Της Αγγελικής Σπανού

Και είναι ερωτήματα βασανιστικά, υπαρξιακού χαρακτήρα για το κίνημα, σύμφωνα με μια έκφραση -ακόμη- προσφιλή στους συντρόφους του, που αγωνιούν για τις πληγές που άφησε στο σώμα του ΠΑΣΟΚ ο βίαιος εναγκαλισμός με την τρόικα.
Είναι αναμφίβολα ένα από τα πιο κρίσιμα δεκαήμερα για τον πρωθυπουργό, που θα προσπαθήσει να ανακόψει τη γρήγορη φθορά της κυβέρνησής του, η οποία καταγράφεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις και να καθησυχάσει την εκλογική βάση του ΠΑΣΟΚ, ενόψει ενός θερμού απεργιακού φθινοπώρου και συγκρούσεων με ισχυρά συνδικάτα και επαγγελματικές ομάδες.

Η συμμαχία των απρόθυμων
Σήμερα αναμένονται οι ανακοινώσεις των υποψηφίων του ΠΑΣΟΚ για τις 13 περιφέρειες και τους μεγάλους δήμους και στην πράξη θα φανεί πώς εισέπραξε ο πρωθυπουργός τις αρχικές αρνήσεις στελεχών που ο ίδιος ανέδειξε, όπως η Κατερίνα Μπατζελή και η Άντζελα Γκερέκου, αν και το πιθανότερο είναι ότι το όχι έγινε έπειτα από λίγες ώρες περίπου όχι, δηλαδή ναι. Θα φανεί επίσης πώς εννοεί τη συμπόρευση με τη “Δημοκρατική Αριστερά”, που έχει προτείνει ως υποψήφιο για τον δήμο Αθηναίων τον Συνήγορο του Πολίτη Γιώργο Καμίνη, ενώ υποστηρίζει τον Γιάννη Μπουτάρη για τη Θεσσαλονίκη.
Από τη στιγμή που θα γίνουν γνωστά τα ονόματα των πρωταγωνιστών της μάχης του Νοέμβρη, αρχίζει και επισήμως η αντίστροφη μέτρηση για τον ανασχηματισμό, ως προς το εύρος και το βάθος του οποίου τα σενάρια δίνουν και παίρνουν, με τον πρωθυπουργό να κρατά κλειστά τα χαρτιά του ακόμη και σε στενούς του συνεργάτες. Η μεγάλη είδηση θα προκύψει ή δεν θα προκύψει από τον ορισμό υπερυπουργού-συντονιστή, ρόλος που ακούγεται ότι προορίζεται για τον Γιάννη Ραγκούση. Άλλωστε η θολή εξαγγελία δομικών αλλαγών στη λειτουργία του πρωθυπουργικού γραφείου και της κυβέρνησης μπορεί να σημαίνει θεαματικές ανατροπές ή μια τρύπα στο νερό.

