Της Μαρίας Νικολάου

Σʼ αυτά τα αντίγραφα φέρεται να στηρίχθηκαν οι γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και της Κρατικής Υπηρεσίας Δημοσίων Κτημάτων, για να εκδοθούν οι θετικές για το μοναστήρι υπουργικές αποφάσεις των πρώην υπουργών του ΠΑΣΟΚ Δρυ και Φωτιάδη. Σε αυτά τα αντίγραφα στηρίχθηκε, επίσης, η πολιτική αγωγή που κατέθεσε το μοναστήρι σε βάρος του ελληνικού δημοσίου, διεκδικώντας την έκταση, όταν ο κ. Φωτιάδης ανακάλεσε την απόφασή του υπό τις πιέσεις των δικηγορικών συλλόγων της Θράκης. Και, τέλος, αυτά επικαλέστηκαν οι Αλογοσκούφης - Δούκας, για να παραιτηθούν από τη δικαστική διαμάχη, υποστηρίζοντας ότι η μονή είχε στα χέρια της “ατράνταχτα στοιχεία”...

ΧΩΡΙΣ ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑ
Ο δικηγόρος της Ξάνθης Θανάσης Ξυνίδης και ο βουλευτής Ροδόπης Γιώργος Πεταλωτής και πρώην πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου του νομού τονίζουν κατηγορηματικά ότι τα έγγραφα που παρουσιάζουν οι μοναχοί είναι αντίγραφα χρυσόβουλα και η αξία τους είναι ελεγχόμενη.
Ειδικότερα, ο κ. Ξυνίδης αναφέρει ότι “το περίφημο χρυσόβουλο του 1080 δεν είναι πρωτότυπο και προσθέτει ότι οι ίδιοι οι μοναχοί δήλωσαν ότι το αντέγραψαν από παλιά κατεστραμμένα χρυσόβουλα. Σε ένα αντίγραφο, όταν χάνεται το πρωτότυπο, δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει τι ακριβώς έλεγε”.
“Πώς είναι δυνατόν;”, υποστηρίζει ο κ. Πεταλωτής, “να έβγαλαν συμπεράσματα ιδιοκτησίας και νομής από τα συγκεκριμένα κείμενα το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους και το Συμβούλιο Δημοσίων Κτημάτων χωρίς να έχουν γνώση του πρωτότυπου και χωρίς προηγουμένως να γίνει κάποια γραφολογική μελέτη...”.

