Του Φώτη Κουτσαμπάρη
fkoutsamparis@makthes.gr

“Το ʽΚαρατάσιουʼ μπορεί να αποτελέσει για τη Δυτική Θεσσαλονίκη έναν πολύτιμο πνεύμονα ζωής, έναν χώρο διαφυγής από τον ασφυκτικό κλοιό του μπετόν και των αυτοκινήτων. Είναι η τελευταία ευκαιρία για να αφήσουμε λίγο πράσινο στα παιδιά μας, να τους δώσουμε τη δυνατότητα να ζήσουν ανθρώπινα”, αναφέρει στη “ΜτΚ” ο κ. Σάκης Λαζαρίδης, εκπρόσωπος της “Κίνησης πολιτών για το στρατόπεδο Καρατάσιου”, μιας κίνησης που δημιουργήθηκε για να αποδοθεί το στρατόπεδο στους κατοίκους.
Η άποψη των κατοίκων διατυπώθηκε και σε έρευνα που έγινε από το 2ο Γενικό Λύκειο Πολίχνης. Οι μαθητές του σχολείου, με τη βοήθεια των καθηγητών τους, δημιούργησαν έναν μικρό περιβαλλοντικό κήπο εντός του στρατοπέδου, τον οποίο συντηρούν εδώ και δύο χρόνια. Ο μικρός αυτός κήπος, όπως λένε, δίνει το στίγμα για το πώς πρέπει να γίνει όλο το στρατόπεδο.
“Για να φτιάξουμε αυτόν τον κήπο συνεργαστήκαμε με τον δήμο Πολίχνης και με αρχιτέκτονες τοπίου του ΕΘΙΑΓΕ. Οι επιστήμονες μας είπαν ότι για να σχεδιάσουμε τον κήπο πρέπει πρώτα να ξέρουμε τι θέλουν οι άνθρωποι που κατοικούν τριγύρω από το στρατόπεδο. Έτσι, συντάξαμε ένα ερωτηματολόγιο και ρωτήσαμε όσους μένουν σε μια μεγάλη ακτίνα. Όπως διαπιστώθηκε, όλοι θέλουν να γίνει το ʽΚαρατάσιουʼ ένας πνεύμονας πρασίνου”, περιγράφει ο κ. Ευθύμιος Παπαδημητρίου, φιλόλογος του 2ου Λυκείου, και προσθέτει πως “η λογική του κήπου είναι ότι ενστερνιζόμαστε την άποψη των κατοίκων και δείχνουμε στην τοπική κοινωνία ότι το σχολείο συμμετέχει ενεργά. Τα παιδιά εκφράζουν την άποψή τους όχι με λόγια αλλά με έργο”.
Τον κήπο του λυκείου εντός του πρώην στρατοπέδου τον περιποιούνται με πολύ μεράκι μαθητές αλλά και απόφοιτοι του σχολείου που συμμετείχαν στη δημιουργία του. “Η προσπάθεια για την τοπική κοινωνία συνεχίζεται και μετά το σχολείο. Στηρίζουμε τη διεκδίκηση του χώρου για δημιουργία πάρκων”, αναφέρει η κ. Κατερίνα Μοσχούλα, φοιτήτρια στο βʼ έτος Βιολογίας στο ΑΠΘ.

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
Σύμφωνα με τον βιολόγο Γιώργο Χατζηγεωργίου, “ο κήπος έχει εκπαιδευτική λειτουργία. Εδώ κάνουμε μαθήματα περιβαλλοντικών επιστημών, ενώ οι μαθητές που συμμετέχουν θα διδάσκουν στη συνέχεια παιδιά του δημοτικού. Δεν θέλουμε να γίνει οικιστική παρέμβαση και το στρατόπεδο να μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης εργολάβων. Πρέπει το στρατόπεδο να δοθεί στους κατοίκους, να γίνει μητροπολιτικό πάρκο. Τα τελευταία δυόμισι χρόνια υπάρχουν πολλές ορέξεις για το χώρο και πρέπει να τις ανακόψουμε”.
Το στρατόπεδο “Καρατάσιου” ανήκει στην Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου. Από τη συνολική έκταση απαλλοτριώθηκαν 540 στρέμματα για να γίνει η περιφερειακή οδός και το 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο. “Το ζητούμενο είναι να υπάρχει πολιτική βούληση να δοθεί το στρατόπεδο”, δηλώνει ο κ. Χατζηγεωργίου.

