Όλες οι ενδείξεις, όλες οι εκτιμήσεις λένε ότι προς το τέλος τους τρέχοντος έτους (Νοέμβριο 2009) θα έχουν εκταμιευτεί τα πρώτα χρηματικά ποσά από ένα μεγάλης οικονομικής ισχύος πακέτο 20,1 δισ. ευρώ!
Σημειώνουμε εδώ ότι ακόμη και αυτή η αναμενόμενη ισχνή έναρξη εφαρμογής αφορά κυρίως έργα προερχόμενα από το Γʼ ΚΠΣ που δεν εκτελέστηκαν και μεταφέρθηκαν στο Δʼ ΚΠΣ (ΕΣΠΑ), μειώνοντας στην ουσία το διαθέσιμο προϋπολογισμό του ΕΣΠΑ. Ας μην αρχίσουν λοιπόν το Νοέμβριο πανηγυρισμοί...
Ποτέ άλλοτε -στα διαδοχικά τέσσερα πακέτα που υλοποίησε η χώρα- δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο: μηδενικές δαπάνες στα πρώτα δυόμισι χρόνια εφαρμογής του Προγράμματος!
Η κυβέρνηση της ΝΔ, σε μία περίοδο κατά την οποία η οικονομική κρίση απαιτεί επέκταση και αύξηση των διαθέσιμων πόρων προς την πραγματική οικονομία σε όλους τους τομείς της, άβουλη, ανίκανη, αναποτελεσματική, αδυνατεί πλήρως να σχεδιάσει και να εφαρμόσει μία πολιτική στήριξης της οικονομίας και εξόδου από την κρίση, που επελαύνει. Αδυνατεί να χρησιμοποιήσει υπαρκτούς, διαθέσιμους πόρους, που παραμένουν εν αχρησία στα ταμεία των Βρυξελλών και ανήκουν στην Ελλάδα.
Σε μία στιγμή κατά την οποία από την Ε.Ε. λόγω της οικονομικής κρίσης οι σχετικές προκαταβολές προς τα κράτη-μέλη αυξάνονται στο 25% (δηλαδή 5 δισ. ευρώ) η ελληνική κυβέρνηση αδυνατεί να εκταμιεύσει τα ελάχιστα... Η αδυναμία αυτή δεν είναι μόνο χαρακτηριστικό γνώρισμα της ανικανότητάς της, επιδεινώνεται από την απόφασή της για μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Δηλαδή μείωση της αναγκαίας συμμετοχής της χώρας για τη σύμπραξη και την εκταμίευση των αντίστοιχων ευρωπαϊκών πόρων. Η εξέλιξη εδώ, στο ΠΔΕ, είναι δραματική. Από 5,4% του ΑΕΠ το 2000 (κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ) στο 3,4% του ΑΕΠ το 2009 (με την κρίση σε εξέλιξη)!
Στο επίπεδο των στόχων του Δʼ ΚΠΣ (ΕΣΠΑ) οφείλουμε να υπογραμμίσουμε το τεράστιο έλλειμμα πραγματικών προτεραιοτήτων:

1ον. Μόνο το 39% διατίθεται στα προγράμματα της περιφέρειας. Είναι χαρακτηριστικά δύο παραδείγματα για την Κ. Μακεδονία. Ο άξονας 2, “Ψηφιακή σύγκλιση και επιχειρηματικότητα” -με τη Ζώνη Καινοτομίας και την “Τεχνόπολις” σε εγκατάλειψη- εκχωρείται στο υπουργείο Ανάπτυξης. Ο άξονας 3, “Αειφόρος ανάπτυξη και ποιότητα ζωής”, περιλαμβάνει το μετρό Θεσσαλονίκης, το οποίο απορροφώντας το 60% των σχετικών πόρων εντάσσεται στο περιφερειακό Κ. Μακεδονίας, αφήνοντας μόνο το υπόλοιπο, 40%, για όλες τις άλλες δράσεις, όμως το έργο θα το διαχειριστεί κεντρικά το ΥΠΕΧΩΔΕ!

2ον. Μόνον το 21% διατίθεται εν μέσω κρίσης για ανθρώπινους πόρους, όταν το ΠΑΣΟΚ, και σωστά, δεσμεύεται για το 40%.

3ον. Τα προγράμματα Υγείας και Πολιτισμού έχουν καταργηθεί, δεν υπάρχουν πουθενά πλέον στο ΕΣΠΑ.

4ον. Παρά τη γενικόλογη επίκληση της ανταγωνιστικότητας, πουθενά ο στόχος αυτός δεν είναι συγκεκριμένος, εξειδικευμένος, σαφής.

Χαρακτηριστικό είναι και πάλι το παράδειγμα της ευρείας περιφέρειας Μακεδονίας-Θράκης. Δεν εντοπίζονται οι συγκεντρώσεις προβλημάτων ή/και πλεονεκτημάτων, δεν αναζητείται η συμπληρωματικότητα των δικτύων, δεν συσχετίζεται η ισχυρή παρουσία του αγροτικού τομέα με τη μεταποιητική βιομηχανία και το διατροφικό τομέα, δεν αναλύονται η φέρουσα ικανότητα περιοχών και ο ανασχεδιασμός στον κρίσιμο τομέα του τουρισμού.
Κυρίαρχο όμως αναδεικνύεται το ενδεχόμενο το Δʼ ΚΠΣ (ΕΣΠΑ) να βουλιάξει στον κυκεώνα πολυπλοκότητας, σπατάλης, γραφειοκρατίας και αδιαφάνειας, τον οποίο έχει εγκαταστήσει η κυβέρνηση της ΝΔ για τη διαχείριση και την εφαρμογή του. Αλήθεια πιστεύει κανείς ότι αυτή η δομή μπορεί να είναι αποτελεσματική, ταχύρυθμη, αξιόπιστη; Δείτε μία βαβέλ οργάνων: Εθνική Αρχή Συντονισμού (υπουργείο Οικονομίας), δώδεκα ειδικές υπηρεσίες διαχείρισης, δεκατέσσερις ενδιάμεσες διαχειριστικές αρχές, δεκαπέντε νέες ανώνυμες εταιρείες (πέραν των υφιστάμενων ΕΡΓΟΣΕ, ΚτΠ, Κτηματολόγιο, ΟΠΕΠ), μία κεντρική και έξι θεματικές επιτροπές συντονισμού πολιτικών και διαχείρισης (πέραν των επιτροπών παρακολούθησης των επιχειρησιακών προγραμμάτων), τρεις ειδικές υπηρεσίες συντονισμού/εφαρμογής δράσεων (ΥΠΕΧΩΔΕ, Αγροτική Ανάπτυξη, Αλιεία), δύο αρχές πιστοποίησης και ελέγχου, ένας ενδιάμεσος φορέας διαχείρισης (Κ.Π. EQUAL).
Αυτό το συγκεντρωτικό, δαιδαλώδες σύστημα στην ουσία ακυρώνει όποια εμπειρία κατακτήθηκε από τη διαχείριση των προηγούμενων πακέτων, υποκαθιστά και αχρηστεύει λειτουργούσες υπηρεσίες, απαιτεί επιπλέον δύο Π.Δ. και 130 υπουργικές αποφάσεις για την οικοδόμησή του, τη στελέχωσή του και την... εκκίνηση λειτουργίας του. Αλίμονο...
Είναι πλέον φανερό ευρύτερα, σε κάθε τομέα, ότι η ταχύτερη δυνατή απομάκρυνση της ΝΔ από την κυβέρνηση είναι το πλέον ευεργετικό μέτρο για την οικονομία, την κοινωνία, την πατρίδα.