Της Μπέττυς Κυριακίδου
Kiriakidoub@makthes.gr

Αν επαληθευτούν τα ζοφερά σενάρια περί αύξησης των τιμών, ένα λίτρο πετρελαίου θέρμανσης θα κοστίζει πλέον (από 0,80 ευρώ, με σημερινές τιμές) περίπου 1,26 ευρώ, επιβαρύνοντας το οικογενειακό πορτοφόλι για τη χειμερινή σεζόν κατά περίπου 450 ευρώ!
Ωστόσο, υπάρχουν εναλλακτικές και φθηνότερες λύσεις για τους καταναλωτές, προκειμένου να αποφύγουν τον πονοκέφαλο της εκτόξευσης του προϋπολογισμού τους στα ύψη.
Η “Μ” παρουσιάζει σήμερα αναλυτικά ποιες είναι οι σανίδες σωτηρίας και πόσο κοστίζουν για ένα μέσο νοικοκυριό.

Φυσικό αέριο
Φθηνότερα κατά 50% θα κοστίζει για τα νοικοκυριά η θέρμανση με φυσικό αέριο, εάν αυξηθεί η τιμή του πετρελαίου. Όπως επισημαίνει ο διευθυντής εμπορικών δραστηριοτήτων της ΕΠΑ Θεσσαλονίκης Λεωνίδας Μπακούρας, η σημερινή τιμή του κυβικού μέτρου (που αντιστοιχεί σε ένα λίτρο πετρελαίου) είναι 0,66 ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο αναμένεται να διαμορφωθεί σε 0,62 ευρώ.
“Σήμερα, ποσοστό άνω του 30% των καταναλωτών στη Θεσσαλονίκη κάνει χρήση του φυσικού αερίου, ενώ οι πελάτες μας -που σήμερα είναι 140.000- αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς. Εάν, δε, υλοποιηθεί η αύξηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης, τότε αναμένεται να σημειωθεί πολύ μεγαλύτερη ζήτηση. Ήδη, η εξοικονόμηση χρημάτων για ένα νοικοκυριό από τη χρήση φυσικού αερίου διαμορφώνεται στο 25%, σε σχέση με το πετρέλαιο, και στο 60%, σε σχέση με το ρεύμα”.  
Όπως επισημαίνει ο Γιάννης Καλλονιάτης, μηχανικός εγκατάστασης δικτύου φυσικού αερίου, η εγκατάσταση για ένα διαμέρισμα που ήδη διαθέτει καλοριφέρ πετρελαίου κοστίζει 1.500-1.700 ευρώ. Εάν δεν διαθέτει σύστημα θέρμανσης, το κόστος ανέρχεται σε 3.000 ευρώ. Το κόστος θέρμανσης ενός διαμερίσματος 100 τ.μ. για όλη τη χειμερινή σεζόν διαμορφώνεται σε περίπου 600 ευρώ, στη μισή τιμή, δηλαδή, του κόστους του πετρελαίου θέρμανσης.   

