Και επειδή η βινιέτα της στήλης αναφέρεται στην Πολιτική των εικόνων, μέσω του σινεμά, της τηλεόρασης, του DVD παράγεται ιδεολογία.
Η τελευταία χορηγείται σε ισχυρότατες δόσεις στις μάζες και εκείνες σαφώς χειραγωγούνται, έμμεσα βέβαια. Δεν είμαι αφελής, για να σας πω πως μία ταινία επηρεάζει άμεσα και ευθέως το κοινό. Οι απώλειες (στη συλλογική συνείδηση) είναι ιδίως παράπλευρες και χρόνιες. Ένας εθισμός σε συμπεριφορές, ενδυματολογικές καταστάσεις, τρόπο ζωής (life style), στον καταναλωτισμό.
Έτσι λοιπόν και κάθε κινηματογραφική ιστορία κρύβει τα δικά της μυστικά, τα δικά της όπλα διά των εικόνων. Παραδείγματος χάριν περάσαμε ένα τρομερά ψυχρό κινηματογραφικό καλοκαίρι από άποψη αξίας των ταινιών.

Άμυνα η χειραγώγηση
Με εξαίρεση ίσως τις «22 σφαίρες» το υποτιθέμενο μεγάλο γεγονός «Επικίνδυνες παρέες» υπήρξε μία απάτη. Ωστόσο η καλοκαιρινή σεζόν τελειώνει, ενώ η χειμερινή περίοδος 2010-2011 εκκίνησε ήδη από τις 17 του μήνα (περασμένη Τρίτη) και κορυφώνεται αύριο.
Επειδή στους μήνες που ακολουθούν θα έχουμε και την κορύφωση της οικονομικής και ηθικής κρίσης, αξίζει τον κόπο να δούμε με ποιον τίτλο θα παραχθεί η πολιτική των εικόνων.
Για να το θέσω πιο απλά, θα έχουμε φιλμ που θα μας τροφοδοτήσουν με ελπίδα, εφόδια, πνευματικότητα και καλές αμυντικές λειτουργίες ή η πλειονότητά τους θα αποτελεί μια κερκόπορτα, για να καταρρεύσουμε (ηθικά και πνευματικά) περισσότερο, να γίνουμε περαιτέρω ευάλωτοι και ευένδοτοι;
Η σεζόν εκκίνησε λοιπόν την περασμένη Τρίτη με τους «Αναλώσιμους» του Σταλόνε, καλογυρισμένη ταινία δράσης με καλούς σταρ. Θα ήθελε να ήταν (αλλά δεν είναι) «Άδωξοι μπάσταρδη», ωστόσο παρακολουθείται αβίαστα.

Ευπρόσδεκτη πρόταση
Καλή εμπειρία ο νέος Σρεκ, «Σρεκ κι εμείς καλύτερα», που ξεκίνησε από την περασμένη Πέμπτη. Πολύ ενδιαφέρων.
Ωστόσο όλοι συζητούν και περιμένουν το «Inception» του Κρίστοφερ Νόλαν (με Λεονάρντο Ντι Κάπριο), που αρχίζει την καριέρα του από αύριο. Αναμένεται, όπως και στις ΗΠΑ, να συγκεντρώσει πολλούς θεατές. Είδα το φιλμ: Επιγραμματικά να σας πω πως θα φανεί πολύ μπερδεμένο, αλλά η τελική ηθική, ιδεολογική, εννοιολογική πρότασή του είναι αρκετά εποικοδομητική. Με δύο λόγια είναι μία παραίνεση, για να γίνουμε καλύτεροι. Δεκτό.

Το παιδί του καράτε
Μπαίνοντας στο Σεπτέμβριο θα συναντήσουμε μία πολύ ωραία κωμωδία από τη Νορβηγία (το «Βόρεια»). Καλοδεχούμενο το ευρωπαϊκό σινεμά, καλοστημένη ταινία, που όμως, για να τα λέμε όλα, δεν αναμένεται να συγκινήσει το λεγόμενο ευρύ κοινό. Και στο σινεμά το βασικό ζητούμενο είναι η μαζικότητα. Τι νόημα έχει λοιπόν να γυριστεί μία πολύ ριζοσπαστική δημιουργία, αλλά να φέρει μηδαμινά εισιτήρια;
Ακολουθούν κάποια φιλμ (μερικά είναι θρίλερ), που ορισμένα ίσως διαθέτουν κάποια αξία. Πάντως στις 9 Σεπτεμβρίου θα μας επισκεφθεί το παρελθόν με άλλη μορφή και συσκευασία.
Στη δεκαετία του ’80 είχε αγαπηθεί ιδιαίτερα το «Καράτε Κιντ» του Τζον Άβιλντσεν. Το ριμέικ έκανε πολλές εισπράξεις στις ΗΠΑ. Μαύρος ο μικρός πρωταγωνιστής, Κινέζος ο προπονητής του. Ο Τσάκι Τσαν υποδύεται εξαιρετικά το βασικό ρόλο. Συμπαθής ταινία, άψογη τελετουργικά αλλά και αναμενόμενη. Δεν υπάρχει κάποια μεγάλη ανατροπή.