---

ΟΜΑΔΑ ΤΡΙΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΠΘ ΕΚΠΟΝΗΣΕ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ 689 ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ

"Να γίνει πυρήνας πολιτισμού το πρώην στρατόπεδο"

Πολλαπλές χρήσεις του πρώην στρατοπέδου “Καρατάσιου” στην Πολίχνη προτείνει ομάδα τριών φοιτητών του τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, σε μελέτη που εκπόνησε με σκοπό τη διαμόρφωση της έκτασης των 689 στρεμμάτων.
Στον συνολικό σχεδιασμό των φοιτητών περιλαμβάνεται η αποκατάσταση της συνέχειας του φυσικού τοπίου της περιοχής, η δημιουργία πάρκων και χώρων αναψυχής και αθλητισμού, η ανάδειξη των υπαρχόντων στρατιωτικών κτιρίων για πολιτιστικές χρήσεις, διαδρομές για περιπάτους και ποδηλασία, κατασκευή υπαίθριου θεάτρου και αθλητικές εγκαταστάσεις.
Η ομάδα που έκανε τον σχεδιασμό για την αναμόρφωση του πρώην στρατοπέδου Καρατάσιου, τον οποίο παρουσιάζει η “ΜτΚ”, αποτελείται από τους φοιτητές Νίκο Ιακωβίδη, Ευάγγελο Γκούμα και Ιωακείμ Πάτσιο-Μπουτουλούση. Οι τρεις φοιτητές διαμόρφωσαν την πρότασή τους υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας του τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής σχολής του ΑΠΘ, Μαρίας Ανανιάδου-Τζημοπούλου.
Η πρόταση των φοιτητών χαρακτηρίζεται από επιστήμονες της πόλης ως μία από τις λύσεις για την αύξηση ελεύθερων χώρων και πράσινου στη Θεσσαλονίκη, που έχει αναλογία 2,17 τ.μ. ανά κάτοικο έναντι των 10 τ.μ. που αντιστοιχούν σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Κατά την εκτίμηση επιστημόνων, αν τα στρατόπεδα της πόλης μετατραπούν σε πάρκα, η αντιστοιχία του πράσινου ανά κάτοικο θα διπλασιαστεί και θα φθάσει στα 5 τ.μ.

Τι προτείνουν οι φοιτητές

1. Το πρώην στρατόπεδο “Καρατάσιου” βρίσκεται στα ΒΔ της πόλης σε άμεση γειτνίαση με την περιφερειακή οδό, το νοσοκομείο Παπαγεωργίου και το στρατιωτικό νοσοκομείο 424. Οι υποδομές αυτές έχουν αποκόψει τη συνέχεια του δάσους (η τοποθεσία βορειοανατολικά αποτελεί προέκταση του Σέιχ Σου) και του ρέματος της περιοχής με την τοποθεσία αυτή. Με αυτά τα δεδομένα, κύριος στόχος του σχεδιασμού έγινε η αποκατάσταση της συνέχειας του φυσικού τοπίου της περιοχής και η σύνδεσή του με την τοποθεσία.
Έτσι, με ένα υπερτοπικό πάρκο θα δοθεί η δυνατότητα στους κατοίκους της ευρύτερης Θεσσαλονίκης να έχουν μια δυναμική επαφή με τη φύση και ταυτόχρονα να τη συνδυάζουν με ποικίλες δραστηριότητες.