ΑΣΑΦΗ ΤΑ ΧΡΥΣΟΒΟΥΛΑ
Αποσπάσματα από τα χρυσόβουλα που επικαλούνται οι μοναχοί του Βατοπεδίου παραθέτουμε παρακάτω, στα οποία όμως δεν γίνεται σαφής προσδιορισμός της έκτασης που παραχωρείται στη μονή.
Το χρυσόβουλο του Βοτανειάτη (1080), το οποίο οι Βατοπεδινοί επικαλούνται, τους αναγνωρίζει: “Τον χώρο πέριξ της μονής και τη γύρω έκταση (πέντε κτήμασι), χωράφια στη Χρυσούπολη, στο Κάστρο της, μέσα και έξω από αυτό, το προάστιό της, ʽΑβαρνείκεια κέκληταιʼ, τα κτήματα ʽΥσμένουʼ, ήτις του Τριανταφύλλου και τω του Κρυμωτά, α εν Θεσσαλονίκη εγγίζει”, το μετόχι του ʽΑγ. Δημητρίουʼ στην Κασσανδρεία Χαλκιδικής μαζί με εκείνο του ʽΑγίου Παύλουʼ, επίσης στη Χαλκιδική. Επίσης το μετόχι ʽο του Σαλαμάʼ στο Περιθώρι...”.
Ακόμη ένα χρυσόβουλο που επικαλούνται οι μοναχοί είναι του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Γʼ του Παλαιολόγου, το οποίο μεταξύ άλλων αναφέρει: “Εν τω θεμάτι της Ζαβαλτίας, χωρίον η Ζαβερνίκεια μετά της περιοχής και των δικαίων αυτής... χωρίον πλησίον αυτής λεγόμενον Σέμαλτον, μετά του αμπελώνος αυτού... κελλίον Βόδιτσα... το χωρίον Χοτολίβιν”. Σε άλλο δε σημείο αναφέρει: “Κατέχουσι δε οι αυτοί μοναχοί και πλανηνήν, στα βουνά της Ξανθείας, επιλεγομένην του Βου το Πηγάδιν, έτερον μετόχιον εις την Ξανθείαν εις το όνομα του Αγίου Παντελεήμονος και μετά αυτού εκείσε αμπελίου και περιβολίου της μερικής γης άπερ εκτήσατο η ειρημένη σεβασμία μονή από προσενέξεως της Ακροπολιτίσσης, εφʼ ης εγένετο και απελύθη και πρόσταγμα του αγίου μου αυθέντου και βασιλέως του αοιδίμου και μακαρίτου, του πατρός της βασιλείας μου”.
Πιο συγκεκριμένο είναι το χρυσόβουλο πατριάρχη Νεοφύτου Ζʼ προς το ναύαρχο Χουσεΐν πασά Τζεζαερλήν του 1701, στο οποίο αναφέρονται μεταξύ άλλων: “είδωμεν και καλώς έγνωμεν ότι η ειρημένη λίμνη εδόθη και εχαρίσθη τότε ως παντοτεινή ιδιοκτησία του μοναστηρίου Βατοπαίδι υπό της τότε βασιλείας του Ιωάννου Δεσπότου του Ούγγλεση λεγόμενον κατά το αρχαίο έτος ρωμαϊκόν καλούμενος ινδικτιών τη ογδόη εν μηνί Νοεμβρίω εν ω ρητώς γράφει το ρηθέν ειρημένον Σου Σενέτι επίσημον Χρυσόβουλον λεγόμενος ρωμαϊστί ότι ο δους και χαρίσας την ρηθείσαν λίμνη Πορού λεγομένην Ιωάννης Δεσπότης ο Ουγγλέσης δέδωκεν αυτήν εις το μοναστήρι του Βατοπαιδίου ως κτήμα του αιώνιον διά του προσελθόντος αυτώ γέροντος Καστέση Θεοδοσίου λεγομένουν Βατοπαιδηνού καλογήρου, όπως νέμεται το ρηθέν μοναστήρι ετησίως ποσότητα μεγάλην, υπερέχουσαν, ώστε λαμβάνειν αυτήν ετησίως αναντιρρήτως από της ειρημένης λίμνης εν διαταγή γραπτή και παραγγελία εν αραίς φρικταίς κατά των βουληθέντων ποτέ αναρπάσαι και ανατρέψαι το βασιλικόν αυτό δώρημα από του μοναστηρίου Βατοπαίδι λεγόμενον διά τούτο η ειρημένη λίμνη Πορού λεγομένη είναι αιώνιον κτήμα αναφαίρετον και αναπόστατον εις αιώνα τον άπαντα του εν Αγίω Όρει μοναστηρίου Βατοπαίδι λεγομένου 1791 εν μηνί Μαρτίω”.

“ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΕΣ ΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ”
Ο μητροπολίτης Ξάνθης κ. Παντελεήμων, στη δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται και η Βιστονίδα, ήταν από την αρχή της υπόθεσης ξεκάθαρος και είχε επισημάνει: “Οι διεκδικήσεις της μονής Βατοπεδίου είναι ανιστόρητες” και ότι “οι εκτάσεις πέριξ της λιμνοθάλασσας ανήκουν στους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στη Θράκη πριν από 80 χρόνια, αφού τους παραχωρήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του '30 από το τότε υπουργείο Γεωργίας”. Ο μητροπολίτης μαζί με τον νομάρχη Ξάνθης Γ. Παυλίδη δεν δίστασαν να μπουν μπροστάρηδες στις διαμαρτυρίες των κατοίκων της περιοχής, την ίδια ώρα που άλλοι πολιτικοί και κρατικοί παράγοντες κρύβονταν πίσω από τον ίσκιο των... μοναχών και των χρυσόβουλων...

