Της Αγγελικής Σπανού

Η τελευταία συνάντηση του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου με τον ομόλογό του της ΠΓΔΜ Ν. Γκρούεφσκι (στις Βρυξέλλες, την περασμένη Πέμπτη - φωτογραφία), μετά την οποία δεν έγιναν επί της ουσίας δηλώσεις ούτε υπήρξαν διαρροές, πυροδότησε εκτιμήσεις και σενάρια για υπόγεια κινητικότητα, προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο στο Σκοπιανό.

Βούληση για συμβιβασμό
Η κυβέρνηση Παπανδρέου είναι έτοιμη να αποδεχθεί συμβιβασμό σε ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για διεθνή χρήση και είναι σαφές ότι η αξιωματική αντιπολίτευση, σε μια τέτοια περίπτωση, θα προβάλει ισχυρή διαφωνία αναζητώντας αφορμές στο κατά πόσον πληρούται ο όρος “έναντι όλων”. Εχει αυτοτελή σημασία το γεγονός ότι το Σκοπιανό καθόρισε την πολιτική διαδρομή του Αντώνη Σαμαρά και τη ρήξη του με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ο πρόεδρος της ΝΔ έχει και την ιδιαίτερη ευαισθησία και το ακροατήριο που του επιτρέπουν να σηκώσει ψηλά τη σημαία, αν και όταν έρθει η ώρα ενός συμβιβασμού.

Τελική προθεσμία
Ωστόσο, τα κλειδιά δεν τα κρατάει η ελληνική πλευρά αλλά η ηγεσία των Σκοπίων. Είναι γεγονός ότι ασκούνται ισχυρές πιέσεις προς τον εθνικιστική πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ να αναθεωρήσει την αδιάλλακτη στάση του. Το ομολόγησε ο ίδιος ο ΥΠΕΞ Α. Μιλοσόσκι, ενώ οι ΗΠΑ δεν κρύβουν ότι θεωρούν ως τελική προθεσμία τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το φθινόπωρο στη Λισαβόνα.
Τα συνεχή επεισόδια ανάμεσα στη σλαβομακεδονική αστυνομία και εξτρεμιστικές αλβανικές ομάδες, συνήθως στα σύνορα με το Κόσοβο, είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Ουάσιγκτον εκτιμά ότι δεν μπορεί να καθυστερήσει άλλο η ένταξη της ΠΓΔΜ στη Συμμαχία, την οποία θεωρεί ως μόνη απάντηση στον κίνδυνο αποσταθεροποίησης.

Το δίλημμα του Ν. Γκρούεφσκι
Σημαντική παράμετρος είναι ότι η στάση του Ν. Γκρούεφσκι στο εθνικό θέμα κρατά ακόμη ψηλά τη δημοτικότητά του και συντηρεί το προβάδισμά του έναντι της διαλλακτικότερης αντιπολίτευσης. Συνεπώς, ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στην πολιτική παντοδυναμία του και στην προσέγγιση στους ευρωατλαντικούς θεσμούς, η οποία προϋποθέτει συμβιβασμό στο θέμα του ονόματος, δηλαδή πολιτικό κόστος.
Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μπορεί να υπάρξουν εξελίξεις μέχρι το φθινόπωρο, χωρίς να κρύβουν την ανησυχία τους για την τελική στάση του Ν. Γκρούεφσκι.
 

• Ο Βαρδάρης. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν μεταδώσει ΜΜΕ της ΠΓΔΜ, στο τραπέζι βρίσκονται δύο εκδοχές: Το Republic of Vardar Macedonia και το Republic of Macedonia (Vardar). Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση των Σκοπίων επιλέγει τη δεύτερη εκδοχή, θεωρώντας ότι το επίθεμα σε παρένθεση είναι εύκολο να καταπέσει στη διαδικασία της χρήσης. Είναι επίσης προφανές ότι η διπλωματία της ΠΓΔΜ ζητά από τους μεσολαβητές μία διαδικασία, κατά την οποία, αν δοθεί στην Ελλάδα το όνομα που προτιμά, τότε η ελληνική πλευρά θα πρέπει να κάνει εκπτώσεις σχετικά με το εύρος χρήσης και το αντίστροφο.

Μυστικές συνομιλίες και κοινοτικές πιέσεις

Το καλοκαίρι είναι περίοδος πρόσφορη για παρασκηνιακές διεργασίες και υπό εχεμύθεια διαπραγματεύσεις. Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι ο δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας-Σκοπίων δεν είναι πια οι διαπραγματευτές-διπλωμάτες των δύο χωρών αλλά στενοί συνεργάτες των πρωθυπουργών. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ο ρόλος του ειδικού μεσολαβητή του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς έχει αποδυναμωθεί, ενώ αντίθετα είναι εξαιρετικά δραστήριος ο αρμόδιος για τη διεύρυνση Επίτροπος της Ε.Ε. Στ. Φούλε.
Για την κυβέρνηση Παπανδρέου η επίλυση του προβλήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ αποτελεί ισχυρή επιδίωξη, προκειμένου -πέρα από όλα τα άλλα- να αποκλιμακωθεί η πίεση των εταίρων, που έχουν κουραστεί να διαχειρίζονται εθνικού ενδιαφέροντος εκκρεμότητες: Κυπριακό, ελληνοτουρκικά, Σκοπιανό, δημοσιονομική κρίση. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θόδωρος Πάγκαλος είχε πει σε ανύποπτο χρόνο ότι πρέπει οπωσδήποτε να κλείσει ένα μέτωπο γιατί αποδυναμώνεται η διαπραγματευτική μας θέση στο μείζον ζήτημα της οικονομίας, αφήνοντας όλα τα θέματα ανοιχτά. Προφανώς, το Σκοπιανό θεωρείται ευκολότερο από το Κυπριακό.