της Μαρούλας Πλήκα

Ανεξάρτητα από το πώς θα τοποθετηθούν τα Σκόπια στην τελευταία πρόταση Νίμιτς για το όνομα (Δημοκρατία της Μακεδονίας και εντός παρενθέσεως η λέξη Σκόπια), αυτή είναι καταδικασμένη σε αχρηστία, αφού η ελληνική πλευρά και μάλιστα διά στόματος πρωθυπουργού την έχει απορρίψει κατηγορηματικά μιλώντας για “ψευδεπίγραφη” λύση. Σήμερα ή το αργότερο αύριο αναμένονται με ενδιαφέρον οι επόμενες κινήσεις του ειδικού μεσολαβητή του ΟΗΕ, ενώ σε κάθε περίπτωση η ελληνική διπλωματία τις προσεχείς ημέρες θα περάσει δύσκολες ώρες ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, που αρχίζει την Τετάρτη στο Βουκουρέστι. Ο αμερικανικός παράγοντας πιέζει πλέον απροκάλυπτα και ασφυκτικά την Αθήνα για μία άρον άρον λύση του ζητήματος της ονομασίας, ενώ παράλληλα δουλεύει και το σενάριο της αποδοχής μιας άλλης φόρμουλας από την ελληνική κυβέρνηση (π.χ. να απευθυνθεί πρόσκληση υπό προθεσμία στην ΠΓΔΜ για ένταξη στο ΝΑΤΟ), ώστε η χώρα μας να μην ασκήσει βέτο και να μη χαλάσει η φιέστα της διεύρυνσης της συμμαχίας (και) με τις τρεις χώρες του συμφώνου της Αδριατικής (Αλβανία, Κροατία, ΠΓΔΜ).

Σφίγγα ο Νίμιτς.
Διπλωματικές πηγές δεν αποκλείουν μέχρι την ύστατη στιγμή ο Μάθιου Νίμιτς να επανέλθει με νέα πρόταση, η οποία μάλιστα αναμένουν ότι θα είναι πιο φιλική προς τις ελληνικές θέσεις σε σχέση με την τελευταία, και πιθανολογείται ότι οι δύο πλευρές θα κληθούν να τα “βρουν” στο όνομα “Δημοκρατία Νέας Μακεδονίας”. Νερό στο “μύλο” αυτού του σεναρίου έριξε και η καταφατική απάντηση που έδωσε η ΥΠΕΞ Ντόρα Μπακογιάννη, όταν πριν από λίγες ημέρες ρωτήθηκε από γερμανική εφημερίδα αν η χώρα μας θα συζητούσε τις ονομασίες “Νέα Μακεδονία” και “Άνω Μακεδονία”. Ωστόσο, ακόμη κι αν οι δύο πλευρές υπό την ασφυκτική πίεση της Ουάσιγκτον ταχθούν θετικά επί μιας νέας πρότασης του κ. Νίμιτς, θεωρείται σχεδόν αδύνατο να προκύψει η τελική λύση του ζητήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ με τη “βούλα” του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ πριν ή κατά τη διάρκεια της συνόδου του ΝΑΤΟ, στο Βουκουρέστι. Σε αυτήν όμως την περίπτωση η Ουάσιγκτον θα ενορχηστρώσει ένα μπαράζ πιέσεων από την πλειονότητα των εταίρων προς την ελληνική πλευρά, προκειμένου να αποδεχτεί την υπό προθεσμία ή υπό όρους πρόσκληση των Σκοπίων για συμμετοχή στη Συμμαχία. Το ενδεχόμενο αυτό μέχρι στιγμής το απορρίπτει ο Κώστας Καραμανλής και φέρεται αποφασισμένος να μην υποχωρήσει, γνωρίζοντας ότι η στάση του θα προκαλέσει έντονη δυσφορία στην ηγεσία των ΗΠΑ.

