Της Δέσποινας Ντάρτζαλη
dartzali@makthes.gr

Δεν είναι ωστόσο και και ο μόνος λόγος της αναστάτωσης. Οι καθηγητές διαφωνούν έντονα -και γύρω τους συσπειρώνονται σπουδαστές και γονείς- με τη διαδικασία των προκηρύξεων για την πλήρωση 45 θέσεων εργασίας, ζητώντας την ανάκλησή τους.   
Ως μεθόδευση είτε για την επιβολή διδάκτρων είτε ακόμη και για την ιδιωτικοποίηση του ΚΩΘ, με άλλοθι την οικονομική κρίση, “διάβασαν” οι τρεις σύλλογοι -καθηγητών, σπουδαστών, γονέων και κηδεμόνων- την επίμαχη αναφορά του προέδρου Χαράλαμπου Λεφάκη στην επιστολή που έστειλε στις 2 Αυγούστου στο ΥΠΠΟΤ. Ο κ. Λεφάκης, ο οποίος υπήρξε σπουδαστής του ΚΩΘ, ζητούσε στην επιστολή του να καλυφθεί το έλλειμμα των 400.000 ευρώ, το οποίο προέκυψε από την περικοπή της ετήσιας επιχορήγησης από το 1,2 εκατ. ευρώ στις 800.000 ευρώ, προκειμένου να μη βρεθεί, όπως επισημαίνεται, το ωδείο στη δυσάρεστη θέση να προβεί στην έσχατη λύση της επιβολής διδάκτρων. Οι τρεις σύλλογοι θεωρούν απαράδεκτη, σύμφωνα με δηλώσεις εκπροσώπων τους στη “ΜτΚ”, έστω και την αναφορά της λέξης «δίδακτρα» για το μοναδικό κρατικό ωδείο της χώρας, το οποίο παρέχει δωρεάν μουσική εκπαίδευση από την ίδρυσή του, το 1914, από τον Ελευθέριο Βενιζέλο. “Ας φτάσουν να κάνουν το ΚΩΘ πανεπιστημιακού επιπέδου και όχι προπτυχιακού, όπως είναι τώρα, και μετά να μιλήσουν για δίδακτρα”, τονίζει ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων.
Καθηγητές, σπουδαστές και γονείς εκφράζουν παράλληλα επιφυλάξεις για το κατά πόσο η επίκληση της έσχατης αυτής λύσης και η προειδοποίηση της κοινωνικής κατακραυγής που αυτή θα επέφερε ήταν ένα μέσο πίεσης από την πλευρά του προέδρου προς την προϊσταμένη του αρχή.
“Απέδωσε. Μου τηλεφώνησαν από το ΥΠΠΟΤ και με ενημέρωσαν ότι το έλλειμμα θα καλυφθεί σχεδόν πλήρως”, υπογραμμίζει στη “ΜτΚ” ο πρόεδρος του ΚΩΘ. “Τελείως αυθόρμητα ανακοίνωσα τα νέα στους σπουδαστές. Είδα ορισμένα παιδιά να αγαλλιούν και ορισμένους να αμφισβητούν και να έχουν αρνητική στάση απέναντί μου. Δεν είναι στις προθέσεις μας η επιβολή διδάκτρων, ούτε από το υπουργείο ζήτησαν να προετοιμάσουμε το έδαφος για κάτι τέτοιο, όπως υποψιάζονται”, υποστηρίζει.

