Της Κυριακής Τσολάκη

Το ζητούμενο είχε τεθεί και στο παρελθόν σε ημερίδα που διοργάνωσε το δημοσιογραφικό συγκρότημα “Μακεδονία” με θέμα “Η Θεσσαλονίκη βρίσκει την ταυτότητά της” και στην οποία ο υπουργός ήταν κεντρικός ομιλητής. Ένα από τα βασικά αντικείμενα τότε ήταν ο καθορισμός μιας ενιαίας πολιτιστικής κατεύθυνσης για την πόλη με την κινητοποίηση των πολιτιστικών της δυνάμεων, αλλά και “την αναζήτηση πόρων που δεν θα προέρχονται απαραίτητα από το Υπουργείο Πολιτισμού”, όπως ο ίδιος είχε επισημάνει.
Στο ίδιο μήκος κύματος και στη διάρκεια της χθεσινής συνάντησης που έγινε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, ο Παύλος Γερουλάνος ζήτησε από τους επικεφαλής των πολιτιστικών φορέων της πόλης συνέργεια αλλά και αυτενέργεια.
Ο λόγος ήταν η εν δυνάμει εφαρμογή του προγράμματος “Θεσσαλονίκη, σταυροδρόμι πολιτισμών”, το οποίο σχεδιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και προσβλέπει στη δημιουργία πολιτιστικού διαλόγου μεταξύ της πόλης και περιοχών του εξωτερικού, όπως η Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια, η Κίνα, οι ΗΠΑ, η Ινδία κ.ά. “Σε περιοχές που ταξιδέψαμε πρόσφατα είδαμε ότι υπάρχει μεγάλη όρεξη για συνεργασία με την Ελλάδα, με τη Θεσσαλονίκη. Στον Λίβανο και στα Αραβικά Εμιράτα μας ρωτούσαν: πού είστε τόσον καιρό;”, είπε χαρακτηριστικά ο Παύλος Γερουλάνος.

Από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ινδία
Με βάση τον σχεδιασμό του υπουργείου Πολιτισμού, το πρόγραμμα “Θεσσαλονίκη, σταυροδρόμι πολιτισμών” θα είναι πενταετές και θα ξεκινήσει το 2011.
Η πρώτη χρονιά θα είναι αφιερωμένη στη Μέση Ανατολή και στον αραβικό κόσμο.
Η δεύτερη στα Βαλκάνια με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης.
Η τρίτη θα αφορά πιθανότατα την Κίνα.
Η τέταρτη τη Ρωσία (με αφορμή το έτος Ελλάδας - Ρωσίας).
Η πέμπτη θα είναι αφιερωμένη στις ΗΠΑ ή την Ινδία.

Πνεύμα ανταλλαγής
Στη διάρκεια του προγράμματος θα γίνεται “εισαγωγή” αλλά και “εξαγωγή” πολιτιστικού προϊόντος, στο πλαίσιο ενός πνεύματος ανταλλαγής, αλλά ουσιαστικά ο ρόλος που θα κληθεί να παίξει η Θεσσαλονίκη θα είναι αυτός της οικοδέσποινας ενός πολιτισμού ανά έτος.
Όλα αυτά όμως είναι ανάγκη να γίνουν “όχι με το βλέμμα στραμμένο στο Υπουργείο Πολιτισμού”, όπως τόνισε εμφατικά ο υπουργός. “Αν συντονίσουμε έστω και λίγο τη δράση μας, τότε μπορούμε να πετύχουμε πάρα πολλά πράγματα με πολύ λιγότερα μέσα. Όπως ξέρετε, διαθέτουμε λίγα χρήματα αυτόν τον καιρό, οπότε πρέπει να αναζητήσουμε πολύ πιο δημιουργικούς τρόπους για να έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα η παρέμβαση του κόσμου του πολιτισμού”.
Προς αυτή την κατεύθυνση ενθάρρυνε τους παρευρισκόμενους να αναπτύξουν συντονισμένη δράση ώστε ο σημαντικός πλούτος της πόλης -που ξεκινά από τον αρχαίο πολιτισμό, το Βυζάντιο και φτάνει στην έκφραση της νέας δημιουργίας- να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και “η Θεσσαλονίκη να εκπέμψει τόσο προς τα Βαλκάνια όσο και προς την Αθήνα μια ενιαία πολιτιστική και κατ’ επέκταση τουριστική ταυτότητα”.