Η επόμενη μέρα
Το βέτο έναντι της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ θεωρείται πλέον μονόδρομος στο Μαξίμου και το ΥΠΕΞ προετοιμάζεται για την επόμενη ημέρα, αφού αναμένονται αμερικανικά “αντίποινα” και νέες προκλήσεις από την πλευρά των Σκοπίων, τα οποία -ως γνωστό- θα εισέλθουν και σε προεκλογική περίοδο για την ανάδειξη νέας κυβέρνησης. Τις τελευταίες δύο ημέρες στη γειτονική χώρα ακούγεται έντονα ότι μετά το ελληνικό βέτο η ηγεσία των Σκοπίων θα επαναφέρει το αστέρι της Βεργίνας στη σημαία του κράτους και θα προχωρήσει σε μπαράζ μετονομασιών πλατειών και δρόμων με ονόματα και τοπωνύμια της αρχαίας Μακεδονίας. Υψηλόβαθμοι έλληνες διπλωμάτες εκτιμούν ότι τέτοιου τύπου κινήσεις θα ενισχύσουν τις ελληνικές θέσεις και θα επιβεβαιώσουν όσα υποστηρίζει η χώρα μας περί αλυτρωτικών διαθέσεων της γείτονος. Κυβερνητικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι ο Κώστας Καραμανλής δεν μπορεί να υποχωρήσει από τα όρια που έχει θέσει για τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μιας λύσης του ζητήματος της ονομασίας. Δηλαδή να είναι κοινά αποδεκτή, πραγματικά σύνθετη, με γεωγραφικό προσδιορισμό και για όλες τις χρήσεις, αφού με αυτή τη θέση συμφωνούν όλα τα πολιτικά κόμματα πλην του ΛΑΟΣ. Εξάλλου η άσκηση του δικαιώματος της αρνησικυρίας στην παρούσα πολιτική συγκυρία θα λειτουργήσει θετικά για τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση, αφού θα ικανοποιήσει το κοινό αίσθημα και τα αντιαμερικανικά αντανακλαστικά του λαού και θα τονώσει την εθνική αυτοπεποίθηση. Εξάλλου οι τελευταίες δηλώσεις της Ντόρας Μπακογιάννη από τη Σλοβενία ότι είναι κάπως δύσκολο να διευθετηθεί το ζήτημα της ονομασίας μέχρι τη σύνοδο του ΝΑΤΟ συναινούν στο σενάριο ότι η κυβέρνηση βρίσκεται πιο κοντά στο βέτο παρά ποτέ. Η ΥΠΕΞ αντέδρασε και στους ισχυρισμούς του ομολόγου της τής ΠΓΔΜ Αντόνιο Μιλόσοσκι ότι η τελευταία πρόταση Νίμιτς είναι η τελική, λέγοντας ότι "στη διπλωματία δεν υπάρχουν τελικές προτάσεις, τελικές λύσεις ευχόμαστε να υπάρχουν", ενώ αναφορικά με τις αμερικανικές πιέσεις σχολίασε ότι "στόχος δεν είναι η διεύρυνση του ΝΑΤΟ για τη διεύρυνση, αλλά η ύπαρξη συμμαχικών σχέσεων που θα οικοδομούνται στις σωστές βάσεις". Με συνέντευξή της στο “Έθνος της Κυριακής” η κ. Μπακογιάννη έστειλε και ένα μήνυμα προς την Ουάσιγκτον, ότι η χρονική πίεση δεν θα μας οδηγήσει σε αποδοχή προτάσεων με τη μορφή τελεσιγράφων. Η ΥΠΕΞ δεν απέκλεισε παρέμβαση του ίδιου του Τζορτζ Μπους για μία συνάντηση του Κώστα Καραμανλή με τον πρωθυπουργό της γείτονος Νίκολα Γκρούεφσκι στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ, κάτι που ο πρωθυπουργός σύμφωνα με πληροφορίες προσπαθεί να αποφύγει.