Καυσόξυλα
Το τζάκι δεν είναι πλέον μόνο μόδα. Αποτελεί, σε πολλές περιπτώσεις, τη μοναδική πηγή θέρμανσης μιας κατοικίας. Ειδικά το ενεργειακό τζάκι, που πολλές φορές συνοδεύεται και από μπόιλερ που ζεσταίνει το νερό και το οδηγεί στα καλοριφέρ, κερδίζει συνεχώς έδαφος, αν και είναι δαπανηρό.
Για ένα απλό τζάκι απαιτούνται περίπου πέντε με έξι τόνοι καυσόξυλων για να ζεσταθεί ένα διαμέρισμα 100 τ.μ. τον χειμώνα, όπως τονίζει ο ιδιοκτήτης της εταιρείας εκμετάλλευσης δασικού πλούτου “Τζένα” Διονύσης Φέντας, ο οποίος υπογραμμίζει τη συνεχή αύξηση ζήτησής τους τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας της ανατίμησης του πετρελαίου. Ένας τόνος καυσόξυλων κοστίζει περίπου 100 ευρώ. Συνεπώς, το κόστος θέρμανσης του εν λόγω σπιτιού διαμορφώνεται σε 500-600 ευρώ, ενώ η εγκατάσταση ενός τζακιού ξεκινά από περίπου 1.000 ευρώ.
Ωστόσο, όσοι σπεύσετε να αγοράσετε ξύλα προσέξτε το θέμα υγρασία, που έχει αρνητικές συνέπειες τόσο για την τσέπη όσο και για το περιβάλλον. Ένα υγρό κομμάτι ξύλου είναι βαρύτερο και άρα ακριβότερο, ενώ καίγεται εξαιρετικά δύσκολα. Διαλέξτε λοιπόν ελαφρύ και ξηρό ξύλο, που εύκολα μπορεί να κοπεί στα δύο με μια τσεκουριά.

Κλιματισμός
Εναλλακτική λύση στο πρόβλημα της θέρμανσης αποτελεί και ο κλιματισμός (όσο βέβαια οι τιμές του ρεύματος διατηρούνται στα σημερινά επίπεδα), καθώς ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά κάνουν χρήση των κλιματιστικών και τον χειμώνα.
Σύμφωνα με τον τεχνικό κλιματισμού Αλεξανδρο Σιδηρόπουλο, για να ζεσταθεί σωστά ένα σπίτι 100 τ.μ., απαιτείται η αγορά δύο κλιματιστικών τελευταίας τεχνολογίας, χαμηλής κατανάλωσης, τύπου ινβέρτερ, 12.000 btu. Το κόστος τους διαμορφώνεται σε περίπου 1.800 ευρώ. Το εν λόγω διαμέρισμα, για να θερμανθεί τον χειμώνα, απαιτεί κατανάλωση ρεύματος που αντιστοιχεί σε περίπου 400 ευρώ.

Ταφόπλακα για τους διανομείς πετρελαίου
Ταφόπλακα για τον κλάδο των διανομέων θα αποτελέσει η αύξηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Σωματείου Μεταπωλητών Υγρών Καυσίμων Θεσσαλονίκης “Ο Άγιος Δημήτριος” Ιωάννη Αγάντα. “Οι 550 επιχειρήσεις διανομής της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλονίκης θα κλείσουν η μία μετά την άλλη. Δεν θα μείνει καμία. Με δεδομένο ότι η είσπραξη των χρημάτων μας από τους πελάτες γίνεται συνήθως με πίστωση, η κατάσταση θα επιδεινωθεί εάν αυξηθούν οι τιμές. Ήδη κάνουμε ‘κοινωνική πολιτική’ για να διευκολύνουμε χαμηλόμισθους και συνταξιούχους. Δεν θα αντέξουμε όμως άλλη επιδείνωση”, σημειώνει, προσθέτοντας ότι, στο ήδη κακό κλίμα, την κατάσταση δυσχεραίνει η ολοένα και μεγαλύτερη μείωση της ζήτησης.
Περαιτέρω, οι εταιρείες πετρελαιοειδών συζητούν την αλλαγή της πολιτικής πληρωμών τους και τη χρήση μόνο μετρητών κατά τις συναλλαγές τους. “Αυτό θα αποτελέσει τη χαριστική βολή”, λέει ο κ. Αγάντας, εκφράζοντας παράλληλα την πικρία και την αγανάκτησή του για τα κυβερνητικά σχέδια.
Τέλος, κάνει λόγο για ισχυρό “χτύπημα” στα νοικοκυριά, αφού μια μέση οικογένεια που κατοικεί σε ένα διαμέρισμα περίπου 100 τετραγωνικών μέτρων θα πληρώσει φέτος 450 ευρώ περισσότερα σε σχέση με πέρυσι. Δηλαδή, το κόστος θέρμανσης από τα 800 ευρώ τη σεζόν θα εκτοξευτεί περίπου στα 1.250 ευρώ.

