Του Γιώργου Χρηστίδη



Εκεί που οι περισσότεροι θεωρούν καταστροφή για την Ελλάδα την έξοδο από την Ευρωζώνη, εκείνος εστιάζει στα υπέρ της επιστροφής στη δραχμή, υπό τον όρο ότι θα αλλάξει ολόκληρο το οικοδόμημα της ελληνικής οικονομίας (και εφόσον η ζώνη του ευρώ μείνει προσκολλημένη στους καταστροφικούς κατά τον ίδιο κανόνες της δημοσιονομικής ορθοδοξίας). Και εκεί που οι περισσότεροι “γιατροί” δίνουν στον έλληνα ασθενή συνταγές λιτότητας, εκείνος εντοπίζει την καρδιά του προβλήματος στο ότι η χώρα μας δεν παράγει πια τίποτα.

Ο λόγος για τον Κώστα Λαπαβίτσα, καθηγητή οικονομικών στη Σχολή Αφρικανικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, ειδήμονα σε χρηματοοικονομικά και αναπτυξιακά θέματα, καταξιωμένο συγγραφέα και τακτικό αρθρογράφο στο βρετανικό Τύπο. Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι εκφράζει θέσεις μειοψηφικές. Αυτό όμως δεν τον ενοχλεί καθόλου. Όπως λέει στη “ΜτΚ”, “το να είσαι στη μειοψηφία δεν είναι πάντα κακό”.



Γερμανικά θωρακισμένα (πλεονάσματα)

Σύμφωνα με τον κ. Λαπαβίτσα -αυτό είναι και το βασικό πόρισμα μελέτης που επιμελήθηκε και η οποία τάραξε τα νερά με τίτλο “Κρίση της Ευρωζώνης - Φτώχεια του Δυνατού, Πτώχευση του Αδύνατου”- η κρίση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα φέρει φαρδιά πλατιά την υπογραφή της Γερμανίας, η οποία, όπως εξηγεί στη “ΜτΚ”, έφτιαξε μία οικονομική και νομισματική ένωση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της. Βασιζόμενη στις εξαγωγές, στη συμπίεση των μισθών και της εσωτερικής ζήτησης, σχημάτισε τεράστια εμπορικά πλεονάσματα σε βάρος της Ελλάδας και των άλλων χωρών της επονομαζόμενης περιφέρειας της Ευρωζώνης.

"Η Ευρωζώνη έγινε μια περιοχή με θωρακισμένα γερμανικά πλεονάσματα, τα οποία χρηματοδοτούνται από τα ελλείμματα των περιφερειών. Τελικά, η νομισματική ένωση λειτουργεί για τη Γερμανία ως μια πολιτική “εξαγωγής της κρίσης στον γείτονα”", αναφέρει χαρακτηριστικά η μελέτη.

“Αυτό που γίνεται σήμερα είναι τρομακτικό και είναι απόρροια της πολιτικής που ασκήθηκε όλα αυτά τα χρόνια σε βάρος της ευρωπαϊκής περιφέρειας”, προσθέτει ο ίδιος. Σύμφωνα με τον κ. Λαπαβίτσα, στα χρόνια της συμμετοχής της στην Ευρωζώνη, η Ελλάδα ακολούθησε ένα στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης “με πολύ υψηλή κατανάλωση αμερικανικού τύπου και κατάρρευση της αποταμίευσης”, το οποίο απέτυχε παταγωδώς. “Κάτι ανάλογο συνέβη και σε άλλες χώρες της περιφέρειας. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, πήρε τη μορφή της δημιουργίας της φούσκας της οικιστικής ανάπτυξης”, σημειώνει. Αντιτείνουμε ότι οι  Έλληνες θα μπορούσαν να δείξουν αυτοσυγκράτηση, τόσο σε επίπεδο νοικοκυρών και επιχειρήσεων, όσο και σε επίπεδο κυβέρνησης και δημόσιων δαπανών. Δεν θα μπορούσαμε δηλαδή να είμαστε λίγο περισσότερο… Γερμανοί; “Μα τότε ποιο το όφελος της παρουσίας της Ελλάδας στην Ευρωζώνη; Υποτίθεται ότι με το κοινό νόμισμα θα υπήρχε σύγκλιση μισθών, σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου”, απαντά.



Δεν έχει μέλλον η Ευρωζώνη

Τι γίνεται λοιπόν τώρα; Κατά τον κ. Λαπαβίτσα “η Ευρωζώνη με τη σημερινή της μορφή δεν έχει μέλλον”. Και υποστηρίζει ότι η Ελλάδα, αν θέλει να έχει αναπτυξιακά οφέλη σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, πρέπει να την εγκαταλείψει. “Η Ελλάδα δεν ανήκει στην Ευρωζώνη. Δεν είναι συμβατή με το εγχείρημα. Ακούω πολλούς να μιλάνε για αύξηση της παραγωγικότητας, για την ανάγκη λήψης μέτρων όπως το άνοιγμα των επαγγελμάτων. Αυτά είναι αστεία πράγματα. Η παραγωγικότητα δεν είναι θέμα ομαδικής απόφασης. Ούτε θα αυξηθεί αν μπορεί κάποιος να βγάλει μια άδεια φορτηγού να μεταφέρει εμπορεύματα. Η παραγωγικότητα απαιτεί πολιτικές. Το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι καν το κράτος. Το πρόβλημα είναι ότι δεν παράγουμε τίποτα”.



Μπρος γκρεμός, πίσω ρέμα

Και οι κίνδυνοι της εξόδου; Ο πληθωρισμός, η φτώχεια, η εξαφάνιση των καταθέσεων; Ο κ. Λαπαβίτσας τους αναγνωρίζει. “Ασφαλώς υπάρχουν κίνδυνοι. Γιʼ αυτό από μόνη της η έξοδος από το ευρώ δεν σημαίνει τίποτα. Θα απαιτείτο η ριζική αναδιάρθρωση της οικονομίας”. Τι θα πει αυτό; “Θα πρέπει για παράδειγμα να περάσουν υπό κρατικό έλεγχο οι τράπεζες και άλλοι σημαντικοί τομείς της οικονομίας, οι οποίοι διαφορετικά θα καταρρεύσουν”. Μπρος γκρεμός (παραμονή στην Ευρωζώνη) και πίσω ρέμα λοιπόν; “Πρέπει οι πάντες να καταλάβουν ότι το μοντέλο αυτό τελείωσε. Δεν υπάρχει δυνατότητα επιστροφής…”, απαντά.