Μια δεύτερη ευκαιρία και τη δυνατότητα να κάνουν ένα νέο οικονομικό ξεκίνημα δίνει σε 150.000 δανειολήπτες που πνίγονται στα δάνεια το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομίας για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
“Το σχέδιο νόμου έρχεται να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα στη χώρα μας, αυτό της υπερχρέωσης, κατά τρόπο ουσιαστικό, σύγχρονο, θεσμικό, εναρμονισμένο με τις επιταγές ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους δικαίου”, τόνισε κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου η υπουργός Λ. Κατσέλη.
Όπως εξήγησε η υπουργός Οικονομίας, το νομοσχέδιο δίνει τη δυνατότητα σε όσους έχουν αποδειγμένη αδυναμία να ανταποκριθούν στην αποπληρωμή των χρεών τους να εξοφλήσουν μέρος των χρεών τους και μετά τέσσερα χρόνια να απαλλαγούν από αυτά. Το νομοσχέδιο επίσης καθιερώνει και στη χώρα μας τη δυνατότητα πτώχευσης του ιδιώτη, όταν δεν υφίστανται περιουσιακά στοιχεία για την ικανοποίηση των οφειλών του και δεν επαρκούν προς τούτο ούτε τα τρέχοντα ούτε τα προσδοκώμενα εισοδήματα του οφειλέτη.

Από τη 1 Σεπτεμβρίου
Από τη 1 Σεπτεμβρίου θα μπορούν οι δανειολήπτες που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους να υποβάλουν αιτήσεις για εξωδικαστικό συμβιβασμό με τους πιστωτές τους, ενώ από τις αρχές του 2011 θα ενεργοποιηθεί η δικαστική διαδικασία, στο πλαίσιο της οποίας τα ειρηνοδικεία θα κρίνουν αν ο ενδιαφερόμενος βρίσκεται ή όχι σε αδυναμία πληρωμής και θα προχωρούν σε ρύθμιση χρεών.

Απαγορευτικό στους πλειστηριασμούς
Για διάστημα έξι μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή περίπου ώς τα τέλη Ιανουαρίου 2011, απαγορεύονται οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας για χρέη προς τράπεζες ή προς άλλα φυσικά πρόσωπα, εφόσον η αξία της πρώτης κατοικίας δεν υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο προσαυξημένο κατά 50%. Ενδεικτικά, το αφορολόγητο για άγαμο φορολογούμενο είναι 200.000 ευρώ, οπότε η αντικειμενική αξία της κατοικίας, για να μη βγει σε πλειστηριασμό, δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 300.000 ευρώ. Με άλλη διάταξη νόμου είχαν απαγορευτεί ώς τις 31 Δεκεμβρίου οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας για χρέη έως 200.000 ευρώ προς τράπεζες, ενώ με τη νέα ρύθμιση η απαγόρευση επεκτείνεται και σε χρέη μεταξύ ιδιωτών.
Το υπουργείο προχωρά παράλληλα στη σύσταση πανελλαδικού δικτύου πρόληψης και αντιμετώπισης της υπερχρέωσης με τη συμμετοχή καταναλωτικών οργανώσεων και των κατά τόπους δικηγορικών συλλόγων που θα παρέχουν συμβουλές και βοήθεια προς τους δανειολήπτες είτε στο στάδιο του φιλικού διακανονισμού είτε αργότερα στα ειρηνοδικεία. Θα υπάρξει επίσης ειδική τηλεφωνική γραμμή, θα καταρτισθούν υποδείγματα φιλικού διακανονισμού και αιτήσεων ρύθμισης χρεών και η γενική γραμματεία Καταναλωτή θα παρέχει μέσω ίντερνετ ένα εργαλείο για την εκτίμηση της μηνιαίας δόσης που θα πρέπει να καταβάλει ο δανειολήπτης ανάλογα με τα εισοδήματά του, την περιουσία του, την οικογενειακή του κατάσταση, το κόστος κάλυψης των αναγκών διαβίωσης κτλ.

Σημαντικά σημεία
- Ο οφειλέτης παραμένει στη μαύρη λίστα του “Τειρεσία” για τρία χρόνια μετά την πάροδο της τετραετίας της ρύθμισης.
- Ο εγγυητής του δανείου, αν υπάρχει, δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση πληρωμής του χρέους, εκτός αν βρίσκεται και ο ίδιος σε αντικειμενική αδυναμία πληρωμής, οπότε εντάσσεται και αυτός στις διατάξεις του νόμου.
- Η αίτηση για εξωδικαστικό συμβιβασμό, δηλαδή η πρώτη φάση της διαδικασίας, πρέπει να έχει γίνει το πολύ έξι μήνες πριν από την αίτηση στο ειρηνοδικείο.