Τι λένε οι πρατηριούχοι
Θύελλα διαμαρτυριών πρατηριούχων και καταναλωτών ξεσήκωσε η είδηση για την πρόθεση της κυβέρνησης να αυξήσει το πετρέλαιο θέρμανσης.
Όπως τονίζει σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ), η κυκλοφορία των εν λόγω πληροφοριών προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες από τους καταναλωτές-πελάτες των βενζινοπωλών, οι οποίοι γίνονταν χθες δέκτες συνεχών ερωτημάτων και ανησυχιών.
Πιθανή κατάργηση της έκπτωσης του Εδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο πετρέλαιο θέρμανσης και εξίσωσή του με το πετρέλαιο κίνησης θα συνιστούσε “νέα τεράστια επιβάρυνση τόσο για τα φτωχά νοικοκυριά όσο και για χιλιάδες πρατήρια που, σε μεγάλο βαθμό, στηρίζουν την επιβίωσή τους στη διάθεση πετρελαίου θέρμανσης”, προειδοποιεί η ΟΒΕ, η οποία χαρακτηρίζει απαράδεκτη μια τέτοια κίνηση.
Το δε κράτος, αντί να εισπράξει, θα χάσει, όπως ήδη γίνεται με την κατακόρυφη μείωση των άλλων καυσίμων, όπου οι φόροι άγγιξαν σχεδόν τα 2/3 της τιμής. “Ο κλάδος μας, που μετράει εκατοντάδες κλεισίματα, φοβόμαστε πως τώρα θα μετρήσει χιλιάδες,” υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.
Από την πλευρά της, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων-Εμπόρων Καυσίμων αναφέρει: “Η αδυναμία της κυβέρνησης και διαχρονικά όλων των κυβερνήσεων να ελέγξουν το λαθρεμπόριο και την παράνομη διακίνηση καυσίμων, σε συνδυασμό με την αποτυχία του ‘Ήφαιστου’, οδηγούν σε αντικοινωνικά μέτρα, όπως αυτό της εξίσωσης των φόρων στα πετρέλαια κίνησης και θέρμανσης”.


“Θα μας πάρουν με τις μαγκούρες”!

Σοκ ακόμη και σε υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών προκάλεσε η αποκάλυψη της πρόθεσης του υπουργού Γ. Παπακωνσταντίνου να καταργήσει τις διατάξεις που προβλέπουν τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης για το πετρέλαιο θέρμανσης και το αγροτικό πετρέλαιο.
Αποτυπώνοντας με τον πιο εκφραστικό τρόπο το κλίμα αντιπαράθεσης που έχει δημιουργηθεί στους κόλπους της ίδιας της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, με αφορμή το σχεδιαζόμενο μέτρο, το στέλεχος του υπουργείου, όταν πληροφορήθηκε την πρόθεση του κ. Παπακωνσταντίνου, είπε χαρακτηριστικά: “Θα μας πάρουν με τις μαγκούρες”!
Σημειώνεται ότι, πέραν της κατάργησης των χαμηλών συντελεστών ΕΦΚ για το πετρέλαιο θέρμανσης και το αγροτικό πετρέλαιο, στον κ. Παπακωνσταντίνου έχουν προταθεί και άλλα εναλλακτικά μέτρα με τα οποία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διασφαλισθεί το 1 δισ. ευρώ, που αναζητείται μετά την απόφαση να μην αυξηθεί στο 23% ο ΦΠΑ για το 30% των προϊόντων και υπηρεσιών που υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή 11%.

