Της Μαρίας Καραούλη

Με πανό και λάβαρα θα ανηφορίσουν φέτος ανήμερα το Δεκαπενταύγουστο στο όρος Βέρμιο χιλιάδες Πόντιοι, για να προσκυνήσουν το ιερό σύμβολο του ποντιακού ελληνισμού, την Παναγία Σουμελά, αλλά και να διαδηλώσουν, παρουσία μάλιστα του αρχιεπισκόπου Αθηνών και δεκάδων πολιτικών.
Την εκδήλωση διαμαρτυρίας διοργανώνει η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας (ΠΟΕ) και θα πάρουν μέρος ποντιακές ενώσεις και σωματεία από όλα τα μέρη της χώρας. Χθες, το δ.σ. της ΠΟΕ, που αντιπροσωπεύει 367 σωματεία σε όλη τη χώρα, έδωσε συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη, για να εξηγήσει τους λόγους της κινητοποίησης. Όπως εξήγησε ο πρόεδρός της και καθηγητής Ιατρικής του ΑΠΘ Γιώργος Παρχαρίδης, “στόχος είναι να αλλάξουμε τον τρόπο διοίκησης του ιδρύματος ʽΠαναγία Σουμελάʼ, καθώς δεν είναι δυνατόν επί 47 χρόνια το ίδρυμα να διοικείται από το ομώνυμο σωματείο, ο πρόεδρός του να διορίζεται και συγχρόνως να προέρχεται από την ίδια οικογένεια”. Επιπλέον, ο κ. Παρχαρίδης έκανε λόγο και για “διοικητικό κατεστημένο”, προσθέτοντας ότι “το ίδρυμα διοικείται βάσει βασιλικού διατάγματος που εκδόθηκε το 1963 και της κανονιστικής πράξης της Εκκλησίας της Ελλάδος του 1973, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται διορισμός της πλειοψηφίας των μελών του διοικητικού συμβουλίου και εκλογή της μειοψηφίας”.
Αξίζει να αναφερθεί ότι τον περασμένο Απρίλιο η ολομέλεια του νομικού συμβουλίου του κράτους γνωμοδότησε κατά της κανονιστικής πράξης και υπέρ της ισχύος του βασιλικού διατάγματος. “Μετά από αυτήν την εξέλιξη και με δεδομένο ότι το ίδρυμα ʽΠαναγία Σουμελάʼ είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, που υπάγεται στο υπουργείο Παιδείας, η ΠΟΕ ζητά από τον υπουργό Παιδείας να αλλάξει το βασιλικό διάταγμα με αντίστοιχο προεδρικό”, ανέφερε χθες ο γενικός γραμματέας της ΠΟΕ δικηγόρος Κων. Γαβρίδης, συμπληρώνοντας ότι “και το βασιλικό διάταγμα δεν εφαρμόζεται σωστά, καθώς, όπως προβλέπει, ο πρόεδρος αντί να εκλέγεται από το συμβούλιο, διορίζεται. Αντί για τέσσερις εκπροσώπους, το κοινό των Ποντίων εκλέγει τρεις. Θεωρεί ότι ο μητροπολίτης Βέροιας δεν έχει θέση στο δ.σ. ως αντιπρόεδρος”.
Να σημειωθεί ότι η ΠΟΕ έχει ήδη αποστείλει στον υπουργό Παιδείας σχετικό ενημερωτικό φάκελο, όπου επισυνάπτεται και το ομόφωνο ψήφισμα της επιτροπής μορφωτικών υποθέσεων της Βουλής υπέρ της αλλαγής του διοικητικού καθεστώτος.

“ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΛΙΣΘΗΜΑ”
Η διαμάχη που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στην ΠΟΕ και την ΠΟΠΣ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων), όπου ανήκει το σωματείο “Παναγία Σουμελά”, αναμένεται να κορυφωθεί όσο πλησιάζει η γιορτή της Παναγίας. Κατά δήλωση του προέδρου της ΠΟΕ, η εκδήλωση διαμαρτυρίας θα είναι ειρηνική και δεν θα αλλοιωθεί στο ελάχιστο ο προσκυνηματικός χαρακτήρας της ημέρας. “Οι πληροφορίες που έχουμε ότι το υπουργείο Δημόσιας Τάξης θα στείλει άνδρες των ΜΑΤ το Δεκαπενταύγουστο ελπίζουμε να μην ισχύουν, διότι θα είναι μέγα πολιτικό ολίσθημα της κυβέρνησης και του ιδίου του αρμόδιου υπουργού να αντιμετωπίσει με δυνάμεις καταστολής μια ειρηνική διαδήλωση προσκυνητών”, ξεκαθάρισε ο κ. Παρχαρίδης και πρόσθεσε: “εκείνο που εμείς επιδιώκουμε είναι να ενημερώσουμε τον κόσμο τι ακριβώς συμβαίνει όλα αυτά τα χρόνια και συγχρόνως να επιδιώξουμε τη μετεξέλιξη του ιδρύματος, από κέντρο άσκησης κοσμικής εξουσίας και επιρροής, σε ιερά μονή, όπως ακριβώς λειτουργούσε επί 16 αιώνες στον Πόντο”.