2. Παράλληλα η τοποθεσία διαμορφώθηκε ώστε να μπορεί να καλύψει άμεσα τις ανάγκες της αστικής περιοχής που συνορεύει με το στρατόπεδο, στο όριο που υπάρχει στα δυτικά. Δημιουργούμε ένα τοπικό πάρκο άμεσης πρόσβασης με εγκαταστάσεις αναψυχής και αθλητισμού, ενώνοντας παράλληλα το σχολείο με το στρατόπεδο με εναέρια γέφυρα.

3. Δόθηκε βάρος στην εκμετάλλευση και ανάδειξη του ρέματος στα νότια ως μια διαδρομή κίνησης και στάσης, φύσης και πολιτισμού. Τα στρατιωτικά κτίρια νότια του στρατοπέδου διατηρούνται στην πρόταση, συντηρούνται και αποκαθίστανται, ώστε να δημιουργήσουν μία ομάδα κτισμάτων. Η ομάδα αυτή είναι ικανή να στεγάσει εκθέσεις, συνέδρια, ημερίδες και λοιπές πολιτιστικές δραστηριότητες, συγκεντρώνοντας αυτές τις λειτουργίες σε έναν “πυρήνα πολιτισμού”.

4. Η ίδια τακτική εκμετάλλευσης και ανάδειξης του φυσικού πλούτου ακολουθήθηκε στο σύνολο της λύσης, ώστε η τοποθεσία να οργανωθεί με λιγοστές επεμβάσεις διαμόρφωσης. Τα καινούργια κτίρια στην τοποθεσία είναι ελαφριές κατασκευές υποστηρικτικού ως προς τις δραστηριότητες (αθλητικές, πολιτιστικές) χαρακτήρα.

5. Δίπλα στον πυρήνα πολιτισμού προτείνουμε την κατασκευή μικρού υπαίθριου θεάτρου, καθώς η έντονη κλίση του εδάφους και το σχήμα του θα έλεγε κανείς ότι υποδεικνύουν μια τέτοια διαμόρφωση.

6. Πολλές από τις υπάρχουσες χαράξεις διατηρήθηκαν και ενσωματώθηκαν στον σχεδιασμό γιατί αποτελούν κύριους φορείς των υπαρχόντων δικτύων πρασίνου, σέβονται το ανάγλυφο και εξυπηρετούν τις μελλοντικές κινήσεις και χρήσεις.

7. Στον Βορρά δημιουργήθηκε ένα ισχυρό όριο πρασίνου και ένας πυρήνας αθλητισμού, δίπλα σε υπάρχουσες αντίστοιχες εγκαταστάσεις. Αντίστοιχο όριο δημιουργήθηκε και ανατολικά, για την προστασία της τοποθεσίας από την όχληση του περιφερειακού.

8. Μεγάλες εκτάσεις αφέθηκαν κενές στο εσωτερικό της τοποθεσίας διατηρώντας την υπάρχουσα χαμηλή βλάστηση.

9. Δημιουργούμε, τέλος, μια μεγάλη διαδρομή με πατημένο χώμα που διατρέχει όλο το στρατόπεδο και ενδείκνυται για περίπατο, τρέξιμο και ποδηλασία, διατρέχοντας διαφορετικά τοπία κατά μήκος της διαδρομής.