Τα μέτρα αυτά προβλέπουν:
- Τη θέσπιση ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 15% ή 18% για όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Το μέτρο αυτό, εάν υιοθετηθεί, θα οδηγήσει σε αύξηση του ΦΠΑ από το 11% στο 15% ή στο 18% για όλα τα είδη διατροφής, τα φάρμακα, τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και φυσικού αερίου, τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς, τα κόμιστρα των ταξί, τα τιμολόγια των ξενοδοχείων και των εστιατορίων με τις συνακόλουθες ανατιμήσεις να φτάνουν στο 3,6%-7,2%. Από την άλλη πλευρά όμως θα μειωθεί από το 23% στο 15% ή στο 18% ο συντελεστής ΦΠΑ που επιβαρύνει τις πωλήσεις καυσίμων, ακινήτων, ΙΧ αυτοκινήτων, μοτοσικλετών και λοιπών οχημάτων, τις υπηρεσίες δικηγόρων, συμβολαιογράφων, λογιστών και λοιπών ελευθέρων επαγγελματιών, κτλ. Το αποτέλεσμα θα είναι να μειωθούν κατά 3,2%-6,5% οι τιμές όλων των προϊόντων και υπηρεσιών που υπάγονται σήμερα στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ 23%. Η πρόταση προβλέπει, επίσης, ότι σε όσους έχουν χαμηλά εισοδήματα θα επιστραφεί ένα σημαντικό μέρος της πρόσθετης επιβάρυνσης που θα προκύψει, λόγω της αύξησης του χαμηλού συντελεστή από το 11% στο 15% ή στο 18%, για τα τρόφιμα, τα φάρμακα, το ηλεκτρικό ρεύμα, το νερό, το φυσικό αέριο, τα κόμιστρα των ταξί και τα εισιτήρια των μέσων μαζικής μεταφοράς.
- Μια νέα γενικευμένη αύξηση συντελεστών ΦΠΑ (από το 11% στο 12% και από το 23% στο 25%, την 1η-1-2011).
- Νέες πρόσθετες περικοπές στο σκέλος των πρωτογενών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού.
Πληροφορίες της "Μ" αναφέρουν ότι ο υπουργός Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου έχει ήδη απορρίψει την πρόταση για εφαρμογή ενιαίου συντελεστή ΦΠΑ 15% ή 18%, υποστηρίζοντας ότι θα οδηγήσει σε ανατιμήσεις ειδών πρώτης ανάγκης και σε μειώσεις τιμών σε είδη που επιβαρύνονται σήμερα με ΦΠΑ 23% και αγοράζονται κυρίως από έχοντες και κατέχοντες!
Ο υπουργός προσανατολίζεται στην κατάργηση των μειώσεων φόρου που ισχύουν σήμερα για το πετρέλαιο θέρμανσης και το πετρέλαιο των αγροτών, θεωρώντας ότι με το μέτρο αυτό θα εξασφαλισθούν με τις λιγότερες δυνατές κοινωνικές αντιδράσεις πρόσθετα έσοδα ύψους τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ.
Η κατάργηση των μειώσεων του ΕΦΚ για το πετρέλαιο θέρμανσης και το γεωργικό πετρέλαιο εκτιμάται ότι θα αποδώσει επιπλέον έσοδα ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Όμως ο υπουργός Οικονομικών υπολογίζει ότι θα βάλει τελικά στα ταμεία του Δημοσίου περίπου 1 δισ. ευρώ καθώς τα υπόλοιπα 500 εκατ. ευρώ θα υποχρεωθεί, για λόγους κοινωνικούς, να τα διαθέσει, με τη μορφή επιδόματος θέρμανσης. Το επικρατέστερο σενάριο, που μελετά το επιτελείο του υπουργού Οικονομικών κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, είναι να χορηγηθεί επίδομα θέρμανσης σε ανέργους, χαμηλοσυνταξιούχους, αναπήρους, τρίτεκνους και πολύτεκνους με συνολικά ετήσια εισοδήματα που δεν υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ.
Γιώργος Παλαιτσάκης