Το πολιτικό διακύβευμα
Η Ιπποκράτους έχει βάλει ψηλά τον πήχη στις αυτοδιοικητικές εκλογές, διεκδικώντας νίκη σε οκτώ από τις δεκατρείς περιφέρειες. Παρόλο που το ΠΑΣΟΚ επισήμως δεν αποδέχεται ότι πρόκειται για δημοψήφισμα υπέρ ή κατά του μνημονίου, στην πραγματικότητα ασπάζεται τη λογική της αντιπολίτευσης, όπως δείχνει η προσπάθεια να ριχτούν στη μάχη κορυφαίοι υπουργοί αλλά και το ίδιο το σύνθημα “ή αλλάζουμε ή δεν αλλάζουμε τη χώρα”.
Όπως φάνηκε από τη δυστοκία του Μεγάρου Μαξίμου να καταλήξει στις υποψηφιότητες και από τη δημόσια έκφραση απροθυμίας βουλευτών και κυβερνητικών στελεχών, η συνοχή στο εσωτερικό του υπουργικού συμβουλίου και της κοινοβουλευτικής ομάδας δεν είναι αυτονόητη, υπό την έννοια ότι δεν είναι πολλοί όσοι αισθάνονται ή συμπεριφέρονται ως απλοί στρατιώτες της παράταξης.
Η νοσηρή κατάσταση που επικρατεί στο εσωτερικό της κυβέρνησης, άλλωστε, με συντροφικά μαχαιρώματα στην αθέατη πλευρά και ίντριγκες για τη νομή της εξουσίας στο Μαξίμου, με ξεδίπλωμα προσωπικών στρατηγικών και αλληλοκαρφώματα, αναδείχθηκε επίσης από τις δημόσιες δηλώσεις υπουργών που διεμήνυσαν ότι έχουν έργο να κάνουν, προσπαθώντας να προκαταβάλουν τις αποφάσεις του πρωθυπουργού για τον ανασχηματισμό.
Η ατέρμονη εικοτολογία για ονόματα και μετακινήσεις, άλλωστε, ανέδειξε ένα βαθύ πρόβλημα επικοινωνιακής διαχείρισης, ασυνεννοησίας και ελλείμματος στοιχειώδους συντονισμού.

Φυγή προς Βορρά
Ανακοινώνοντας τις υποψηφιότητες και τον ανασχηματισμό, ο πρωθυπουργός θα απελευθερωθεί -προσωρινά- τουλάχιστον από τις εσωκομματικές εντάσεις, προκειμένου να μεταβεί (την Τετάρτη) στη Θεσσαλονίκη, όπου θα πραγματοποιηθεί συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου και περιοδείες σε περιοχές της Μακεδονίας με αναπτυξιακό ενδιαφέρον.
Στην πρώτη του εμφάνιση ως πρωθυπουργού στο βήμα της ΔΕΘ, ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, έχοντας απέναντί του τους κοινωνικούς εταίρους και τις απαιτήσεις των παραγωγικών φορέων για ανάσα στην αγορά με φοροαπαλλαγές, θα δυσκολευτεί να περάσει από το γενικό στο ειδικό και από το διακηρυκτικό στο συγκεκριμένο.
Το πρώτο είναι ευκολότερο: Ο Γιώργος Παπανδρέου πιστεύει πωςο τρίτος δρόμος προς τον σοσιαλισμό απέτυχε, γιατί αποδείχθηκε εσφαλμένη η πίστη στην ικανότητα της αγοράς να αυτορρυθμίζεται. Κοιτάζει, λοιπόν, προς τον τέταρτο δρόμο, που θα πρέπει να διασφαλίζει ότι οι αγορές θα έχουν την ελευθερία να αναπτύσσονται, όχι όμως εις βάρος της δημοκρατίας, όπως έχει πει σε συνέντευξή του σε αμερικανικό έντυπο. Μάλιστα, ο κ. Παπανδρέου πιστεύει στη σημασία της διεθνούς διακυβέρνησης και του ρόλου των διεθνών οργανισμών (όπως ο ΟΗΕ και η G20), που θα θέτει τη διεθνή αλληλεγγύη πάνω από τα εθνικά συμφέροντα.
Ο ίδιος έχει ξεκαθαρίσει ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές το προσεχές έτος, ότι επιδίωξή του δεν είναι αυτή καθαυτή η επανεκλογή του αλλά η ολοκλήρωση του μεταρρυθμιστικού έργου που έχει επωμιστεί.
Το δύσκολο για τον πρωθυπουργό θα είναι να πείσει τους πολλούς ότι η απελπισία που αισθάνονται από το εκρηκτικό μείγμα ύφεσης, ανεργίας, πληθωρισμού, υποβάθμισης του βιοτικού επιπέδου και παράλυσης της δημόσιας διοίκησης, θα έχει προσωρινό χαρακτήρα, γιατί το τέλος του τέταρτου δρόμου, ο σοσιαλισμός δηλαδή, δεν είναι μακριά.