____________________________________________________

“Να καταργηθούν τα χρυσόβουλα”

Στην εισαγγελέα εφετών Ελένη Σωτηροπούλου, η οποία μαζί με τον εισαγγελέα εφετών κ. Κολιούση ερευνά την υπόθεση του Βατοπεδίου, κατέθεσαν χθες οι βουλευτές Ευαγγελία Αμανατίδου-Πασχαλίδου του ΣΥΡΙΖΑ.
Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ κλήθηκε επειδή είχε προβεί σε καταγγελίες για την υπόθεση και παρέμεινε στο εισαγγελικό γραφείο περίπου δυόμισι ώρες. Εξερχόμενη η κ. Αμανατίδου-Πασχαλίδου δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι το θέμα είναι καθαρά πολιτικό, ενώ πολιτική χαρακτήρισε και την απόφαση με την οποία πρέπει να σταματήσει το σκάνδαλο.
Όπως είπε η βουλευτής, το κόμμα της έχει καταθέσει πρόταση νόμου και θα καταθέσει και δεύτερη, με τις οποίες ζητά να καταργηθούν οι νόμοι ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για τη φοροαπαλλαγή της εκκλησίας, αλλά και να καταργηθούν τα χρυσόβουλα. “Δεν είναι δυνατόν εδώ και χίλια χρόνια μοναστήρια να παίρνουν τον πλούτο στην Ελλάδα με χρυσόβουλα”, είπε η κ. Αμανατίδου-Πασχαλίδου και πρόσθεσε πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ζητήσει τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για την υπόθεση.
Όπως τόνισε, “θα πρέπει το ΠΑΣΟΚ να καταλάβει ότι το θέμα ξεκινά από το 1998, οπότε και άρχισε η δυναμική διεκδίκηση της μονής”. Η βουλευτής χαρακτήρισε ύποπτους τους τρόπους κτήσης των 25.000 στρεμμάτων γύρω από τη Βιστωνίδα και ζήτησε να αποδοθούν ευθύνες και να παραδοθεί ο πλούτος εκεί που ανήκει. Τέλος, αναφερόμενη σε κάποια συγκεκριμένα οικόπεδα από τις επίμαχες ανταλλαγές, στα οποία όπως είπε συνεχίζονται οι οικοδομικές εργασίες, τόνισε ότι πρέπει να σταματήσουν, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι υπάρχει νομικός τρόπος γιʼ αυτό.

ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΦΛΩΡΙΝΗ
Στην εισαγγελέα εφετών κ. Σωτηροπούλου κατέθεσε για την υπό διερεύνηση υπόθεση της μονής Βατοπεδίου και ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Αθηναίος Φλωρίνης.  Ο βουλευτής κλήθηκε να εισφέρει στοιχεία στην εισαγγελική έρευνα, καθώς είχε ασχοληθεί με το θέμα της ανταλλαγής εκτάσεων του δημοσίου με την ιερά μονή Βατοπεδίου μετά την επίμαχη αναγνώριση κυριότητας στο μοναστήρι παραλίμνιων εκτάσεων στη λίμνη Βιστωνίδα.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΑΣΟΚ
Τις καταγγελίες του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων ότι οι εκτάσεις που δόθηκαν στη μονή Βατοπεδίου στον Ραμνούντα Αττικής και στη Λαυρεωτική είναι εντός αρχαιολογικών τόπων φέρνουν με ερώτηση που κατέθεσαν στη Βουλή πέντε βουλευτές του ΠΑΣΟΚ.
Υποστηρίζουν μάλιστα πως “οι εν λόγω εκτάσεις βρίσκονται στη ζώνη Αʼ των περιοχών, δηλαδή είναι στην καρδιά των αρχαιολογικών χώρων” και ρωτούν τον υπουργό Πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη εάν έχει εξετάσει αυτές τις καταγγελίες.