Προτάσεις, αλλά και απορίες
Ήταν όλοι τους εκεί. Εκπρόσωποι πολιτιστικών οργανισμών, καλλιτεχνικοί διευθυντές και πρόεδροι φορέων της Θεσσαλονίκης -Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών, Αρχαιολογικό Μουσείο, Μουσείο Φωτογραφίας, Μουσείο Κινηματογράφου, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο κ.ά.- έσπευσαν να δώσουν το “παρών” τους, να δηλώσουν τις ευχαριστίες τους για την πρόσκληση και να διατυπώσουν προτάσεις για τον τρόπο με τον οποίο το συγκεκριμένο πρόγραμμα μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή.
Ακούστηκαν πολλά και εκφράστηκαν αρκετές απορίες για το αν θα υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος φορέας διαχείρισης του προγράμματος, αν οι φορείς θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν με ένα πλάνο που θα δοθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ή θα στραφούν οι ίδιοι στη διατύπωση προτάσεων προς αυτό, ενώ εκφράστηκε ακόμη και η ανάγκη συμφωνίας σε κοινές θεματολογίες, ίσως και η χρησιμότητα του διαχωρισμού κάθε έτους σε τρίμηνα, στη διάρκεια των οποίων θα γίνεται η επεξεργασία κάθε θεματικής.
Εκεί όπου επέμενε οι υπουργός όμως ήταν η επιθυμία “η Θεσσαλονίκη να μιλάει μια κοινή γλώσσα για τον πολιτισμό”, πράγμα που μπορεί να επιτευχθεί “μόνο με συγχρονισμένη δράση μεταξύ σας, γιατί η δυναμική του προγράμματος αυτού έγκειται σε σας και στη δυνατότητά σας να ανταλλάσσετε προτάσεις”.
Ωστόσο, για να διευκολυνθεί αυτό θα υπάρξουν δύο συντονιστές του προγράμματος -ένας από την Αθήνα, ένας από τη Θεσσαλονίκη- που θα προωθήσουν και θα συνεχίσουν αυτή την κοινή συζήτηση “χωρίς το βάρος του υπουργού”.

Προς αναζήτηση χορηγών
Σε δηλώσεις του ο υπουργός Πολιτισμού επεσήμανε εξάλλου για τη σκοπιμότητα της συνάντησης αυτής: “Υπάρχει μια αλλαγή του περιβάλλοντος. Πρώτα από όλα η Σόφια και η Κωνσταντινούπολη αναπτύσσονται πάρα πολύ γρήγορα. Η πολυτέλεια που είχαμε παλιά, να μην έχουν ανοίξει τα φτερά τους αυτές οι πόλεις, στο παρελθόν δημιουργούσε στη Θεσσαλονίκη έναν χώρο άνεσης και έλλειψης πίεσης. Αυτό έπαψε πια. Η πόλη σήμερα καλείται εκ των πραγμάτων να παίξει έναν ρόλο σε αυτό τον χώρο, όχι επειδή επιβάλλεται στρατηγικά”.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην αλλαγή νοοτροπίας που κομίζει μια τέτοια πρόταση. “Συνήθως αυτές οι ιδέες συνδυάζονταν με μεγαλεπήβολα σχέδια που ξεκινούσαν από έναν πυρήνα και διοχετεύονταν προς τα έξω. Εδώ πάμε ακριβώς ανάποδα, δηλαδή από κάτω προς τα επάνω. Επιθυμία μας είναι να συντονίσουμε μια απλή σειρά δράσεων. Δεν δημιουργούμε έναν καινούργιο φορέα, δεν υποσχόμαστε χρήματα που δεν έχουμε, δεν ζητούμε από την Αθήνα να σχεδιάσει κάτι για τη Θεσσαλονίκη. Ερχόμαστε και προτείνουμε, τουλάχιστον οι δέκα εποπτευόμενοι φορείς που υπάρχουν εδώ να καθίσουν για μία φορά γύρω από ένα τραπέζι. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς είναι να δώσουμε ένα στίγμα και να βάλουμε τον κόσμο που εμπλέκεται γύρω από αυτό σε έναν διάλογο. Οι άνθρωποι που ήταν στη συνάντηση ήταν όλοι εξαιρετικού επιπέδου. Θα είναι ιδιαιτέρως σημαντικό για την πόλη να έρθουν σε έναν διάλογο, ακόμη και τίποτε να μην κάνουν. Εξάλλου, όταν υπάρχει φαντασία, οι δυνατότητες είναι πάρα πολλές”.
Όσον αφορά δε τα οικονομικά στοιχεία του συνολικού αυτού προγράμματος, ο Παύλος Γερουλάνος ήταν σαφής: “Αν αναλογιστείτε τα χρήματα που δίνουμε ως υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού στους εποπτευόμενους φορείς, λίγο να επικεντρωθεί η δράση θα έχει πάρα πολύ μεγάλο αποτέλεσμα. Όταν θα αρχίσει να γίνεται αυτό, σας εγγυώμαι ότι θα υπάρξει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από χορηγούς από ό,τι υπήρχε μέχρι τώρα”.

