο έγγαμος με τέσσερα παιδιά. Προϋπόθεση είναι να μην έχουν περιουσιακά στοιχεία ικανά να τους εξασφαλίζουν στέγαση. Ευνοϊκές ρυθμίσεις ισχύουν για τους ανέργους και όσους έχουν πολύ χαμηλό εισόδημα. Στην περίπτωση αυτή το ποσό της επιδότησης είναι αυξημένο κατά 50%. Σημειώνεται ότι δεν χορηγείται επιδότηση ενοικίου σε περίπτωση μίσθωσης κατοικίας από γονείς ή πεθερικά προς παιδιά ή εγγόνια και αντίστροφα. Το ποσό της επιδότησης αρχίζει από 1.380 ευρώ για την πρώτη κατηγορία και φτάνει στις 3.180 ευρώ για τους πολύτεκνους.
2. Δάνεια αγοράς ή ανέγερσης κατοικίας  (Δανειοδοτικό πρόγραμμα επιδότησης επιτοκίου).  Στο δανειοδοτικό πρόγραμμα επιδότησης επιτοκίου συμμετέχουν: (α) Όλοι οι εργατοϋπάλληλοι και οι συνταξιούχοι ασφαλισμένοι σε οργανισμό κύριας ασφάλισης μισθωτών, από τον οποίο έχουν παρακρατηθεί εισφορές υπέρ του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας, εφόσον πληρούν τις ασφαλιστικές και λοιπές προϋποθέσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό του ΟΕΚ (β) Οι πολύτεκνοι που προστατεύουν τρία παιδιά και πάνω και εφόσον δεν επιθυμούν να συμμετέχουν στο ειδικό πρόγραμμα πολυτέκνων για τη χορήγηση ατόκου δανείου αγοράς κατοικίας. Οι δικαιούχοι αυτοί πρέπει να έχουν ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα από 6.457 ευρώ και πάνω. Τα δάνεια χορηγούνται από στεγαστικά κεφάλαια των τραπεζών και εξοφλούνται σε 15 χρόνια, σε μηνιαίες τοκοχρεολυτικές δόσεις. Ο ΟΕΚ επιδοτεί το επιτόκιο αυτών των δανείων για 9 χρόνια, παράλληλα με το δημόσιο, που επιδοτεί το ίδιο επιτόκιο για 7,5 χρόνια. Το επιτόκιο επί του οποίου υπολογίζονται οι επιδοτήσεις είναι το εκάστοτε ισχύον κυμαινόμενο επιτόκιο των τραπεζών για στεγαστικά δάνεια. Συγκεκριμένα, είναι το εκάστοτε επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), πλέον του περιθωρίου κέρδους της τράπεζας και της εισφοράς του ν. 128/75 (0,12%).
3. Άτοκα δάνεια για αποπεράτωση υπάρχουσας κατοικίας. Πρόκειται για δάνεια που χορηγούνται από κεφάλαια ΟΕΚ. Το ποσό είναι 25.000 ευρώ για τους έγγαμους και τους άγαμους και προσαυξάνεται κατά 4.000 ευρώ για κάθε προστατευόμενο παιδί. Τα δάνεια αποπεράτωσης υπάρχουσας κατοικίας εξοφλούνται σε 15 χρόνια σε άτοκες εξαμηνιαίες δόσεις. Παρέχεται περίοδος χάριτος ενός έτους, η οποία θα αρχίζει από την ημερομηνία λήψης του δανείου. Σε περίπτωση που δεν εξοφληθεί εμπρόθεσμα η δόση, ο δικαιούχος πληρώνει τον νόμιμο τόκο υπερημερίας.
4. Άτοκα δάνεια για επισκευή ή επέκταση υπάρχουσας κατοικίας. Πρόκειται για δάνεια που χορηγούνται από κεφάλαια ΟΕΚ. Το ποσό είναι 15.000 ευρώ για τους έγγαμους και τους άγαμους και προσαυξάνεται κατά 1.500 ευρώ για κάθε προστατευόμενο παιδί. Τα δάνεια αποπεράτωσης υπάρχουσας κατοικίας εξοφλούνται σε 15 χρόνια σε άτοκες εξαμηνιαίες δόσεις. Παρέχεται περίοδος χάριτος ενός έτους, η οποία αρχίζει από την ημερομηνία λήψης του δανείου. Σε περίπτωση που δεν εξοφληθεί εμπρόθεσμα η δόση, ο δικαιούχος πληρώνει τον νόμιμο τόκο υπερημερίας. Προϋπόθεση για τη χορήγηση δανείου επισκευής είναι η άδεια οικοδομής να έχει εκδοθεί 15 τουλάχιστον έτη πριν από την υποβολή της αίτησης.
5. Παραχώρηση έτοιμης κατοικίας σε οικισμούς που κατασκευάζει ο ΟΕΚ σε όλη την Ελλάδα. Συμμετέχουν δικαιούχοι κατ’ εξοχήν χαμηλών εισοδηματικών κατηγοριών για διανομή κατοικιών με τη διαδικασία της κλήρωσης.
6. Ειδικό πρόγραμμα πολυτέκνων και ΑΜΕΑ. Αφορά δικαιούχους που προστατεύουν τρία παιδιά και άνω, δικαιούχους που είτε οι ίδιοι και ένα προστατευόμενο μέλος τους έχουν αναπηρία 67% και άνω, είτε δύο προστατευόμενα μέλη τους έχουν αναπηρία 67% και άνω, συνταξιούχους λόγω θανατηφόρου εργατικού ατυχήματος, εφόσον προστατεύουν ένα τουλάχιστον παιδί και δύο τουλάχιστον ορφανά και από τους δύο γονείς παιδιά δικαιούχων. Οι δικαιούχοι αυτοί, εφόσον πληρούν τις ασφαλιστικές και λοιπές προϋποθέσεις του κανονισμού, δικαιούνται να λάβουν στεγαστική συνδρομή: (α) με τη μορφή έτοιμης κατοικίας, εφόσον υπάρχει διαθέσιμη να τους δοθεί (β) με στεγαστικό δικαίωμα, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμη κατοικία, ώστε ο δικαιούχος να βρει κατοικία στην ελεύθερη αγορά, την οποία ο ΟΕΚ θα του αγοράσει και θα του την παραχωρήσει (γ) με άτοκο δάνειο για αγορά ή ανέγερση κατοικίας. Ακόμη, υπάρχει ειδικό διαρκές πρόγραμμα κατ’ εξαίρεσιν παροχής στεγαστικής συνδρομής σε άτομα με ιδιαίτερα έντονες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες και σε άγαμες μητέρες. Τέλος, οι κινητικά ανάπηροι-παραπληγικοί, οι συνταξιούχοι λόγω ολικής αναπηρίας από εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ή κοινή νόσο που λαμβάνουν προσαύξηση στη σύνταξη λόγω της απόλυτης αναπηρίας τους και συνταξιούχους λόγω τύφλωσης ή σοβαρού ακρωτηριασμού άνω ή κάτω άκρων που συνταξιοδοτήθηκαν έστω και με προσωρινή απόφαση συνταξιοδότησης, ανεξάρτητα από την οικογενειακή τους κατάσταση, λαμβάνουν στεγαστική παροχή με τη μορφή ατόκου στεγαστικού δανείου.