Τα Σκόπια συνεχίζουν να στέλνουν αντιφατικά μηνύματα αναφορικά με την τελευταία πρόταση Νίμιτς, ενώ χθες κεντρικοί δρόμοι της πρωτεύουσας γέμισαν με αφίσες, οι οποίες είχαν παραποιημένη την ελληνική σημαία και στο σημείο του σταυρού υπήρχε ναζιστική σβάστικα:. Η αφίσα προπαγανδίζει μία έκθεση για τους Σλαβομακεδόνες που εκδιώχθηκαν από την Ελλάδα κατά τον εμφύλιο πόλεμο, η οποία πραγματοποιείται αυτήν την κρίσιμη περίοδο, με τις ευλογίες της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ. Το ελληνικό ΥΠΕΞ χθες το βράδυ προέβη σε επίσημο διάβημα με αίτημα την απόσυρση της αφίσας, μέσω της επικεφαλής του ελληνικού Γραφείου Σύνδεσης, στα Σκόπια. Εξάλλου μόλις πριν από τρεις ημέρες ο ΥΠΕΞ Αντόνιο Μιλόσοσκι κατηγόρησε τη χώρα μας για καταπάτηση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, ενώ από τη Σλοβενία, την ώρα που η κυβέρνηση την οποία εκπροσωπεί δεν έχει τοποθετηθεί επί της τελευταίας πρότασης Νίμιτς και ο πρωθυπουργός την απορρίπτει, εκείνος επιτέθηκε στην ελληνική κυβέρνηση, επειδή την απέρριψε. “Η μη αποδοχή της τελευταίας πρότασης Νίμιτς από την ελληνική πλευρά αποτελεί ουσιαστικά μία προσπάθεια να βρεθεί δικαιολογία στα εσωτερικά προβλήματα της χώρας και κυρίως στα πολιτικά, με στόχο την παρεμπόδιση της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι”, είπε και θέλοντας να δείξει ότι η Ελλάδα είναι η αδιάλλακτη κάλεσε τη χώρα μας “να αποφασίσει αν επιθυμεί πρόοδο και επίλυση ή θέλει μόνο να βρει δικαιολογία για το μπλοκάρισμα και την παρεμπόδιση των στόχων του ΝΑΤΟ στην περιοχή”. Επανέλαβε τα περί τελικής πρότασης του κ. Νίμιτς, σε μία προσπάθεια να παροπλίσει το μεσολαβητή του ΟΗΕ, προκειμένου να μην καταθέσει νέα πρόταση μέχρι τη σύνοδο του Βουκουρεστίου, ώστε να φέρει το βάρος της απόρριψης της πρότασης η Αθήνα. “Έπειτα από 15 χρόνια πιέσεων και εκβιασμών θεωρούμε την πρόταση Νίμιτς ως τελική. Και ο ίδιος έτσι το έθεσε. Για το λόγο αυτό δεν πρέπει να τίθεται καν θέμα αν θα υπάρξει νέα πρόταση”, είπε χαρακτηριστικά. Αργά χθες το βράδυ συναντήθηκαν εκ νέου στα Σκόπια ο πρόεδρος Μπράνκο Τσερβένκοφσκι και ο πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκι, οι οποίοι όλες τις προηγούμενες ημέρες διαφωνούσαν με τη στάση που πρέπει να κρατήσει η χώρα τους έναντι της τελευταίας πρότασης Νίμιτς. Σήμερα το θέμα θα συζητηθεί στη Βουλή, ωστόσο το κόμμα του Ν. Γκρούεφσκι VMRO-DPMNE ανακοίνωσε ότι το κοινοβούλιο δεν νομιμοποιείται να λάβει απόφαση για την πρόταση του κ. Νίμιτς και επιμένει στην πρόταση που κατέθεσε και ο πρωθυπουργός των Σκοπίων για διενέργεια δημοψηφίσματος.