Ο νόμος με μία ματιά

Ποιοι υπάγονται: Τα φυσικά πρόσωπα, καταναλωτές και επαγγελματίες (με εξαίρεση τους εμπόρους) που βρίσκονται σε αποδεδειγμένη μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους.
Ποια χρέη υπάγονται: Όλα, με εξαίρεση οφειλές από αδικοπραξία, διοικητικά πρόστιμα, φόρους και τέλη προς το δημόσιο και προς Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης.
Εξωδικαστικός συμβιβασμός: Προσπάθεια εξωδικαστικού συμβιβασμού βάσει πρότασης διευθέτησης χρεών.
Δυνατότητα αναστολής: Χορήγηση αναστολής της αναγκαστικής εκτέλεσης από το ειρηνοδικείο με διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων, εάν θεωρηθεί πιθανή η επιτυχής έκβαση της υπόθεσης.
Συνέπειες χορήγησης της αναστολής: Πάγωμα καταβολών, με εξαίρεση τις δόσεις στεγαστικών δανείων ή τμήματος αυτών κατά την κρίση του δικαστηρίου.
Ρύθμιση χρεών: Εξόφληση μέρους των χρεών για τέσσερα έτη, εφόσον οι οφειλέτες ανταποκριθούν στη ρύθμιση, απαλλαγή από το υπόλοιπο μέρος των χρεών.
Ύψος μηνιαίας καταβολής: Καθορίζεται από το ειρηνοδικείο με βάση το εισόδημα του οφειλέτη, αφού ληφθούν υπόψη οι βιοτικές ανάγκες του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογένειάς του. Κατά το διάστημα εξυπηρέτησης του χρέους, διαφυλάσσεται ένα ελάχιστο επίπεδο οικονομικής διαβίωσης.
Εξαίρεση κύριας ή μοναδική κατοικίας από ρευστοποίηση: Με εξόφληση χρέους μέχρι το 85% της εμπορικής της αξίας, με ευνοϊκούς όρους, σε διάστημα 20 ετών. Η ιδιόκτητη ή μοναδική κατοικία δεν ρευστοποιείται εφόσον δεν υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο αφορολόγητης απόκτησης πρώτης κατοικίας, προσαυξημένο κατά 50%.
Χρονοδιάγραμμα:
Από 1η Σεπτεμβρίου: Έναρξη εξωδικαστικού συμβιβασμού
Από αρχές Ιανουαρίου 2011: Έναρξη υποβολής αιτήσεων στο δικαστήριο για ρύθμιση οφειλών.


Η διαδικασία

ΣΤΑΔΙΟ 1: Ο οφειλέτης υποβάλλει αίτηση με σχέδιο αποπληρωμής στο δικαστήριο (1η - 30ή ημέρα η προσκόμιση δικαιολογητικών).
ΣΤΑΔΙΟ 2: Απάντηση πιστωτών: Κατά τον δεύτερο μήνα από την υποβολή (31η - 60ή ημέρα).
ΣΤΑΔΙΟ 3: Μη επίτευξη συμφωνίας: Τροποποίηση πρότασης οφειλέτη εντός 15 ημερών (61η - 75η ημέρα).
ΣΤΑΔΙΟ 4: 20 ημέρες για αποδοχή ή μη της νέας πρότασης από τους πιστωτές: Για συμβιβασμό απαιτείται συμφωνία 51% των απαιτήσεων. Προϋπόθεση η συμφωνία πιστωτών με εμπράγματες εξασφαλισμένες απαιτήσεις.
ΣΤΑΔΙΟ 5: Μη συμφωνία: Εκδίκαση της υπόθεσης εντός 6μήνου από την υποβολή της αίτησης κατά προτεραιότητα.
ΣΤΑΔΙΟ 6: Καθορισμός ύψους μηνιαίων καταβολών ανά πιστωτή από το δικαστήριο.
Για ρευστοποίηση ακίνητης περιουσίας: ορίζεται εκκαθαριστής από το δικαστήριο.
Για εξαίρεση α’ κατοικίας: υπολογίζεται το 85% της εμπορικής αξίας και επιβαρύνει τη μηνιαία δόση.
Απαλλαγή από το υπόλοιπο των χρεών σε τέσσερα χρόνια, εφόσον τηρηθεί η ρύθμιση.