Έχασε η Τζολί
Αξίζει ευρύτερα να σημειωθεί πως στις ΗΠΑ τη μάχη κατανοητού και δυσνόητου, κλασικού θρίλερ και ονειρικού, Τζολί και Ντι Κάπριο κέρδισε το «Inception».
Για να δούμε τι θα γίνει και στην Ελλάδα, μιας και στις 16 Σεπτεμβρίου το «Salt» του Φίλιπ Νόις θα κάνει πρεμιέρα και εδώ. Προσωπικά το φιλμ μού άρεσε. Τυπικά ψυχροπολεμικό, επιχειρεί να συναντήσει το παρελθόν με όρους του σήμερα. Πολύ καλή η Τζολί, μετριότατες οι κριτικές.
Βεβαίως, επειδή το πρόκριμα αυτού του σημειώματος τοποθέτησε τον πήχη πάνω σε ιδεολογικά, πολιτικά, εννοιολογικά και ουμανιστικά δεδομένα, το ερώτημα είναι τι από όλα αυτά μας δίνει το «Salt». (Σημαίνει μεν αλάτι, αλλά αφορά το βασικό πρόσωπο της ηρωίδας, που υποδύεται η Τζολί και ονομάζεται Έβελιν Σολτ). Θα έλεγα ελάχιστα, ίσως κάποια ψήγματα αλληλεγγύης, ορισμένα αγάπης αλλά και κάτι άλλο.

Οι μηχανισμοί εξουσίας
Όπως απέδειξαν και οι όμορφες ταινίες με ήρωα τον πράκτορα Τζέισον Μπορν (Ματ Ντέιμον), το σινεμά επιχειρεί μέσα από διαδικασίες νουάρ να αποκαλύψει το κορυφαίο πρόβλημα του σύγχρονου ατόμου, που είναι η ταυτότητα, το παρελθόν του, η χαμένη και θαμμένη ευτυχία, η θέση του στο σήμερα. (Κάτι τέτοιο δεν μας έλεγε ο Σκορσέζε στο εκπληκτικό «Νησί των καταραμένων»;).
Από την άλλη μεριά, είτε μας αρέσει είτε όχι, το «Salt» τοποθετεί -έμμεσα βέβαια- το μέγα θέμα και πρόβλημα της χειραγώγησης ή επιβολής μιας άλλης συμπεριφοράς ή ταυτότητας από τους σκληρούς μηχανισμούς εξουσίας. Αν το δείτε έτσι, ίσως παραλάβετε κάποια στοιχεία.

Η ελληνική παρουσία
Από ελληνικό σινεμά έχουν προγραμματιστεί η «Καντίνα» (από 2 Σεπτεμβρίου) του Σταύρου Καπλανίδη και η «Τρυφερότητα» («Tenderness») του κυρίου Καραμήτσου (από 16 Σεπτεμβρίου).
Τελείως διαφορετικά μεταξύ τους φιλμ, καταλήγουν σε μία διακριτή, πικρή μελαγχολία. Η «Καντίνα», στα χνάρια του σινεμά του Τσιώλη, διαθέτει ευαισθησία, ανατροπές, έξυπνο σενάριο, καλούς ρόλους και ευφυείς διαλόγους. Η «Τρυφερότητα» είναι μία σκληρή ταινία, που αναφέρεται στη μοναχικότητα, την εκμετάλλευση, τη συναισθηματική απάτη, την απώλεια.
Με ένα ελλειπτικό τέλος ο σκηνοθέτης καθορίζει και το εύρος ενός αναπαραστατικού χάπενιγκ.
Επιγραμματικά η σεζόν δεν δείχνει τουλάχιστον στην αρχή της (και αφού εκκινήσει το «Inception») να διαθέτει κάτι το πολύ ισχυρό, εκτός βέβαια αν γίνει μία μεγάλη ανατροπή-έκπληξη, που θα περιμένουμε πάντα χωρίς προκαταλήψεις και με συναισθηματική γενναιοδωρία.