Η ΠΟΠΣ
Από την πλευρά της η ΠΟΠΣ “καταδικάζει απερίφραστα τις ενέργειες της Παμποντιακής, η οποία προσπαθεί να μεταφέρει τις ενδοποντιακές διαμάχες στον ιερό χώρο και στο σύμβολο του ποντιακού ελληνισμού της Παναγίας Σουμελά, γεγονός που καθʼ ημάς αποτελεί ύβρη, κυρίως όταν αυτή εκφράζεται την 15η Αυγούστου, ημέρα της πανηγύρεως και της παρουσίας του αρχιεπισκόπου Αθηνών και πολλών άλλων επισήμων. Το ηχηρό ράπισμα που δέχτηκε η Παμποντιακή με την πρόσφατη απόφαση της ολομέλειας του Νομικού Συμβουλίου του κράτους ότι ο μόνος νόμιμος τρόπος διοίκησης του ιδρύματος είναι το βασιλικό διάταγμα με το οποίο ιδρύθηκε, δυστυχώς δεν τη συνέτισαν. Δεν θα ακολουθήσουμε τον ολισθηρό και επικίνδυνο δρόμο της Παμποντιακής, και καλούμε όλους τους αδελφούς Ποντίους να απόσχουν από κάθε είδους ασχήμιες στον ιερό χώρο κατά την ημέρα του Δεκαπενταύγουστου”.
Παράλληλα η ΠΟΠΣ επισημαίνει πώς στο σωματείο “Παναγία Σουμελά” παραχωρήθηκε η εικόνα από το υπουργείο Παιδείας και το σωματείο πρότεινε την ίδρυση του ιδρύματος. Το προσκύνημα δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950 σε ιδιόκτητο χώρο του σωματείου Παναγία  Σουμελά και όταν δημιουργήθηκε το ίδρυμα παραχώρησε το 1966 τις πέντε από  τις 11 θέσεις του διοικητικού συμβουλίου που διοικούσε  το προσκύνημα  στην εκκλησία, κάτι που αποδέχτηκε και η πολιτεία με βασιλικό διάταγμα.
Τέλος  απευθυνόμενοι στους εκπροσώπους  της ΠΟΕ τούς καλούν να διατυπώσουν  άν έχουν κάτι να προσάψουν  στο ίδρυμα και στο έργο
που έχει συντελεστεί αλλιώς να σιωπήσουν και εκφράζουν την ευχή πώς  όλα τα σωματεία θα ακολουθήσουν τον δρόμο που δίδαξε το σωματείο “Παναγία Σουμελά”.


Διήμερες εκδηλώσεις

Παρουσία του αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου θα γιορταστεί φέτος η Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο της Ημαθίας. Την κυβέρνηση θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Μακεδονίας - Θράκης Σταύρος Καλαφάτης, ενώ θα παραβρεθούν εκπρόσωποι των κομμάτων της αντιπολίτευσης, βουλευτές, και άλλοι επίσημοι.
Την παραμονή της πανήγυρης ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών θα κάνει τα αποκαλυπτήρια του νέου μεγάλου ψηφιδωτού, εμβαδού 250 τ.μ., δημιούργημα του καλλιτέχνη-ψηφιδογράφου, Αθανασίου Μιλκούδη και του εργαστηρίου παραγωγής χρυσής ψηφίδας του σωματείου και του ιδρύματος “Παναγία Σουμελά”.
Στις εκδηλώσεις θα συμμετάσχει μαζικά, όπως κάθε χρόνο, η νεολαία των ποντιακών σωματείων. Πάνω από 300 νέοι και νέες, μέλη νεανικών συγκροτημάτων, θα λάβουν μέρος στις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, όπου θα παρουσιάσουν χορούς και τραγούδια του Πόντου. Εκπρόσωποι των νέων, ντυμένοι με τις παραδοσιακές φορεσιές, θα “φρουρούν” τη θαυματουργή Εικόνα της Σουμελιώτισσας Κυράς της αλησμόνητης πατρίδας του Πόντου.