Περί αξιολόγησης
Εξοργισμένοι εμφανίζονται οι διδάσκοντες με τη διαδικασία προκήρυξης 45 θέσεων ωρομίσθιων καθηγητών και 5 θέσεων βοηθητικού καλλιτεχνικού προσωπικού και ζητούν, με επιστολή τους προς τον πρόεδρο του δ.σ., την ανάκληση της σχετικής απόφασης. Η προκήρυξη προβλέπει τη διενέργεια πρακτικής εξέτασης, δηλαδή οι αιτούντες θα κληθούν να δώσουν ρεσιτάλ, και υποδειγματικής διδασκαλίας. “Η επίκληση περί διαφάνειας και αμεροληψίας, που η διενέργεια πρακτικής εξέτασης υποτίθεται ότι εξασφαλίζει, είναι ψευδεπίγραφη”, υπογραμμίζει εκπρόσωπος του συλλόγου καθηγητών. “Εμείς δεν είμαστε αντίθετοι στο να είναι ανοιχτή η προκήρυξη σε όλο τον κόσμο, ούτε φοβόμαστε την αξιολόγηση. Να είναι, όμως, αξιολόγηση σε βάθος χρόνου και όχι ημίωρη εξέταση αυτού του τύπου. Βάζουν στη διαδικασία των εξετάσεων καθηγητές που υπηρετούν στο ΚΩΘ εδώ και 30 χρόνια. Ανθρώπους που είναι απλήρωτοι εδώ και πεντάμηνο. Χωρίς καν να έχει γίνει στη διάρκεια της προηγούμενης χρονιάς κάποια παρατήρηση σε διδάσκοντα για το έργο του. Εξάλλου, εδώ πρόκειται για μια διαδικασία εκπαιδευτική και όχι καλλιτεχνική. Μπορεί κάποιος να είναι εξαιρετικός δάσκαλος αλλά να μην μπορεί να παίξει. Και το αντίστροφο”.
Ο πρόεδρος του δ.σ. αντιτείνει ότι “δεν υπάρχει τίποτα μεμπτό στην εν λόγω προκήρυξη”, στην οποία, όπως σημειώνει, προχώρησαν κατόπιν εγκυκλίου της γενικής γραμματέως του ΥΠΠΟΤ, που ορίζει τη σύσταση τριμελούς επιτροπής με εισηγητικό χαρακτήρα. “Στο παρελθόν, ήταν μια κυλιόμενη ανανέωση συμβάσεων επί χρόνια. Οι προκηρύξεις ποτέ δεν κοινοποιούνταν στον Τύπο, ούτε καν στο ωδείο δεν ανακοινώνονταν”, τονίζει ο κ. Λεφάκης. “Θεώρησαν προσβλητικό το μέρος της πρακτικής εξέτασης, το οποίο, για έναν μουσικό σε όλα τα ωδεία του κόσμου, δεν είναι καθόλου παράξενο. Καταλαβαίνω ότι κάποιοι που επικεντρώνονται στον παιδαγωγικό τους ρόλο παραμελούν κάπως το παίξιμο. Τους είπα ότι το τμήμα της πρακτικής εξέτασης αποτελεί μόνον έναν μικρό συντελεστή και ότι θα συνεκτιμηθούν το παιδαγωγικό τους έργο και η προσφορά τους στο ΚΩΘ. Όλα αυτά είναι διαφορετικοί συντελεστές με διαφορετική βαρύτητα”.  
Πάντως, οι τριμελείς επιτροπές που θα εξετάσουν τους αιτούντες για τις θέσεις εργασίας έχουν ήδη οριστεί από τον διευθυντή του ΚΩΘ Γιώργο Κωνσταντινίδη. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν ανακοινώνονται ακόμη, κατόπιν σχετικής επιθυμίας του δ.σ., για λόγους διαφάνειας. Οι επιτροπές αυτές θα εισηγηθούν στον διευθυντή, που με τη σειρά του θα εισηγηθεί στο δ.σ., ποιοι πληρούν τις προϋποθέσεις για να εργαστούν στο ΚΩΘ.

Η “σαβούρα” και τα ηχογραφημένα πρακτικά
Οι καθηγητές καταγγέλλουν ότι η απόφαση για την επίμαχη προκήρυξη ελήφθη ερήμην τους στη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου, για την οποία, όπως σημειώνουν, είχαν ενημερώσει ότι δεν θα παρίσταται εκπρόσωπός τους, για προσωπικούς λόγους. Αυτή την απουσία, υποστηρίζουν, εκμεταλλεύτηκε ο διευθυντής του ωδείου, για να προβεί σε μια “αποσπασματική, ελλιπή και στρεβλή εισήγηση” προς το νέο δ.σ. «Έχει ειπωθεί από τον διευθυντή ότι το υλικό τού ωδείου είναι ‘σαβούρα’», αιτιολογούν τους δικούς τους χαρακτηρισμούς εκπρόσωποι των καθηγητών, επικαλούμενοι τα ηχογραφημένα πρακτικά της συνεδρίασης τα οποία διέρρευσαν. “Αν παίρνεις αποσπασματικά ένα κομμάτι, μπορεί αυτό να παρερμηνευθεί”, είναι ο αντίλογος του διευθυντή, ο οποίος αφήνει αιχμές ότι παραποιήθηκαν οι ρήσεις του. Παραδέχεται ότι είπε τη λέξη “σαβούρα”, όχι όμως, όπως υποστηρίζει, αναφερόμενος στο ανθρώπινο δυναμικό του ωδείου. “Ήταν στο πλαίσιο μιας γενικότερης συζήτησης. Λέγαμε ότι υπάρχει το ενδεχόμενο σπουδαίοι καλλιτέχνες να μην είναι καλοί παιδαγωγοί, και το αντίστροφο. Σε αυτό το σημείο είπα ότι κάτω από αυτή τη δικαιολογία κρύβεται πολλή σαβούρα. Δεν υπήρξε πρόθεση να θίξει κανείς οποιονδήποτε. Θα ήταν τουλάχιστον αφελές εκ μέρους μου να εκφραστώ έτσι”. Το επιβεβαιώνει και ο πρόεδρος του δ.σ., που, όπως τονίζει, άκουσε εκ νέου τα ηχογραφημένα πρακτικά. Αμφότεροι, πάντως, εμφανίζονται ενοχλημένοι με τη διαρροή και με τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν τα σχετικά αποσπάσματα.
 
