Της Ελένης Κωσταρέλου

Την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για την ανταλλαγή των ελληνικών ομολόγων βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, με το ύψος του επιτοκίου να μην πέφτει κάτω από το 3,65% παρά την επιθυμία της Ε.Ε. και του ΔΝΤ για 3%, η τρόικα έχει ανοίξει τα χαρτιά της ζητώντας άμεσα το κλείσιμο του νέου πακέτου σκληρών μέτρων, ώστε να προχωρήσει η συμφωνία για το δεύτερο πακέτο βοήθειας τουλάχιστον 130 δισ. ευρώ.
Τα δύο μνημόνια, των μέτρων και του PSI, έχουν μπει από χθες στην τελική ευθεία. Χθες το μεσημέρι ο πρωθυπουργός είχε συνάντηση με τους υπουργούς που εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα και το βράδυ συναντήθηκε με τον εκπρόσωπο του IIF Τσαρλς Νταλάρα (φωτογραφία), ενώ το τρέχον 48ωρο έχουν προγραμματιστεί συναντήσεις του πρωθυπουργού, του υπουργού Οικονομικών, των τριών κομμάτων της συγκυβέρνησης και των επικεφαλής της τρόικας. Στόχος είναι να κλείσει άμεσα η συμφωνία ενόψει της συνόδου κορυφής τη Δευτέρα, στην οποία δεν αναμένεται να παρουσιαστεί η έκθεση της τρόικας για τη δεύτερη δανειακή σύμβαση της Ελλάδας, όπως δήλωσε ευρωπαίος αξιωματούχος στο Reuters.

Ως προς το πρώτο πακέτο της συμφωνίας, το PSI, το θρίλερ συνεχίζεται. Χθεσινοβραδινές πληροφορίες έκαναν λόγο για σύγκλιση σε ένα μεσοσταθμικό επιτόκιο μεταξύ 3,6% και 3,75%. Όσο για τη συμμετοχή της ΕΚΤ (κατέχει ομόλογα αξίας 45-50 δισ. ευρώ) και των εθνικών κεντρικών τραπεζών, φαίνεται να έχει δρομολογηθεί παρά τις αντίθετες δηλώσεις του εκπροσώπου της Κομισιόν Amadeu Altafaj. Η συμμετοχή της ΕΚΤ θεωρείται πιθανότερη, καθώς η νέα προσφορά του IIF περιορίζει το χρέος στο 125%-127% του ΑΕΠ το 2020, αφήνοντας ένα επιπλέον 5% του ΑΕΠ που πρέπει να καλυφθεί από Ευρωζώνη και ΕΚΤ.

Το μπαλάκι στα κόμματα για τα νέα μέτρα
Το δεύτερο μέρος της συμφωνίας αφορά το πακέτο μέτρων που απαιτεί η τρόικα σύμφωνα με κείμενο που έχει αποστείλει στην κυβέρνηση και το οποίο ο πρωθυπουργός απέστειλε στους αρχηγούς των κομμάτων. Τα δεδομένα που υπάρχουν έως τώρα σχετικά με το πακέτο μέτρων των 13 δισ. ευρώ εντοπίζονται στους εξής επτά τομείς:

1. Μισθολογικά.
Μείωση του κατώτατου μισθού και μείωση ή κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού ζητά η τρόικα συναντώντας για την ώρα την έντονη αντίδραση των κοινωνικών εταίρων, οι οποίοι αντιπροτείνουν τη στόχευση των υψηλών αποδοχών, δηλαδή των μισθών που ξεπερνούν το ύψος της συλλογικής σύμβασης ενισχύοντας κατ’ ουσίαν τις επιχειρησιακές συμβάσεις.
2. Επικουρικές συντάξεις.
Η τρόικα έχει ξεκαθαρίσει πως πρέπει να μειωθούν σε όλα τα προβληματικά ταμεία. Η θέση δεν φαίνεται να έχει οριστικοποιηθεί, καθώς ο υπουργός Εργασίας Γιώργος Κουτρουμάνης αναμένει την αντιπρόταση των κομμάτων για την εξεύρεση 650 εκατ. ευρώ την προσεχή τριετία -αν και τα τελευταία υποστηρίζουν την επιβολή πλαφόν, ώστε να μη θιγούν οι μικρότερου ύψους επικουρικές.
3. Ειδικά μισθολόγια.
Η επέκταση του ενιαίου μισθολογίου σε όλα τα ειδικά μισθολόγια, βάσει των οποίων αμείβονται περίπου 300.000 γιατροί, δικαστικοί και ένστολοι, των οποίων οι αποδοχές θα πέσουν στο ύψος εκείνων που ορίστηκαν για τους δημοσίους υπαλλήλους με διατήρηση ορισμένων επιδομάτων, αποτελεί πάγιο αίτημα της τρόικας και, κατά πως φαίνεται, θα είναι ένα από εκείνα που θα ικανοποιηθεί.
4. Συγχωνεύσεις-απολύσεις.
Η κατάργηση ή η συγχώνευση 46 φορέων και οργανισμών (ΕΟΜΜΕΧ, ΙΓΜΕ, ΕΡΤ, ΚΕΔ, ΕΤΑ, ΟΔΔΥ, ΟΣΚ, ΔΕΠΑΝΟΜ, ΘΕΜΙΣ κ.λπ.), καθώς και διευθύνσεων έχει δρομολογηθεί. Η δυσκολία είναι ότι η τρόικα συνοδεύει το μέτρο αυτό με απολύσεις εργαζομένων -ενδεχόμενο το οποίο δεν φαίνεται να αποδέχονται τα τρία κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση.
5. Ιδιωτικοποιήσεις.
Η επίσπευσή τους μπορεί να αποτελεί ένα από τα κύρια αιτήματα της τρόικας, δεδομένου του στόχου των 50 δισ. ευρώ μέχρι το 2015, αλλά στην πράξη υπάρχουν δυσκολίες ιδιαίτερα όσον αφορά την εκποίηση των ακινήτων του δημοσίου ένεκα της καθίζησης της κτηματαγοράς και της φανερής έλλειψης επενδύσεων.
6. Υγεία.
Το έλλειμμα των 2 δισ. στους προϋπολογισμούς νοσοκομείων και ταμείων οδηγεί σε περικοπές στον τομέα της υγείας περίπου 800 εκατ. ευρώ φέτος, εκ των οποίων 350 εκατ. θα προέλθουν από τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης και το νέο σύστημα τιμολόγησης των ιατρικών υπηρεσιών.
7. Φορολογικό.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, που σε αυτή τη φάση γίνονται μεταξύ των τριών κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση, έχει τεθεί η διαμόρφωση του φορολογικού συστήματος από μηδενική βάση, με ισοδύναμο αποτέλεσμα, καθώς τα έσοδα ξεπερνούν σε ετήσια βάση τα 53 δισ. ευρώ. Εν τούτοις οι όποιες ριζικές αλλαγές σκοντάφτουν στις κόκκινες γραμμές που έχει θέσει η τρόικα και η οποία προς το παρόν δεν φαίνεται να συζητά απολύτως καμία μείωση των φορολογικών συντελεστών παρά μόνο την κατάργηση τυχόν απαλλαγών που παραμένουν σε ισχύ.
Τα μέτρα που συζητώνται αφορούν μεταξύ άλλων τη μείωση του υψηλού συντελεστή ΦΠΑ 23% κατά δύο ή τρεις ποσοστιαίες μονάδες ή ακόμη και την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή 18% ή 19%, την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, τη μείωση των συντελεστών φορολόγησης των επιχειρήσεων με την υιοθέτηση ενιαίου συντελεστή, τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης, τη μείωση ή την κατάργηση των φοροαπαλλαγών, την αντικατάσταση όλων των φόρων που πλήττουν τα ακίνητα με έναν ενιαίο συντελεστή, που θα οδηγήσει σε αύξηση του έκτακτου ειδικού τέλους ακινήτων, την εφαρμογή αντικειμενικών κριτηρίων ελέγχου περίπου 1 εκατ. ελευθέρων επαγγελματιών και επιχειρήσεων, την κατάργηση των εκτάκτων εισφορών, την εφαρμογή καθολικού πόθεν έσχες.

Μαστίγιο από Μέρκελ, καρότο από Όλι Ρεν

Ενώ στην Αθήνα βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για το PSI και το νέο μνημόνιο, η γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ μίλησε ευθέως χθες για αποτυχία της πολιτικής που ακολουθείται στην Ελλάδα, κάνοντας λόγο για αδυναμία των Ελλήνων και της διεθνούς κοινότητας να σταθεροποιήσουν την κατάσταση παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί. Το ανησυχητικό είναι ότι η κ. Μέρκελ επιμένει να θεωρεί την Ελλάδα ειδική περίπτωση θέτοντας ουσιαστικά τη χώρα στο περιθώριο, ενώ φάνηκε αισιόδοξη ως προς τις διαπραγματεύσεις για το πρόγραμμα ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων.
Για πρώτη φορά χθες ευρωπαίος αξιωματούχος μίλησε ανοιχτά για το ενδεχόμενο αύξησης του νέου πακέτου στήριξης προς την Ελλάδα. Ο ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν  τόνισε ότι μπορεί να χρειαστούν περισσότερα κεφάλαια, για να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό, εφόσον καταλήξουν επιτυχώς οι διαπραγματεύσεις για το PSI.