---

Απόδοση του στρατοπέδου στην κοινωνία

Του Σάκη Λαζαρίδη
εκπροσώπου της Κίνησης Πολιτών για το στρατόπεδο Καρατάσιου

Το “Καρατάσιου” μπορεί να αποτελέσει για τη Δυτική Θεσσαλονίκη έναν πολύτιμο πνεύμονα ζωής, έναν χώρο διαφυγής από τον ασφυκτικό κλοιό του μπετόν και των αυτοκινήτων. Είναι η τελευταία ευκαιρία για να αφήσουμε λίγο πράσινο στα παιδιά μας, να τους δώσουμε τη δυνατότητα να ζήσουν ανθρώπινα
Η απόδοση του πρώην στρατοπέδου στους πολίτες με ένα συνολικό σχεδιασμό για τη δημιουργία πάρκων και ανοιχτών χώρων αναψυχής αποτελεί λαϊκή απαίτηση. Αυτός είναι και ο υπέρτατος στόχος της “κίνησης πολιτών για το στρατόπεδο Καρατάσιου”, που γεννήθηκε από απλούς πολίτες της περιοχής. Θα παλέψουμε για να γίνει ο πράσινος παράδεισος των παιδιών μας. Ένας χώρος που θα αποπνέει στους πολίτες σεβασμό, αγάπη και ευαισθησία για το περιβάλλον. Γιατί με αυτά τα υλικά φτιάχνονται οι δρόμοι των παιδιών και όχι με τσιμέντο.
Περιμένουμε από τον πρωθυπουργό κ. Παπανδρέου και τον συμπολίτη μας υπουργό Εθνικής Άμυνας Ευάγγελο Βενιζέλο να υλοποιήσουν τις προεκλογικές δεσμεύεις του ΠΑΣΟΚ για το πρώην στρατόπεδο Καρατάσιου. Έτσι, θα κάνουν πραγματικότητα το όνειρο των κατοίκων της δυτικής Θεσσαλονίκης, που ζητούν ένα μεγάλο μητροπολιτικό πάρκο με ελεύθερους χώρους αναψυχής και πνεύμονες πρασίνου, ενώ παράλληλα θα βάλουν τις βάσεις για μια πράσινη πολιτική για την πόλη μας, διπλασιάζοντας τον μέσο όρο πρασίνου ανά κάτοικο από το 2,5 τ.μ. που είναι σήμερα.
Την ώρα που οι μετρήσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης χτυπάνε κόκκινο στη δυτική Θεσσαλονίκη, το Καρατάσιου θα μπορούσε να λειτουργεί ως φυσικό κλιματιστικό, φιλτράροντας και καθαρίζοντας τον αέρα της πόλης.
Περιμένουμε και τη βοήθεια της επιστημονικής κοινότητας του ΑΠΘ στην προσπάθεια δημιουργίας του μητροπολιτικού πάρκου και όχι να διεκδικεί χώρους για τη μεταστέγασή της σʼ αυτό.

---

Το Καρατάσιου ανήκει σε όλη τη Θεσσαλονίκη

Του Κώστα Θεοδωρίδη, δημάρχου Πολίχνης

Έχουμε ξεκαθαρίσει ότι το στρατόπεδο Καρατάσιου δεν ανήκει στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αλλά στην Κτηματική Εταιρεία του δημοσίου και επί τρία χρόνια τώρα είμαστε σε συζητήσεις.
Αυτό όμως που έχει πολύ μεγάλη σημασία είναι ότι αυτό το στρατόπεδο δεν ανήκει μόνο στην περιοχή μας, που είμαστε δυτική πόλη, αλλά σε όλη τη Θεσσαλονίκη. Εάν η ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης περνά μέσα από την Πολίχνη, είμαστε διατεθειμένοι να ανοίξουμε διάλογο για οποιασδήποτε μορφής ανάπτυξη, αρκεί να μη γίνει οικοπεδοποίηση της έκτασης, να μη γίνουν κτίρια. Αυτή είναι η προσωπική μου θέση. Το δημοτικό συμβούλιο είναι που αποφασίζει και η κοινωνία της πόλης. Δεν είμαστε φοβική πόλη και δεν απορρίπτουμε οποιαδήποτε πρόταση γίνει, αλλά τη συζητάμε.
Η έκταση του στρατοπέδου, από τον γενικό πολεοδομικό σχεδιασμό της Πολίχνης, έχει χαρακτηριστεί ως χώρος πολιτισμού, ως χώρος αθλητισμού και ως χώρος παιδείας. Καμία άλλη χρήση δεν μπορεί να γίνει ούτε να έρθει μια ομάδα της πόλης και να κάνει εγκαταστάσεις.
Ο δήμος έχει κάνει πολλές παρεμβάσεις μέσα στο στρατόπεδο, που έχει 27 παλιούς στρατώνες. Έναν στρατώνα τον κάναμε αναψυκτήριο, με χρήματα του δήμου, και δημιουργούμε μουσείο σʼ έναν δεύτερο στρατώνα. Διαμορφώσαμε ένα χώρο 20 στρμ. σε γήπεδο ποδοσφαίρου με φωτισμό. Κάναμε ένα μεγάλο πάρκο με χορτοτάπητα. Φυτέψαμε πάνω από πεντακόσια δέντρα μπροστά στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου και ανοίξαμε το δρόμο μέσα από το στρατόπεδο. Όλα αυτά έγιναν χωρίς να μας δοθεί το στρατόπεδο.
Η κοινωνία είναι ώριμη πλέον, όχι για την παραχώρηση, που είναι δεδομένη, αλλά για το πώς θα το αξιοποιήσουμε. Θα εξετάσουμε ακόμη και την πρόταση να έρθει κάποιος κρατικός φορέας για να κάνει πάρκο το Καρατάσιου και να το συντηρεί με δικά του έξοδα.

