του Φώτη Κουτσαμπάρη

Η υποθαλάσσια αρτηρία επρόκειτο να διέλθει υπόγεια από την περιοχή των αποθηκών του λιμανιού Θεσσαλονίκης, χωρίς να θίγει το σημαντικό διατηρητέο κτίριο του παλιού τελωνείου. Το υπόγειο έργο διέρχεται επίσης κάτω από τρία κτίρια επί της οδού Αβέρωφ, τα οποία επίσης θα διατηρηθούν, και κάτω από έξι αποθήκες (6, 7, 9, 11, 14 και 15), που βρίσκονται στο χώρο μεταξύ του παλιού τελωνείου και της οδού Κουντουριώτη, οι οποίες επρόκειτο να κατεδαφιστούν. Αρχικά, σχεδιαζόταν να κατεδαφιστούν και τα τρία διατηρητέα κτίρια της οδού Αβέρωφ (απόφαση 7/11/2006), αλλά με υπουργική απόφαση (23 Μαΐου 2007) τροποποιήθηκε η χάραξη με νέα μέθοδο κατασκευής, ώστε να μην γκρεμιστούν τα κτίρια αυτά. Η μέθοδος που επιλέχθηκε τότε για τη διατήρησή τους ήταν η υπόγεια διάτρηση κάτω από τα διατηρητέα και η κατασκευή σήραγγας με υποστύλωση. Μετά τη νέα απόφαση μη κατεδάφισης και των υπόλοιπων κτιρίων φαίνεται πως μπλοκάρονται όλες οι εργασίες στο χώρο του λιμανιού, καθιστώντας αβέβαιη την εξέλιξη του έργου. “Έχουμε μια πολύ σημαντική εξέλιξη. Αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ότι οι θέσεις μας είναι σωστές και λαμβάνονται υπόψη από το υπουργείο. Εμείς επισημαίναμε τις παρατυπίες. Με την ανάκληση των αποφάσεων του υπουργού πολιτισμού για τις κατεδαφίσεις στο λιμάνι το έργο της υποθαλάσσιας βρίσκεται στον αέρα”, αναφέρει η αρχιτέκτων Βιβιάνα Μεταλλινού, εκπρόσωπος της Κίνησης Πολιτών Κατά της Υποθαλάσσιας. Υπενθυμίζεται ότι η κίνηση πολιτών έχει προσφύγει στο ΣτΕ κατά των αποφάσεων του υπουργείου Πολιτισμού που επέτρεπαν τις κατεδαφίσεις των κτιρίων, με τις οποίες “εγκρίθηκαν έργα εντός του ιστορικού τόπου της πόλεως της Θεσσαλονίκης στον περιβάλλοντα χώρο των κτιρίων του παλαιού επιβατικού σιδηροδρομικού σταθμού της Θεσσαλονίκης, καθώς και πλησίον κτιρίων που έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία και κάθε συναφούς πράξεις ή παράλειψης της διοίκησης”. Επίσης, ζητούν να ακυρωθεί η κοινή υπουργική απόφαση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων του έργου και να ακυρωθεί απόφαση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ Γιώργου Σουφλιά, με την οποία κατακυρώθηκαν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού για την ανάθεση του έργου. Η προσφυγή επρόκειτο να συζητηθεί τον περασμένο Ιανουάριο, αλλά η εξέταση αναβλήθηκε για τις 4 Ιουνίου 2008, μετά την παρέμβαση της αναδόχου κοινοπραξίας.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ Το έργο της υποθαλάσσιας ή παρακαμπτήριας αρτηρίας εμπνεύστηκε και σχεδίασε ο καθηγητής του ΑΠΘ Γιώργος Κύρου το 1983 με την Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης που είχε οργανώσει ο αείμνηστος Αντώνης Τρίτσης. Το 1985 το έργο εντάχθηκε στον σχεδιασμό του ΟΡΘ, χωρίς να υπάρξει ουσιαστικά συνέχεια. Ακολούθησαν διαμάχες μεταξύ των φορέων της πόλης εξαιτίας του επαπειλούμενου μπαζώματος της παραλίας που προέκυπτε από τη σχετική προμελέτη. Το 1990 εντάχθηκε στα προγράμματα του ΥΠΕΧΩΔΕ και εξαγγέλθηκε από τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Το 1992 παρουσιάστηκε η πρώτη ολοκληρωμένη μελέτη του έργου, η οποία παράλληλα με την κατασκευή της υποθαλάσσιας προέβλεπε τη δημιουργία ενός υπέργειου και τεσσάρων υπόγειων χώρων στάθμευσης 3.300 θέσεων. Το 1993 ακυρώθηκαν όλες οι προϋπάρχουσες μελέτες και το 1996 προκηρύχθηκε διαγωνισμός για τη σύνταξη νέας προκαταρκτικής μελέτης. Το 1998 ο τότε νομάρχης Θεσσαλονίκης Κώστας Παπαδόπουλος προσδιόρισε ως χρονικό ορίζοντα υλοποίησης του έργου το 2003, ενώ στο μεταξύ είχε εγκαταλειφθεί η ιδέα του δικτύου των πέντε πάρκιγκ. Το 2000 το έργο εντάχθηκε στο Γʼ ΚΠΣ και το 2001 ολοκληρώθηκε η μελέτη του χρηματοοικονομικού συμβούλου. Το 2002 δημοσιοποιήθηκε η προκήρυξη του έργου με σύμβαση παραχώρησης. Οι όροι τροποποιήθηκαν και το Σεπτέμβριο του 2004 δημοσιεύτηκε η πρόσκληση ενδιαφέροντος. Ύστερα από διεθνή διαγωνισμό και αφού εξετάστηκαν από τα αρμόδια εγχώρια και ευρωπαϊκά όργανα όλες οι ενστάσεις, ανάδοχος του έργου αναδείχτηκε η κοινοπραξία “Θερμαϊκή Οδός”, η οποία αποτελείται από τις Ελληνική Τεχνοδομική ΤΕΒ, Άκτωρ και Θεμελιοδομή. Η σύμβαση με τον ανάδοχο κυρώθηκε από τη Βουλή τον Ιανουάριο του 2007.