Συνέντευξη στη Σοφία Χριστοφορίδου

Ο ίδιος διαπιστώνει ότι, «ενώ υπάρχουν και διατίθενται δισεκατομμύρια για την καινοτομία, οι νέοι επιχειρηματίες δεν έχουν καμία πρόσβαση σε κεφάλαια υψηλού ρίσκου, κάτι που σκοτώνει την όποια νέα επιχειρηματικότητα υψηλής προστιθέμενης αξίας».

Πολλοί νέοι στρέφονται στην επιχειρηματικότητα από ανάγκη, μια που έχει κλείσει η στρόφιγγα των προσλήψεων στο δημόσιο. Πώς μπορεί η ανάγκη να μετατραπεί σε ευκαιρία;
Είναι αλήθεια ότι η νέοι στρέφονται στην επιχειρηματικότητα όχι μόνο γιατί έκλεισε η στρόφιγγα στο δημόσιο, αλλά και επειδή οι μεγάλες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, που κάποτε αποτελούσαν τη σίγουρη λύση για καριέρα, κλείνουν ή προχωρούν σε μαζικές απολύσεις για μείωση του κόστους λειτουργίας τους. Οι νέοι πρέπει να εκμεταλλευτούν τις άριστες πανεπιστημιακές γνώσεις τους αλλά και τις προσωπικές τους δεξιότητες κατά τέτοιο τρόπο που να μπορέσουν να δημιουργήσουν επιχειρηματικές δραστηριότητες ευκαιρίας και όχι ανάγκης. Να θέτουν επιχειρηματικούς στόχους με μακροχρόνιο ορίζοντα και να προσπαθούν οι επιχειρήσεις τους να προσφέρουν προϊόντα ή υπηρεσίες που να καλύπτουν τις νέες ανάγκες της ελληνικής αλλά κυρίως της ευρωπαϊκής εγχώριας αγοράς. Η εξωστρέφεια και η καινοτομία πρέπει να αποτελούν βασικά συστατικά των νέων επιχειρήσεων που ιδρύονται στη χώρα μας.

Σε ποιους τομείς υπάρχουν οι περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας για έναν νέο επιχειρηματία;
Οι νέοι επιχειρηματίες πρέπει να δώσουν βαρύτητα σε οτιδήποτε είναι αποδειγμένα καινοτόμο και εξάγεται, ώστε να υπάρχουν έσοδα από πωλήσεις σε άλλα κράτη-μέλη της εγχώριας ευρωπαϊκής αγοράς των 500.000.000 καταναλωτών και φυσικά και σε χώρες εκτός Ευρώπης. Θα πρέπει το προϊόν της νέας επιχείρησης να καλύπτει κάποια σημαντική ανάγκη ή να επιλύει κάποιο πρόβλημα. Φυσικά πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στους κλάδους του πολιτισμού και του τουρισμού, της γαστρονομίας και αγροτικής οικονομίας, της υψηλής και μέσης τεχνολογίας, της ενέργειας και των μεταφορών. Ιδιαίτερα σημαντικό για την τελική επιλογή στο ξεκίνημα μιας επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι να ληφθούν υπόψη τα πλεονεκτήματα που έχει η γεωοικονομία της Ελλάδας καθώς και το υψηλό συμβολικό κεφάλαιό της στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια αγορά.

Πώς μπορεί να πειστεί ένας νέος να στραφεί στην επιχειρηματικότητα της καινοτομίας και της παραγωγής, όταν συναντά γραφειοκρατικά εμπόδια;
Η δύναμη της δημιουργίας και της αυτοπραγμάτωσης του δικού μας προσωπικού οράματος είναι οι παράγοντες που θα δώσουν τη δύναμη και την αισιοδοξία στον νέο επιχειρηματία να μη λυγίσει μπροστά στα εμπόδια της γραφειοκρατίας και του εχθρικού κρατικού μηχανισμού. Είναι πραγματικότητα όμως ότι λόγω της κρίσης και υπό την πίεση της τρόικας η κυβέρνηση προχωρά με γοργούς ρυθμούς αρκετές μεταρρυθμίσεις για τη μείωση των εμποδίων της επιχειρηματικότητας, κάτι που πριν από την κρίση θα χρειαζόταν πολλές ακόμη δεκαετίες.

Πόσο καιρό θα πρέπει να κάνει... υπομονή ένας νέος επιχειρηματίας μέχρι να αποδώσει η επένδυσή του;
Δεν είναι σωστό να θέτουμε χρονικά πλαίσια, διότι ένας από τους βασικούς παράγοντες είναι η ωριμότητα της αγοράς στην οποία απευθύνεται το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία και το μέγεθος των πόρων που διαθέτει για να επιταχύνει τη διείσδυσή του στην αγορά.