Ζητούν την παραίτηση του διευθυντή
Ο σύλλογος καθηγητών έχει ενημερώσει για τα τεκταινόμενα την ηγεσία του ΥΠΠΟΤ, αξιώνοντας την παραίτηση του διευθυντή. “Πιστεύουμε ότι κάνει κακό στο ωδείο”, λένε. “Εξάλλου, είναι ένας διευθυντής υπό διωγμόν”, προσθέτουν και παραπέμπουν στο πολυνομοσχέδιο του ΥΠΠΟΤ που κατατέθηκε προ ολίγων ημερών στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων. Σε αυτό, μεταξύ άλλων, υπάρχει ρύθμιση η οποία προβλέπει ότι “λήγει αυτοδικαίως και αζημίως για το δημόσιο η θητεία του διευθυντή του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης”.

Κατάληψη για τα εξέταστρα
Σε συμβολική κατάληψη της γραμματείας του ΚΩΘ προχώρησαν τις προηγούμενες μέρες σπουδαστές του ιδρύματος, διαμαρτυρόμενοι για τα εξέταστρα, ύψους 100 ευρώ, που καλείται να καταβάλει μαζί με τη αίτησή του κάθε ενδιαφερόμενος για τις εισαγωγικές εξετάσεις. Εκφράζουν τη διαφωνία τους με αυτή την τακτική που ακολουθήθηκε και τα προηγούμενα χρόνια έξι χρόνια. Ειδικά φέτος, με τη γενικότερη οικονομική κρίση, αντί το παράβολο να καταργηθεί, λένε, αυξήθηκε από 60 σε 100 ευρώ. “Πράγματι, το αυξήσαμε”, παραδέχεται ο πρόεδρος του δ.σ., “αλλά είμαστε διατεθειμένοι να επανεξετάσουμε το θέμα”. Σύμφωνα, πάντως, με τον προγραμματισμό του ωδείου, οι εισαγωγικές εξετάσεις επρόκειτο να ξεκινήσουν αύριο.
Το θέμα της κατάργησης του παραβόλου και της επιστροφής του χρηματικού ποσού σε όσους ήδη το έχουν καταβάλει αποτελεί ένα από τα τρία ζητήματα για τα οποία έχουν συγκροτήσει κοινό μέτωπο οι σύλλογοι σπουδαστών, γονέων και καθηγητών. Στην πρόσφατη συνάντησή τους συμφώνησαν να επιμείνουν επίσης στην ανάκληση της διαδικασίας εξέτασης για τις προσλήψεις διδακτικού προσωπικού, καθώς και να τους δοθεί από τη διοίκηση εγγράφως η διαβεβαίωση ότι δεν πρόκειται να δεχθεί ή να προταθεί από την ίδια η επιβολή διδάκτρων.   

ΚΩΘ: Σχεδόν ενός αιώνα
Το μοναδικό μέχρι σήμερα κρατικό ωδείο στην Ελλάδα ιδρύθηκε το 1914 με απόφαση του τότε πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου, με την επωνυμία «Ωδείο Θεσσαλονίκης» και με την καλλιτεχνική και διοικητική εποπτεία του υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας.
Σκοπός της ίδρυσής του ήταν η διδασκαλία της ευρωπαϊκής μουσικής, με παράλληλη υποστήριξη και προαγωγή της σοβαρής ελληνικής μουσικής. Ο κανονισμός λειτουργίας του στηρίχτηκε στα βασικά νομοθετήματα Ν.Δ. 1445/42, Ν.Δ. 2010/42, Ν. 2870/54, Β.Δ. του 1957 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 229/11-11-1957, τα οποία μέχρι και σήμερα (!) καθορίζουν το πλαίσιο της μουσικής εκπαίδευσης στη χώρα μας.
Το 1959 τμήμα του Ωδείου Θεσσαλονίκης αποτέλεσε τον πυρήνα της σημερινής Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης. Το 1987, με πρωτοβουλία της τότε υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, το ωδείο μεταφέρθηκε στο ιστορικό διατηρητέο κτίριο της Οθωμανικής Τράπεζας, το οποίο διαμορφώθηκε για τις ανάγκες του και στο οποίο στεγάζεται μέχρι σήμερα. Με τον ν. 2557/97 και με υπουργό Πολιτισμού τον Ευάγγελο Βενιζέλο, το ωδείο μετονομάστηκε σε Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά την ίδρυσή του δεν έχει ικανοποιηθεί ακόμη το πάγιο αίτημα σπουδαζόντων, και όχι μόνον, για την ανωτατοποίησή του. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν σπουδαστές και γονείς, ο χρόνος σπουδών είναι διπλάσιος σε σχέση με τα ιδιωτικά ωδεία, φθάνοντας τα εννέα χρόνια, εντούτοις παραμένει ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα προπτυχιακού επιπέδου.
Σήμερα διαθέτει περί τους 500 φοιτητές, ενώ το διδακτικό δυναμικό του ανέρχεται σε περίπου 100 άτομα, εκ των οποίων σε ποσοστό 20% είναι μόνιμοι και οι λοιποί είναι αορίστου χρόνου και ωρομίσθιοι. Το πενταμελές διοικητικό συμβούλιο αποτελούν οι Χαράλαμπος Λεφάκης (πρόεδρος), Ευθύμιος Ευθυμιάδης (αντιπρόεδρος) Ιωάννης Μάρκοβιτς (μέλος), Kατερίνα Καρατζά (μέλος), Λόλα Τότσιου (μέλος).