Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Είναι πολύ λογικό να κάνω μια εκτίμηση για το ποια μπορεί να είναι η τελική δεκάδα για τα φετινά Όσκαρ. Θα τα εκτιμήσουμε όλα αυτά σύντομα, μια και η καρδιά του σινεμά χτυπάει ιδίως μέσα από αυτές τις βραβεύσεις.
Από την άλλη μεριά, υπάρχουν ταινίες που μπορεί να μην πέρασαν στις υποψηφιότητες για τις Χρυσές Σφαίρες ή να μην τις ακούσουμε στα Όσκαρ, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως δεν αξίζουν για τον έναν ή τον άλλο λόγο.
Παράλληλα, άγνωστοι δημιουργοί, που εντυπωσίασαν στο παρελθόν, δείχνουν πως δεν υπήρξαν τα αστεράκια μόνο της μίας φοράς. Αυτό εμφανίζει ενδιαφέρον.
Πριν από λίγα χρόνια είχαμε μάθει τον ταλαντούχο και φιλόδοξο Ρίτσαρντ Κέλι. Η ταινία του “Ντάνι Ντάρκο” “επιστημονικής φαντασίας”, καλογυρισμένη, πήρε καλές κριτικές, αλλά δεν ευτύχησε να βρει διανομή στην Ελλάδα. Την είδαμε απευθείας στο DVD. Πέρυσι, μια δουλειά του διανεμήθηκε στη χώρα μας, αλλά εξαφανίστηκε. Για φέτος μέσα στον Ιανουάριο έχει προγραμματιστεί η προβολή της νέας δουλειάς του “The box” (“Το κουτί”), όπου μάλιστα βλέπουμε την Κάμερον Ντιάζ σε δραματικό ρόλο.

ΑΠΟ "ΜΙΚΡΟ" ΛΟΓΟΤΕΧΝΗΜΑ
Ο Κέλι για μια ακόμη φορά κινείται στον αγαπημένο του χώρο της “επιστημονικής φαντασίας”. Εδώ διασκευάζει μια σύντομη ιστορία το “Κουμπί - Κουμπί” του γνωστού λογοτέχνη Τιμ Μάθεσον, που έχει πολλά πάρε δώσε με το σινεμά. Από νουβέλες του προήλθαν γνωστά φιλμ. Ενδεικτικά αναφέρω τον “Ζωντανό θρύλο” με τον Γουίλ Σμιθ. Θυμίζω ακόμα τους “Ψίθυρους των πνευμάτων”.
Ο Κέλι με το “The box” ουσιαστικά οργανώνει μια ηθική παραβολή με θεμέλια την “επιστημονική φαντασία” και το παράδοξο. Νοηματικά αυτό στην ανάπτυξη μου φάνηκε γνωστό, “καλοσυνάτο” και λίγο αφελές, με την έννοια της κοινοτοπίας του. Ωστόσο, η υποβλητική γραφή, η συγκλονιστική μουσική, η πλανοθεσία, οι ρόλοι, οι σινεφίλ αναφορές μετατρέπουν ένα γνωστό, ηθικό και αφηγηματικό σχήμα σε μια πρωτοπορία.

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΜΑΣ
Με εντυπωσίασε ο τρόπος που ο Κέλι μεταμόρφωσε την Ντιάζ. Από μια αισθησιακή, χυμώδη γυναίκα τη μετατρέπει σʼ ένα ζεστό, ενεργειακό πλάσμα γεμάτο (ταυτόχρονα) φως και σκοτάδι. Σπουδαίος ο Φρανκ Λαντζέλα και όλοι οι άλλοι ρόλοι πειστικοί. Φωτογραφία και ντεκόρ πολύ πειστικά και όλα αυτά δημιουργούν μια άκρως υποβλητική ατμόσφαιρα.
Ουσιαστικά, το θέμα είναι η ηθική και το τίμημα των επιλογών μας. Κάποιες απʼ αυτές μπορεί να έχουν και τεράστιο κόστος. Ο Κέλι δείχνει να παρατηρεί τη συνωμοσιολογία μέσα από θεολογικά και μεταφυσικά σχήματα. Η δημιουργία μιας στρατιάς καθυποταγμένων ατόμων δεν είναι τόσο επίφοβη, όσο η ιστορία των επιλογών μας με κέντρο το πάθος για την απόχτηση χρήματος.

ΤΡΙΑ ΣΕ ΕΝΑ
Ωστόσο, ο Κέλι δείχνει να αδικεί τον εαυτό του. Το “Κουτί”, παρόλο που στηρίζεται σε μια σύντομη ιστορία, είναι θα έλεγα τρία σε ένα φιλμ. Το πρόβλημα είναι πως οι θεατές αποσπώνται από το ένα στο άλλο επίπεδο. Ωστόσο, στο τέλος έχουμε μια πύκνωση, και διαυγάζει η ουσία.
Θα μου πείτε αυτό το “περί των πραγματικών αξιών της ζωής” το έχουμε ακούσει και δει πολλές φορές. Ωστόσο, η δραματική δυναμική είναι υψηλού επιπέδου και πολύ πειστική.
Παράλληλα, η πιθανή ακύρωση της μυθοπλασίας (όπως ήδη έγραψα) αραιώνει το μελό ή τις υπερβολές. Το “The box” είναι μια πολύ εντυπωσιακή μικρή ταινία. Κόστισε 16 εκατομμύρια δολάρια και ήδη πήρε περίπου τα χρήματά της πίσω και πιθανά θα φέρει κέρδη. Είναι ένα φιλμ που σε κρατάει σε συνεχή εγρήγορση, που αξιοποιεί τις λεπτομέρειες και τους υπαινιγμούς. Ο Κέλι βαδίζει προς την κορυφή της αμερικανικής κινηματογραφίας. Βάζω στοίχημα πως πολύ σύντομα θα αναλάβει το γύρισμα μιας μεγάλης παραγωγής. Το αξίζει. Το “The Box” είναι ο προθάλαμος γιʼ αυτό.