Και περί... νομοσχεδίου για τον κινηματογράφο
Στις δηλώσεις του ο υπουργός αναφέρθηκε και στο επικείμενο νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο, που όπως είπε θα αναρτηθεί σύντομα στο διαδίκτυο, θα τεθεί στο υπουργικό συμβούλιο και θα κατατεθεί στη Βουλή. “Έγινε ένας τεράστιος διάλογος. Ένα νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο αδικείται πάρα πολύ νομίζω αν το βάλεις μέσα σε άλλα δέκα νομοσχέδια που αφορούν την κρίση στην Ελλάδα. Εκ των πραγμάτων υπήρχε μια συμφόρηση νομοσχεδίων και μέτρων στη δουλειά που είχε το υπουργικό συμβούλιο, κι έτσι αυτό έμοιαζε πολυτέλεια. Κάτι που καταφέραμε μέσα σε αυτόν τον χρόνο ήταν να περάσουμε τα φορολογικά κίνητρα για τον κινηματογράφο, που ήταν μια μεγάλη επιτυχία. Με αυτόν τον τρόπο θα φανεί η αναπτυξιακή διάσταση που θέλουμε να δώσουμε στον κινηματογράφο”.

Συνεχίζει στο τιμόνι του ΚΘΒΕ ο Σωτήρης Χατζάκης
Η ανανέωση της θητείας του Σωτήρη Χατζάκη ήταν άλλη μια είδηση της χθεσινής ημέρας. Ο υπουργός συναντήθηκε με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος για να του ανακοινώσει αυτή την εξέλιξη αλλά και να συζητηθούν εκτενώς οι δράσεις που πραγματοποιούνται τον τελευταίο χρόνο στο ΚΘΒΕ, όπως το άνοιγμα του θεάτρου στη νέα καλλιτεχνική δημιουργία, η ένταξη του θεάτρου στην καθημερινότητα της πόλης, οι συστηματικές περιοδείες στην περιφέρεια και ταυτόχρονα η διαχείριση των πόρων.
Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού τόνισε πως προτεραιότητα του ΚΘΒΕ πρέπει να είναι η περαιτέρω ανάδειξη της νέας δημιουργίας, η στήριξη του ελληνικού έργου, η εξωστρέφεια και η δημιουργία ανοιχτού διαλόγου του θεάτρου με όλες τις κοινωνικές ομάδες της Βόρειας Ελλάδας. Επίσης, υπογράμμισε την ανάγκη να αναδειχθεί το ΚΘΒΕ όχι ως θέατρο της περιφέρειας αλλά ως κεντρική σκηνή των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί σε συνεργασία με τους υπόλοιπους πολιτιστικούς φορείς της πόλης.