Ποια στρατηγικά βήματα μπορεί να κάνει το πρώτο διάστημα, μέχρι να αρχίσει να δρέπει τους καρπούς της επένδυσης;
Ένας επίδοξος επιχειρηματίας πρέπει μετά από προσεκτική έρευνα αγοράς να διαπιστώσει αν για το καινοτόμο προϊόν του υπάρχει ζήτηση σε μακροχρόνιο ορίζοντα. Το χρονικό περιθώριο που πρέπει να δώσει στην αρχική επένδυση για να του αποφέρει ικανοποιητικά κέρδη πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το ίδιο το προϊόν, το εύρος του ανταγωνισμού, το μέγεθος της επένδυσης που διαθέτει για προβολή και ανάπτυξη της επιχείρησης και φυσικά το μέγεθος της αγοράς στόχου στο οποίο επιθυμεί να διεισδύσει η νέα επιχείρηση, για να δημιουργήσει την κρίσιμη μάζα πελατών που θα της αποφέρει κερδοφορία, συστατικό απαραίτητο για τη βιωσιμότητα και την υγιή ανάπτυξή της. Επίσης ένας νέος επιχειρηματίας πρέπει να προσέχει και να εμπιστεύεται τη γνώμη εξειδικευμένων συμβούλων-μεντόρων σε θέματα στρατηγικής ανάπτυξης, γεγονός που θα του επιτρέπει να μένει αφοσιωμένος στην ανάπτυξη των καινοτόμων προϊόντων ή υπηρεσιών της επιχείρησής του.

Σε μια πολύ δύσκολη οικονομική συγκυρία, ποια είναι η συνταγή της επιβίωσης μιας μικρομεσαίας επιχείρησης;
Μέσα σε αυτήν τη δύσκολη οικονομική συγκυρία η μικρομεσαία επιχείρηση θα πρέπει να επικεντρωθεί σε επιχειρηματικές δράσεις που έχουν βιωσιμότητα, με επιτεύξιμα για την εποχή επίπεδα εσόδων, μικρή εξάρτηση από δανεισμό, ελεγχόμενο κόστος λειτουργίας και συνεχή διαφοροποίηση από τον ανταγωνισμό.

Πολλές επιχειρηματικές ιδέες σκοντάφτουν στην έλλειψη αρχικού κεφαλαίου. Με δεδομένο ότι και οι τράπεζες είναι πλέον φειδωλές, πώς μπορεί να καλυφθεί αυτό το κενό;
Στην Ελλάδα, όπως και στην Ευρώπη, σε μεγάλο βαθμό υπάρχει το φαινόμενο του απόμακρου κεφαλαίου. Ενώ υπάρχουν και διατίθενται δισεκατομμύρια για την καινοτομία, οι νέοι επιχειρηματίες δεν έχουν καμία πρόσβαση σε κεφάλαια υψηλού ρίσκου. Ταυτόχρονα υπάρχει η ψευδαίσθηση πως οι νέοι επιχειρηματίες είναι κεφαλαιούχοι και μπορούν να συμβάλουν με ιδία συμμέτοχη, ώστε να ολοκληρώσουν επενδυτικά σχεδία σε ποσοστό 100% με ίδιες δυνάμεις και να περιμένουν χρόνια την καταβολή τυχόν ενισχύσεων. Στην πραγματικότητα αυτό αποτελεί μια φαντασίωση, μιας και σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία κατανομής των εισοδημάτων της Eurostat μόνο το 3% του πληθυσμού της Ευρώπης είναι σε θέση να κάνει τέτοιες επενδύσεις. Αλλά η καινοτομία, ως γνωστόν από την αρχαιότητα, παράγεται από αυτούς που έχουν ανάγκη να επιβιώσουν. Ας μην ξεχνάμε ότι ο αρχαίος έλληνας ποιητής Θεόκριτος είχε πει το γνωστό ρητό «πενία τέχνας κατεργάζεται». Η παντελής έλλειψη κεφαλαίων υψηλού ρίσκου σκοτώνει την όποια νέα επιχειρηματικότητα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Το αποτέλεσμα αυτού του φαινομένου είναι χιλιάδες καλές ιδέες να χάνονται και έτσι να γίνεται άπιαστο όνειρο η ανάπτυξη της καινοτομίας στη χώρα μας.