Στον αγώνα κατά του ρατσισμού έχει μπει τα τελευταία χρόνια ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών -όχι όμως χωρίς αντιπαραθέσεις και διαξιφισμούς. Το 2001, λίγες ημέρες πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, έλαβε χώρα στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής διεθνής σύνοδος κατά του ρατσισμού. Πρόσφατα η Γενική Συνέλευση αποφάσισε να συγκαλέσει νέα σύνοδο τον Απρίλιο του 2009 στη Γενεύη, για να εξετάσει την εφαρμογή των αποφάσεων του 2001.
Στο θέμα του Ντέρμπαν 2, όπως αναφέρεται συχνά η νέα σύνοδος, μεγάλο είναι το χάσμα μεταξύ των χωρών της Δύσης και του Τρίτου Κόσμου. Οι αφρικανικές χώρες πιέζουν για αποζημιώσεις για τα θύματα του δουλεμπορίου και της αποικιοκρατίας. Οι ισλαμικές χώρες προσπαθούν να υπερτονίσουν την “ισλαμοφοβία” και τις διακρίσεις κατά των μουσουλμάνων εις βάρος των άλλων μορφών ρατσισμού, ενώ παράλληλα εισάγουν διατάξεις, με σκοπό να προστατεύσουν τις θρησκείες -και κυρίως το ισλάμ- από “δυσφήμηση”.
Το τελευταίο είναι μία καμπάνια των ισλαμικών κρατών που άρχισε μετά την έκδοση στη Δανία των γνωστών γελοιογραφιών και η οποία αντίκειται στην έννοια της θρησκευτικής ελευθερίας και της ελευθερίας της έκφρασης. Ανθρώπινα δικαιώματα δεν έχουν οι θρησκείες αλλά οι άνθρωποι, οι οποίοι μπορούν να πιστεύουν σε όποια θρησκεία ή πίστη επιθυμούν (ή να μην πιστεύουν) και να μπορούν να αλλάζουν θρησκεία, αν το επιθυμούν.
Τέλος ζωντανές είναι ακόμη οι μνήμες της συνόδου του 2001, η οποία πήρε αντισημιτικό χαρακτήρα και οδήγησε στην αποχώρηση των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ήδη ο Καναδάς έχει ανακοινώσει ότι δεν θα συμμετάσχει στη σύνοδο του 2009 ύστερα από ομόφωνη απόφαση όλων των κομμάτων της χώρας. Ο καναδός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι “η διάσκεψη εκφυλίστηκε με ανοικτές και διχαστικές εκδηλώσεις μισαλλοδοξίας και αντισημιτισμού, που υπονόμευσαν τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών και τους ίδιους τους στόχους της διάσκεψης”.
Οι ΗΠΑ και η Αυστραλία αναμένεται να τηρήσουν ανάλογη στάση, ενώ αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκφράσει προβληματισμούς όσον αφορά το περιεχόμενο και τις διαδικασίες των μέχρι τώρα συνομιλιών. Ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί έχει δηλώσει πρόσφατα πως, “αν οι εύλογες προσδοκίες μας δεν ληφθούν υπόψη, θα αποχωρήσουμε από τη διαδικασία”. Ανάλογες δηλώσεις έχουν κάνει και αρμόδιοι υπουργοί της Μεγάλης Βρετανίας, της Ολλανδίας και της Δανίας.
Οι προοπτικές για την επιτυχία της διάσκεψης δεν είναι θετικές και δύσκολο είναι να βρεθεί μία λύση, η οποία θα γεφυρώσει το χάσμα που χωρίζει τις χώρες του ΟΗΕ. Τους επόμενους μήνες μέχρι τον Απρίλιο του 2009 θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για το τελικό κείμενο της συνόδου. Ας ελπίσουμε ότι οι εκπρόσωποι των διαφόρων κρατών θα μπορέσουν να συνομιλήσουν σε ένα φιλικό και εποικοδομητικό περιβάλλον χωρίς πολιτικούς διαξιφισμούς και υβριστικές εκφράσεις. Τα θύματα του ρατσισμού και των διακρίσεων σε όλο τον πλανήτη αξίζουν κάτι περισσότερο.

Links
Σελίδα του ΟΗΕ για το Ντέρμπαν 2
http://www2.ohchr.org/english/issues/racism/DurbanReview/index.htm