---

Να γίνει πρότυπο μητροπολιτικό πάρκο

Ο Περιβαλλοντικός-Οικολογικός Σύλλογος Νέας Ευκαρπίας πιστεύει πως το πρώην στρατόπεδο Καρατάσου πρέπει να μεταμορφωθεί σε πρότυπο μητροπολιτικό πάρκο, το οποίο θα αποτελεί υπόδειγμα οικολογικού σχεδιασμού.
Με δεδομένη την περιβαλλοντική υποβάθμιση της Θεσσαλονίκης, κυρίως των δυτικών δήμων, αλλά και την έλλειψη πρασίνου, θεωρούμε κατεπείγουσα ανάγκη ο χώρος να δενδροφυτευθεί στο μεγαλύτερο μέρος του. Αν γίνει κάτι τέτοιο, οι όμοροι δήμοι θα αποκτήσουν έναν πνεύμονα πρασίνου, μια όαση, σε μια περιοχή όπου η ατμοσφαιρική ρύπανση (Τιτάν, Ασβεστοποιία, ΕΚΟ, περιφερειακός κτλ.) είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο εδώ και δεκαετίες.
Στο πλαίσιο της επέκτασης του μετρό Θεσσαλονίκης θα μπορούσε να προβλεφθεί και να κατασκευαστεί κοντά στο πρώην στρατόπεδο σταθμός μετεπιβίβασης, για να μπορούν να το επισκέπτονται πιο εύκολα όλοι οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης.
Είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι στην παραχώρηση μέρους του πρώην στρατοπέδου σε ιδιώτες, εργολάβους ή εταιρείες, που με πρόσχημα την ανάπλαση της περιοχής θα έχουν ως αποκλειστικό σκοπό το κέρδος. Πιστεύουμε πως τον κύριο λόγο για το τι θα προκύψει στον εν λόγω χώρο πρέπει να τον έχουν οι όμοροι δήμοι και οι αρμόδιοι φορείς σε συνεργασία βεβαίως με τα εμπλεκόμενα υπουργεία.
Ο Περιβαλλοντικός-Οικολογικός Σύλλογος Νέας Ευκαρπίας θεωρεί πως το ζήτημα δεν πρέπει να αποτελέσει πεδίο μικροπολιτικών αντιπαραθέσεων και σκοπιμοτήτων. Με κύριο γνώμονα τις ανάγκες τού ήδη υποβαθμισμένου περιβάλλοντος και αυτές των πολιτών, επείγει το πρώην στρατόπεδο να μεταμορφωθεί σε μητροπολιτικό πάρκο-στολίδι της Δυτικής και, γιατί όχι, όλης της Θεσσαλονίκης.

Οικολογικός Σύλλογος Νέας Ευκαρπίας
Το δ.σ. Ασλανίδης Γιώργος, Πολίτης Κώστας, Μαυρίδης Θεόδωρος, Πασσιάς Σπύρος, Τσιούρβας Νίκος, Κρουστάλλης Μάκης, Αβράμογλου Κική.